| پیام ما | از فناوری‌های علمی برای متوقف کردن قاچاق لاک‌پشت‌ها گرفته تا فک‌های دریایی گرفتار و کارگران آواره؛ تصاویر برگزیده جایزه «عکس زمین» (Earth Photo) در سال ۲۰۲۶، روایتگر بحران‌های محیط‌زیستی، تغییر اقلیم، قاچاق حیات‌وحش و مقاومت جوامع محلی در نقاط مختلف جهان هستند.

پشت هر سفر چنددقیقه‌ای با تاکسی اینترنتی، ساعت‌ها انتظار، هزینه‌های پنهان و ریسک‌های انباشته‌شده‌ای وجود دارد که کمتر دیده می‌شود. میلیون‌ها راننده در بازاری فعالیت می‌کنند که با وجود جذب گسترده نیروی کار، هنوز سازوکار روشنی برای حمایت از شاغلان آن وجود ندارد؛ بازاری که در آن افزایش هزینه‌ها از سرعت رشد درآمد پیشی گرفته و معیشت رانندگان را تحت فشار قرار داده است.

مشاهده خرس قهوه‌ای در طبیعت، تجربه‌ای یگانه است. اگر از کنار چادرتان عبور کند و بدون آنکه آسیبی ببینید، ناخونکی به مواد غذایی‌تان بزند، خاطره‌ای خواهید داشت که به‌سادگی فراموش نمی‌شود. اما در سبلان، ماجرا شکل دیگری پیدا کرده است. فیلم‌های نزدیک شدن خرس‌های قهوه‌ای به کوهنوردان و غذادادن به آن‌ها بارها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. بسیاری از کوهنوردان تصور نمی‌کنند که این نزدیکی، هر لحظه می‌تواند به حمله خرس منجر شود. در گفت‌وگو با «دکتر کیومرث سفیدی»، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل، درباره دلایل این نزدیکی، پیامدهای آن و راهکارهای مدیریت تعارض انسان و خرس پرسیدیم.

تازه‌ترین گزارش سازمان ملل متحد با عنوان «آب برای همه مردم، حقوق و فرصت‌های برابر»، بحران جهانی آب را بیش از آنکه معضلی فنی یا زیرساختی بداند، بحرانی انسانی و جنسیتی معرفی می‌کند. این گزارش بر پیوند ناگسستنی میان آب و برابری جنسیتی تأکید دارد و نادیده گرفتن این موضوع را نه‌تنها ظلمی آشکار به نیمی از جمعیت جهان، بلکه یکی از دلایل اصلی نرسیدن به اهداف توسعه پایدار می‌داند. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. بر اساس پژوهش‌های داخلی، با وجود آنکه زنان به‌طور روزمره با مسئله کمبود آب مواجه‌اند، در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با آن مشارکت داده نمی‌شوند.

بافت تاریخی شیراز از جنگ آسیبی ندیده و طرح بین‌الحرمین نیز گسترش نیافته است. اما برای کنشگران میراث فرهنگی، نگرانی‌ها همچنان پابرجاست. چالش‌هایی مانند مرمت نیمه‌تمام خانه‌های تاریخی زیر فشار هزینه‌ها، دغدغه آسیب‌های پنهان ناشی از حفاری مترو و تهدیدهای ناشی از پروژه‌های عمرانی، همچنان یکی از ارزشمندترین بافت‌های تاریخی کشور را در معرض خطر قرار می‌دهد.

آفتاب آغاز فصل گرم، روی مزارع جنوب سنگینی می‌کند. کشاورز گوجه‌کار، چند ردیف از مزرعه را دیگر برداشت نمی‌کند. حساب و کتاب ساده است؛ هزینه کارگر، سبد، حمل‌ونقل و رساندن محصول به میدان، از پولی که قرار است نصیبش شود بیشتر است. گوجه‌ها روی بوته می‌مانند تا زیر آفتاب نرم شوند یا با شخم بعدی به خاک برگردند. چند صد کیلومتر آن‌سوتر، در میدان میوه و تره‌بار، بخشی از محصول در اثر جابه‌جایی، گرما یا نگهداری نامناسب کیفیت خود را از دست می‌دهد. آنچه به فروش نمی‌رسد، از چرخه مصرف خارج می‌شود. این فقط داستان یک مزرعه یا یک محصول نیست؛ روایتی تکرارشونده از بخشی از ضایعات کشاورزی در ایران است؛ ضایعاتی که نه فقط غذا، بلکه آب، خاک، انرژی، سرمایه و نیروی انسانی را نیز به هدر می‌دهد.

هم‌زمان با افزایش دمای هوا در بسیاری از مناطق کشور، ییلاقات سوادکوه در مازندران با آب‌وهوای خنک، چشم‌اندازهای کوهستانی و پدیده اقیانوس ابر، به یکی از مقاصد اصلی گردشگری تابستانی و طبیعت‌گردی تبدیل شده‌اند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان از آغاز دوباره عملیات مرمت باغ تاریخی امیرمجاهد در رامهرمز خبر داد و گفت این پروژه با تخصیص ۲ میلیارد تومان اعتبار ملی وارد مرحله اجرایی شده است.

 پیام ما | کشف یک محراب سنگی در جریان مرمت و سامان‌دهی کاروانسرای محوطه جهانی پاسارگاد، بار دیگر توجه‌ها را به یکی از دوره‌های کمترشناخته‌شده تاریخ این مجموعه جلب کرده است؛ دوره‌ای که آرامگاه کوروش برای مدتی کاربری مذهبی پیدا کرد و فضای اطراف آن به مسجد تبدیل شد. هرچند تاریخ دقیق ساخت این محراب هنوز مشخص نیست، کارشناسان معتقدند این یافته می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره تحولات پاسارگاد پس از دوره هخامنشی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تأکید بر نقش تعیین‌کننده شهرداری‌ها در توسعه گردشگری، احیای بافت‌های تاریخی و جذب سرمایه‌گذاری گفت بدون حضور مؤثر مدیریت شهری، توسعه پایدار با سرعت و کیفیت مطلوب محقق نخواهد شد.