با شروع قطع برق‌های پاییزه از آبان امسال، وزارت نیرو اعلام کرد مشکل نه در تولید برق بلکه در تأمین نشدن سوخت برای نیروگاه‌ها، ناشی از مصرف بالای گاز است. همچنین، این وزارتخانه برنامه‌های متعددی را اعلام کرد که انجام آنها پیش از پیک مصرف تابستانه در دست اقدام است و ناترازی برق تا تابستان سال ۱۴۰۴ تا حدود زیادی رفع خواهد شد. بااین‌حال، در‌آستانه پایان نخستین ماه زمستان، وزیر نیرو در کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است ناترازی برق احتمالاً در تابستان به بیش از ۲۵ هزار مگاوات خواهد رسید و در این‌صورت تابستان سخت، پس از زمستان سخت از راه خواهد رسید. پس از گفته‌های «عباس علی‌آبادی»، «محمدباقر قالیباف» اعلام کرد به‌نظر آنچه گریبان انرژی کشور را گرفته است، ناترازی مدیریت است نه ناترازی انرژی.

یک دهه پس از تشکیل سازمان و ایجاد سازوکاری برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، سهم این حوزه در سبد انرژی کشور همچنان ثابت مانده است. باوجود تلاش‌ها و سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته، ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر تنها به ۱۳۰۰ مگاوات رسیده که معادل ۱ تا ۲ درصد از کل تولید انرژی کشور است. دولت سیزدهم نتوانست وعده ۱۰ هزار مگاواتی انرژی تجدیدپذیرش را محقق کند و حالا دولت پزشکیان با رشد ۳ برابر این عدد از ۳۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیری وعده می‌دهد که قرار است تا پایان دولت بسازد. توانیر در ابلاغیه جدیدش که پیشنهاد ساتبا است اعلام کرده است که تا تابستان ۱۴۰۴ واحدهای صنعتی یک شیفت کار به میزان ۵۰ درصد دیماند، واحدهای دو شیفت کار ۶۵ درصد دیماند و واحدهای سه شیفت کار ۸۰ درصد دیماند (یا ۳۵ درصد از حجم مصرف ماهانه) باید نیروگاه تجدیدپذیر احداث کنند تا خاموش نشوند. ابلاغیه‌ای که آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی معتقد است مصوبه‌ای برای قطع راحت‌تر برق صنایع و موج جدید گرانی است. از نگاه این فعال بخش خصوصی وزارت نیرو در طول ۱۰ الی ۱۵ سال گذشته نشان داده که نه می‌تواند تصمیمات خوب بگیرید و نه می‌تواند پیشنهادهای خوب اقتصادی بدهد. علیرضا کفش‌کنان کارشناس حوزه انرژی اما معتقد است صنایعی که نمی‌توانند از عهده تأمین برق برآیند بهتر است از چرخه تولید حذف شوند.

|پیام‌ما| در هفته گذشته دولت تمرکز زیادی برای ترویج و گسترش پویشی به‌نام #دو-درجه-کمتر به راه انداخت تا بتواند بخشی از ناترازی قابل‌توجه برق و گاز را در سردترین روزهای پاییز ۱۴۰۳ جبران کند. همزمان با این پویش وزارت نیرو و شرکت توانیر نیز با اعمال خاموشی‌های زمانبندی‌شده در سراسر کشور و برای همه بخش‌های خانگی، صنعت، کشاورزی و بخش عمومی و تعطیل کردن ۲۳ استان کشور تلاش کرد برق موجود را باتوجه‌به گاز مورد نیاز برای تولید، مدیریت کند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران اما معتقد است میزان ناترازی با این پویش‌ها و تعطیلی‌ها حل نخواهد شد و دولت باید فکری به حال هدررفت انرژی داشته باشد: «پویش دو درجه کمتر می‌تواند نهایتاً باعث ۶۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی باشد، میزان کمبود ما ۳۰۰ مترمکعب است و برای رفع آن پیشنهاد می‌دهیم، اما توجه نمی‌شود؛ چون نهاد رگولاتوری وجود ندارد و دولت فقط بلد است از محل کنترل قیمت مدیریت کند.» موضوع مقابله با اتلاف انرژی اما فقط در مورد برق و گاز نیست و کارشناسان آن را به سایر اشکال انرژی نیز بسط می‌دهند. موضوعی که در همایش تخصصی اتاق مشهد با رئیس مرکز پژوهش‎ها و مرکز ملی مطالعات کشاورزی و آب ایران نیز به بحث گذاشته شد.

درحالی‌که گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد نه‌فقط ذخیره سوخت نیروگاه‌ها ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده ‌است بلکه در مجموع استحصال گاز کشور نیز ۴ درصد کاهش پیدا کرده‌ است. کمیسیون انرژی مجلس مدعی است محدودیت‌های برق به‌ویژه بر شبکه خانگی رفع خواهد شد. بنابر اعلام یکی از اعضای این کمیسیون، این اقدام در پی مصوبه «شعام»‌ در مورد تأمین برق کشور انجام می‌شود. اما یک منبع آگاه در وزارت نیرو به پیام‌ما می‌گوید هیچ قطعیتی در کار نیست و فقط دو شرکت گاز و وزارت نفت ملزم به تأمین سوخت شده‌اند. اما تا زمان عدم تأمین، خاموشی‌ها ادامه دارد. بااین‌حال، محدودیت در تأمین گاز برای تولید برق موضوع دیگری را به میان می‌آورد: «آیا مازوت به ۱۴ نیروگاه دوگانه‌سوز برمی‌گردد؟»