فیلم «سایه‌ای در چشم من» روایت جنگ از نگاه کودکانی است که هنوز معنای ویرانی را نمی‌دانند

«تقی چنگلوایی» می‌توانست یک ماه و ۲۱ روز دیگر، یعنی در ۲۸ مرداد، شمع تولد ۴۱ سالگی‌اش را کنار همسر و دو دخترش فوت کند؛ اگر در حریق ارتفاعات منطقه شکارممنوع «بدیل» شهرستان بهبهان جان عزیزش را از دست نمی‌داد. او داوطلبانه برای اطفای حریق رفت، روی صخره در میان حلقه آتش گیر افتاد، تلاش کرد پشت درختی پناه بگیرد اما شعله‌های آتش به او رسیدند. چند ساعتی دوام آورد اما در نهایت با مرگش، بیست‌وششمین شهید زاگرس شد.

در سال‌های اخیر، ورود چند روستای ایران به فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان» و رقابت ده‌ها روستای دیگر برای رسیدن به این جایگاه، نگاه‌ها را بیش از گذشته به ظرفیت‌های روستاهای کشور جلب کرده است. اما جهانی شدن روستاها تنها به معنای دریافت یک عنوان بین‌المللی نیست؛ فرآیندی است که اقتصاد، محیط‌زیست، فرهنگ، آموزش، حکمرانی محلی و شیوه زندگی ساکنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اینکه این مسیر چگونه می‌تواند به توسعه‌ای پایدار منجر شود و در عین حال از هویت و زیست‌بوم روستاها محافظت کند، پرسشی است که کارشناسان در گفت‌وگو با «پیام ما» به آن پرداخته‌اند.

گرمخانه‌ها در جنگ چهل‌روزه تعطیل بود. کمتر کسی در روزهایی که تهران زیر حملات موشکی بود، به ساکنان گرمخانه‌ها فکر می‌کرد. بی‌خانه‌ها در شب‌های هول پایتخت، جایی به‌جز ماندن در گرمخانه‌ها نداشتند و وقتی از آنجا خارج شدند، دوباره به پاتوق‌های قبلی برگشتند. این خبر را اولین‌بار یک مددکار به «پیام ما» می‌دهد و بعدتر معاون شهردار هم در گفت‌وگو با روزنامه، آن را تأیید می‌کند. یک جامعه‌شناس شهری اما در واکنش به تعطیلی گرمخانه‌ها می‌گوید: «برای افرادی که در دوره پس از ترک مصرف مواد قرار دارند، از دست دادن این فضای امن می‌تواند روند بهبودی را مختل کرده و احتمال بازگشت به مصرف و حضور در پاتوق‌های مصرف‌کنندگان را افزایش دهد.» در روزهای جنگ حتی دیده شده که افراد بی‌خانمان به خانه‌های ویران‌شده می‌رفتند، وسایل سالم را می‌فروختند و با پول آن غذا می‌خریدند.

| پیام ما | فرونشست، پیش از آنکه به چشم بیاید، در سکوت زیر پای شهر پیشروی می‌کند. نشانه‌هایش گاهی در جزئیات کوچک مانند ترک‌های باریک دیوارهای حاشیه شهر، موج‌افتادگی آسفالت یا در تغییر شکل آرام زمین کنار مترو، جاده و خطوط ریلی ظاهر می‌شود. این پدیده برخلاف زلزله، زمان مشخصی برای وقوع ندارد و همین بی‌صدا بودن، آن را به خطری مزمن و فرساینده تبدیل می‌کند. متولیان شهرهای ایران اما اغلب بی‌اعتنا به این هشدارهای خاموش، به مسیر توسعه ادامه می‌دهند. برج می‌سازند، گودبرداری می‌کنند، سطح زمین را با آسفالت و بتن می‌پوشانند، روان‌آب‌ها را از محدوده شهری بیرون می‌رانند و برای پاسخ به کمبود آب، فشار بیشتری بر چاه‌ها و آبخوان‌ها وارد می‌کنند. در چنین نقطه‌ای، فرونشست به مسئله‌ای در قلب مدیریت شهری، برنامه‌ریزی منطقه‌ای و آینده سکونت‌پذیری شهرها بدل می‌شود.

نخستین مانور ارزیابی یکپارچه نظام مدیریت حریق در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست با هدف سنجش آمادگی عملیاتی، تقویت هماهنگی بین‌بخشی و ارتقای توان پاسخگویی به آتش‌سوزی‌های احتمالی، در پناهگاه حیات‌وحش سمسکنده مازندران برگزار شد.

مرکز میراث جهانی یونسکو از انتشار نسخه به‌روزرسانی شده نقشه میراث جهانی برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ خبر داد. این نقشه دیواری که دربرگیرنده تمامی یک‌هزار و ۲۴۸ اثر ثبت‌شده در فهرست جهانی است، به عنوان ابزاری جامع و آموزشی برای معرفی، پژوهش و تسهیل فرآیند حفاظت از گنجینه‌های فرهنگی و طبیعی بشریت ارائه شده است.

دوره آموزشی «توسعه ظرفیت، آمادگی و هماهنگی عملیاتی برای مدیریت مؤثر حریق‌های احتمالی» با هدف ارتقای مهارت‌های میدانی محیط‌بانان و تقویت هماهنگی بین‌بخشی برای مقابله با آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی، با همکاری اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران، معاونت محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست و دفتر منطقه‌ای یونسکو در ساری برگزار شد.

روزنامه «پیام ما» در شماره ۳۴۳۴ خود، به بررسی چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی پرداخته است؛ از اعتراضات اهالی روستاهای تفتان نسبت به فعالیت معدن طلا گرفته تا تحلیل نابرابری در تورم خردادماه و چالش‌های احیای دریاچه ارومیه، همگی در کانون توجه گزارش‌های این شماره قرار دارند.