به بهانه انتخابات شورای شهر

مروری بر مسئولیت اجتماعی شرکت‌های حوزه انرژی در زمان جنگ

صنعت مد، برای بیش از دو دهه، نقاب جذاب‌ترین صنعت جهان را بر چهره داشته است؛ اما پشت این ویترین‌های پر زرق‌وبرق، یکی از بزرگ‌ترین ماشین‌های آلاینده و تولیدکننده ضایعات کره زمین در حال فعالیت است. این صنعت در حال حاضر مسئول انتشار بین ۲ تا ۱۰ درصد کل گازهای گلخانه‌ای جهانی است؛ رقمی خیره‌کننده که از مجموع انتشار بخش‌های حمل‌ونقل هوایی و دریایی جهان نیز فراتر می‌رود. این بحران دیگر صرفاً یک مسئله زیست‌محیطی نیست؛ بلکه یک بحران عمیق اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی است که مصرف‌گرایی بی‌رویه را به چالش می‌کشد.

جنگ‌ها معمولاً پیش از آنکه در تاریخ نوشته شوند، در حافظه بناها ثبت می‌شوند. ترک‌هایی که روی دیوارهای خشتی و آجری می‌نشینند، کاشی‌هایی که از گنبدها فرومی‌ریزند، شیشه‌هایی که در تالارهای آیینه‌کاری خُرد می‌شوند و نقاشی‌هایی که با موج انفجار ترک برمی‌دارند، همه روایت‌های خاموشی از لحظه‌هایی هستند که تاریخ معاصر با گذشته دور یک ملت برخورد می‌کند. در هفته‌های گذشته و در جریان آنچه به «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و اسرائیل معروف شده، میراث‌فرهنگی ایران نیز مانند بسیاری از زیرساخت‌های شهری و انسانی کشور از تبعات مستقیم و غیرمستقیم این درگیری‌ها در امان نمانده است. گزارش‌های رسمی منتشر شده از سوی دستگاه‌های استانی میراث‌فرهنگی نشان می‌دهد که در اکثر شهرهای کشور، به‌ویژه در اصفهان و تهران، تعدادی از بناهای تاریخی و مجموعه‌های میراثی در معرض موج انفجار، لرزش‌های شدید و آسیب‌های ثانویه قرار گرفته‌اند؛ آسیب‌هایی که اگرچه در مواردی محدود به تخریب‌های ظاهری بوده، اما در برخی بناهای حساس نگرانی‌های جدی درباره پیامدهای سازه‌ای آن نیز مطرح شده است.

افزایش شدید قیمت دارو و مکمل‌های غذایی و دارویی در روزهای اخیر و به‌ویژه در روزهای پس از جنگ، انتقاد بسیاری از مردم و حتی نمایندگان مجلس را برانگیخته است. این افزایش قیمت در روزهای آتی باتوجه‌به وضعیت اقتصادی، نگرانی از امکان حذف برخی اقلام دارویی از سبد درمانی و عدم دسترسی مردم به این اقلام ضروری را به وجود آورده است.

«واژه دوباره‌ساختن برای طبیعت توهمی است که ما را از پیشگیری بازمی‌دارد.» این گفته دکتر سید محمود قاسم‌پوری از اعضای شورای راهبری سازمان حفاظت محیط‌زیست است که به مدت ۳ دهه در حوزه مسائل محیط‌زیست ایران فعالیت دارد. او عضو هیئت‌علمی «دانشگاه تربیت‌مدرس» در گرایش تنوع زیستی و حفاظت زیستگاه‌ها است و از دهه گذشته بر روی اکوسیستم‌های ساحلی خلیج‌فارس و جزایر آن پژوهش می‌کند. در این گفت‌وگو، به بررسی تأثیرات جنگ ۴۰ روزه اخیر و بحران‌های اجتماعی بر حفاظت از محیط‌زیست ایران پرداخته‌ایم.

«نه به تبعیض»، «عدالت»، «نه به کار ناهم‌تراز» شعارهایی است که روی پلاکاردهایی که در دست کارمندان دانشگاه‌های مختلف قرار دارد، نوشته شده است. معترضانی که در سکوت و پرچم ایران به دست حق خود را مطالبه می‌کنند. سال‌هاست که اختلاف حقوق بین اعضای هیئت‌علمی و غیرهیئت‌علمی دانشگاه‌ها وجود دارد؛ اما به گفته خودشان هیچ‌وقت به این شدت نبوده است. طبق قانون هم‌ترازی یک کارمند اداری با مدرک و سال‌های کاری برابر با هیئت‌علمی، باید ۸۰ درصد او دستمزد بگیرد، اما این قانون اجرایی نشده و هرچه زمان گذشته است این تفاوت دستمزدی بیشتر و بیشتر شده است. حالا کارمندان اداری دانشگاه‌های سراسر کشور مصمم هستند تا زمانی که تغییری در شرایطشان به وجود نیامده و مطالبات خود را دریافت نکرده‌اند به اعتراض مسالمت‌آمیز خود که از ۱۵ فروردین‌ماه آغاز شده و در تمام دانشگاه‌ها در جریان است، ادامه دهند.

دوربین‌های تله‌ای در ارتفاعات رودبار بار دیگر حضور پلنگ ایرانی را ثبت کردند؛ رخدادی ارزشمند که علاوه بر اهمیت علمی، می‌تواند مسیر کاهش تعارض میان دامداران و حیات‌وحش و تقویت برنامه‌های حفاظتی در زیستگاه‌های کوهستانی گیلان را هموار کند.

با هدف جلوگیری از تصرف اراضی ملی، مقابله با ساخت‌وسازهای غیرمجاز و ساماندهی حریم پایتخت، مجموعه‌ای از اقدامات مشترک میان دستگاه‌های مسئول استان تهران آغاز شد. به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، این همکاری‌ها با بازدیدهای میدانی، پاکسازی نخاله‌ها و ایجاد موانع فیزیکی در نقاط حساس دنبال خواهد شد.