بیستمین نشست متعاهدین کنوانسیون بین‌المللی تجارت گونه‌های جانوری و گیاهی وحشی در حال انقراض (سایتس) در ازبکستان و شهر سمرقند از ۲۴ نوامبر (۳ آذر) آغاز شده و تا ۵ دسامبر (۱۴ آذر) ادامه دارد. این نشست با حضور ۱۸۵ کشور و اتحادیه اروپا برگزار می‌شود. ایران با سه کارشناس در این نشست حضور دارد،‌ «علی‌اصغر مبارکی» یکی از این کارشناسان است. به‌گفته او، تجارت سفره‌ماهیان و کوسه‌ماهی‌های نوک‌سفید با قرار گرفتن در ضمیمه یک کاملاً ممنوع شد.

 رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، هم بازتاب‌دهنده ساختارهای اجتماعی‌اند و هم در شکل‌دهی به آن نقش دارند. اما وقتی پای مسئله زنان به میان می‌آید، این پرسش جدی‌تر می‌شود که حضور زنان در این فضاها تا چه اندازه به دیده‌شدن و توانمندسازی واقعی آن‌ها انجامیده است؟ آیا رسانه‌ها توانسته‌اند در مسیر تغییر نقش‌های جنسیتی گام بردارند یا همچنان روایتگر همان تصویرهای تکراری‌اند؟  کتایون مصری، پژوهشگر و دانش‌آموخته دکترای مطالعات زنان از دانشگاه تربیت‌مدرس، در گفت‌وگو با «پیام ما» از نقش رسانه‌ها در بازنمایی زنان، شکستن تابوهای جنسیتی و ظرفیت شبکه‌های اجتماعی برای توانمندسازی زنان سخن می‌گوید.  

  بیست سال پیش، در دوره فوق‌لیسانس، از استاد اقتصاد پیشرفته سؤالی پرسیدم و ایشان در پاسخ به من گفت: «تلاش نکن بفهمی، این موضوع برای خانم‌ها زیادی پیچیده است». این اولین باری نبود که در دانشگاه، با چنین برخوردی مواجه می‌شدم. سال آخر لیسانس هم که برای کسب رتبه اول کنکور کارشناسی‌ارشد با هم‌کلاسی‌هایم رقابت می‌کردم، پسران هم‌دانشگاهی معتقد بودند که تلاش من و سایر دختران بی‌فایده است و ۳ رتبه برتر کنکور فوق‌لیسانس همیشه متعلق به مردان است. من آن سال این کلیشه را شکستم و رتبه اول در کنکور فوق‌لیسانس را کسب کردم، اما معتقدم یکی از بزرگ‌ترین موانع برای پیشرفت زنان، همین تصویری است که از دیرباز تا امروز، توسط جامعه از آنها ساخته و بازتاب داده می‌شود: موجوداتی کم‌توان و با بهره هوشی کمتر از مردان.

«مینو سلیمی» استادیار انسان‌شناسی دانشگاه تهران، از نخستین پژوهشگرانی است که در ایران به سراغ حوزه تازه‌ای با عنوان «انسان‌شناسی فاجعه» رفته است؛ حوزه‌ای که هم بلایای طبیعی و هم جنگ را از منظر اجتماعی و انسانی بررسی می‌کند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از سال‌ها پژوهش خود در زمینه جنگ هشت‌ساله، به‌ویژه درباره زنان و کودکان یاد می‌کند و می‌گوید همکاری‌اش با مرکز اسناد و تحقیقات جنگ، او را به روایت‌هایی از مقاومت و رنج انسانی نزدیک کرده است. آثارش از جمله «روایت‌های زنان از دوران جنگ» و «کودکان جنگ»، هر دو به‌عنوان پژوهش‌های برگزیده شناخته شده‌اند.  او در سال‌های اخیر دامنه مطالعات خود را به حوزه‌هایی مانند قوم‌باستان‌شناسی نیز گسترش داده و در پروژه‌ای مشترک با دانشگاه لستر انگلستان، به بررسی رابطه ارباب و رعیت در منطقه ایدان پرداخته است.  اما آنچه سلیمی را به یکی از صداهای مهم در فضای فکری امروز ایران بدل می‌کند، تحلیل‌های او درباره زن ایرانی در بستر تاریخی و اجتماعی معاصر است؛ تحلیلی که بر پایه نگاه تاریخی از مشروطه تا امروز شکل‌گرفته است.

