با تشدید بحران‌های زیست‌محیطی و تغییراقلیم، سینما به یکی از ابزارهای قدرتمند برای جلب توجه عمومی به این مسائل تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۴، جشنواره‌های فیلم محیط‌زیستی در سراسر جهان فرصتی را فراهم کرده‌اند تا فیلمسازان از طریق روایت‌های قدرتمند و مستندهای تأثیرگذار، صدای طبیعت و زمین را به گوش مخاطبان برسانند. این رویدادها با هدف ارتقای آگاهی عمومی و تأکید بر اهمیت حفاظت از محیط‌زیست برگزار می‌شوند. در ادامه نگاهی داریم به مهمترین جشنواره‌های فیلم محیط‌زیستی سال ۲۰۲۴.

درحالی‌که شواهد تاریخی مستندی از انعقاد یک یادداشت تفاهم میان شاه ایران و امیر شارجه به‌عنوان مالک ابوموسی برای حق حکمرانی ایران بر این جزیره حکایت می‌کند، اما سایر شیوخ کشور نوپای امارات متحده، امضای امیر شارجه را زیر سؤال می‌برند و تفاهم حقوقی و قانونی او را که در رژیم گذشته منعقد شده است، نادیده می‌گیرند. به‌نظر می‌رسد این‌بار در نخستین اجلاس سران اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج‌فارس در بروکسل، اروپا پا را از حدود همکاری‌های متعارف بیرون گذاشت و بر طبل سیاست‌های عربی علیه ایران کوبید و حق حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس را زیر سؤال برد. در پایان این نشست و در بیانیه مشترک، ادعا‌هایی علیه جزایر سه‌گانه ایرانی (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) مطرح شد. در بیانیه مشترک نشست پایانی کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج‌فارس و اتحادیه اروپا ادعا شده است: ما از ایران می‌خواهیم به اشغال جزایر سه‌گانه امارات متحده عربی، تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی که نقض حاکمیت امارات متحده عربی و اصول منشور سازمان ملل متحد است، پایان دهد. از سوی دیگر، «سید عباس عراقچی» بامداد پنجشنبه، ۲۶ مهر ۱۴۰۳، در شبکه ایکس نوشت: دوران سیاست خبیثانه «تفرقه بینداز و حکومت کن» اروپایی‌ها در منطقه ما مدت‌های مدیدی است که به‌سر رسیده است. بخش ایران در بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج‌فارس پیام‌های زیادی در خود دارد. از نظر ما روشن است که مسیر همکاریِ بااحترام که از سوی ما در ملاقات‌های مختلف از جمله در نیویورک به آنها پیشنهاد شد، اکنون با تمایل اروپا برای «تقابل» پاسخ داده شده است؛ از طریق تحریم پرواز‌های مسافری و ایراد اتهام عبث «اشغالگری» به ایران. به‌گفته عراقچی، جزایر سه‌گانه همیشه متعلق به ایران بوده‌اند و تا ابد نیز چنین خواهد بود. اما ماجرای این جزایر در تاریخ حکمرانی ایران بر چیست و چرا در چنین بزنگاه سیاسی و نظامی برای ایران این ادعا تکرار می‌شود؟ «باقر اسدی» دیپلمات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران است که در سمت‌هایی همچون سفارت ایران در سازمان ملل متحد (سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۲)، ریاست گروه ۷۷ (سال ۲۰۰۱)، ریاست کمیته دوم پنجاه‌وسومین مجمع عمومی سازمان ملل متحد (سالهای ۱۹۹۸ تا ۱۹۹۹) و ریاست مشترک گروه بین‌الدولی در امور جنگل مربوط به سازمان ملل متحد را داراست. اسدی که بر روابط چندجانبه تمرکز دارد، در مورد جزایر سه‌گانه و تاریخچه حکمرانی ایران بر آن، با «پیام ما» گفت‌وگو می‌کند. اسدی مانند بسیاری تحلیلگران دیگر تأیید می‌کند که این ادعا فرصت‌طلبی غربی‌ها و اروپایی و سودای افزایش فشار بر کشور است و نه موضعی حقیقی.

|پیام ما| آدم‌ها اهل هرکجا که باشند، در طبیعت شکوفا می‌شوند. سازمان حمایت از حیات‌وحش ایالات متحده در سال ۲۰۱۸، نوزدهم اکتبر را روز ملی حفاظت از حیات‌وحش شهری نام‌گذاری کرد. ازآنجاکه ۸۰ درصد جمعیت آمریکا در مناطق شهری یا نزدیک به آن زندگی می‌کنند، ضروری بود در محیط‌های محلی، راه‌هایی برای حفاظت و ارتباط با حیات‌وحش و طبیعت در نظر گرفته شود. روز حفاظت از حیات‌وحش شهری افراد را تشویق می‌کند تا علاوه‌بر بازدید از مناطق طبیعی شهری و گردش و تفریح در آنها، به حمایت و مراقبت از آن‌ نیز بپردازند.

کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیط‌زیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛‌ پوشش گیاهی و جانوری آنها به‌شدت آسیب‌ دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راه‌حل‌هایی با مشارکت تمام ذی‌نفعان برسند. اینها گفته‌های «ماندانا سجادی»، عضو هیئت‌علمی‌ دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیط‌زیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی‌ مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

|پیام ما | نمایشگاه صنایع‌دستی و گردشگری امروز در شهر جهانی فرش به کار خود پایان می‌دهد؛ نمایشگاهی که بنا داشت فرصت‌های گردشگری و صنایع‌دستی کشور را به نمایش بگذارد. اما این‌روزها گردشگری و صنایع‌دستی ایران هر روز بیش از قبل فرصت‌ها را به اخبار تلخ می‌بازند و میدان فعالیتشان هر روز کوچکتر از قبل می‌شود. با این‌همه، هنرمندان و فعالان این حوزه‌ها همچنان به کمترین امیدها دل بسته‌اند. تبریز و صنایع‌دستی همنشینی دیرینه با‌هم دارند و نمایشگاه صنایع‌دستی و گردشگری که با هدف ارائه ظرفیت‌های صنایع‌دستی و گردشگری در استان‌های مختلف برگزار شده بود، می‌توانست بهانه‌ای باشد تا به مهمترین ظرفیت صنایع‌دستی تبریز یعنی فرش دستباف توجه شود.