  بی‌شک، در دنیای پژوهش‌های تاریخی ایران، نام بنفشه حجازی با پرسش‌های اساسی از جایگاه و نقش زنان گره‌خورده است. او که خود روایتی زنده از تحولات اجتماعی چند دهه اخیر به شمار می‌رود، نه در مقام یک ناظر بیرونی، بلکه در هیئت کنشگری جست‌وجوگر، چهل سال از عمر خویش را صرف واکاوی سرنوشت زنان ایرانی کرده است. گفت‌وگویی که در ادامه می‌خوانید، مروری است بر تجربه‌ها و اندیشه‌های این پژوهشگر و شاعر؛ از انگیزه‌های شخصی‌اش تا فرازوفرودهای مسیر پژوهش و نگاهی که او به تاریخ زنان ایران دارد. مسیری که از دل خانواده‌ای مذهبی آغاز شد و تا ژرفای تاریخ این سرزمین امتداد یافت.

دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران زمانی قلعه‌ای مردانه بود؛ جایی که حتی استادانش هم باور نداشتند روزی زنان پا به کلاس‌ها و آزمایشگاه‌هایش بگذارند. در دهه سی اما این تابو شکست. هفت دختر جوان، بی‌هیاهو اما مصمم، وارد آن سرزمین ممنوعه شدند و مسیر تازه‌ای گشودند. یکی از آن‌ها «پریچهر احمدیان طهرانی» بود؛ زنی که بعدها نخستین دانشیار زن این دانشکده شد، سال‌ها در ژنتیک و بیوتکنولوژی پژوهش کرد، کتاب و مقاله نوشت و شاگرد پرورش داد. او حتی فراتر از مرز دانشگاه رفت و با تأسیس بنیادی برای حمایت از دانشجویان کم‌برخوردار نشان داد که نگاهش فقط به موفقیت شخصی محدود نمی‌شود.

با بالا گرفتن اوج انتقادات در مورد احداث و تکمیل سد و سامانه انتقال آب ماندگان بر سرشاخه‌های کارون، همچنین پس از تجمع اعتراضی فعالان اجتماعی و محیط‌زیستی کهگیلویه‌وبویراحمد، به‌ نظر می‌رسد معاون اول رئیس‌جمهوری توپ را در زمین سازمان حفاظت محیط‌زیست انداخت تا این سازمان به‌تنهایی پاسخگوی تصمیمی باشد که در عالی‌ترین رده‌های دولت گرفته شده‌ است. «محمدرضا عارف» که سال گذشته با جلسه‌ها و مکاتبات فراوان تلاش می‌کرد سازمان را برای تعیین‌تکلیف اجرای این طرح و کمک به اجرای تسریع آن مجاب کند، حالا در نامه‌ای به «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، می‌گوید به ابهامات فعالان محیط‌زیست پاسخ دهید. ابهاماتی که در قالب ۱۷ سؤال از سوی فعالان و برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی مطرح شده؛ آن‌هم زمانی که طرح بدون تأیید سازمان و اخذ مجوزهای لازم در حال اجرا و تکمیل است. سازمان حفاظت محیط‌زیست و وزارت نیرو، یکی ناظر و دیگری مجری فقط سکوت می‌کنند، فعالان محیط‌زیست اما دست از کنش‌های قانونی خود بر نمی‌دارند.

هر بار بحث کاهش سطح کشت در کشور مطرح می‌شود، عده‌ای موضوع امنیت غذایی را پیش می‌کشند. آنها معتقدند اگر سطح زیرکشت کاهش یابد، پس از مدتی دیگر نخواهیم توانست نیاز غذایی کشور را تأمین کنیم و از این لحاظ به کشورهای دیگر وابسته می‌شویم. اما آمار محصولات نشان می‌دهند تقریباً ۵۰ درصد محصولات برداشت‌شده کشور در دو دسته اصلی مرتبط با امنیت غذایی نمی‌گنجند و اگر کشت آنها متوقف یا با کشت‌های کم‌آب‌برتر جایگزین شود، مشکلی در تأمین غذای مردم به‌ وجود نمی‌آید. هرچند «عیسی کلانتری»، وزیر سابق جهادکشاورزی، معتقد است امنیت غذایی ربطی به تولید داخل ندارد و به اقتصاد کشور وابسته است.

از میانه دهه ۱۳۹۰ که کارشناسان داخلی و بین‌المللی نسبت به وضعیت منابع آب ایران هشدار می‌دادند تا امروز، شکل و عمق بحران آب در ایران دگرگون شده است. آنچه در ادامه می‌آید، تلاش برای روایت یکپارچه و داده‌محور آنچه در ۱۳۹۶ گفته شده بود و آنچه اکنون رخ داده، با اتکا به منابع رسمی و مطالعات علمی قابل‌استناد است.

اجماع جهانی ۲۰۲۵ برای کاهش خسارات بلایا راه تازه‌ای پیش می‌گذارد