بایگانی مطالب برچسب: پرندگان شکاری

محیط‌زیست گیر افتاده میان امنیت و معیشت

|پیام ما| تعیین‌تکلیف خرس‌های سیاه، ترکیب کمیته‌یوز‌، تفرج در پارک ملی گلستان،‌ صدور پروانه شکار برای قرق‌داران، رویه انتخاب مناطق چهارگانه،‌ دخالت‌ امنیتی‌ها و حراستی‌ها در ریزترین تصمیمات مرتبط با مدیریت حیات‌وحش،‌ دغدغه‌های حفاظت در زمانه جنگ موضوعاتی بودند که با «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، مطرح کردیم. ظهرابی در پاسخ از تغییر در رویه در انتخاب مناطق، تأثیر خشکسالی بر مسئله پروانه‌ها، تشکیل کمیته‌هایی برای گونه‌های مختلف حیات‌وحش،‌ آغاز آزمایش‌های ژنتیک برای خرس‌‌های سیاه در اسارت،‌ لزوم تغییر الگوی معیشت در فریدونکنار و پیگیری سامانه پدافند زیستی برای آسیب کمتر به مناطق چهارگانه گفت.

پرواز ۱۰۰۰ عقاب مهاجر در ۲ ساعت بر فراز ایران

مهاجرت پرندگان شکاری از آخرین ماه تابستان آغاز می‌شود؛ این پرندگان از سرزمین‌های شمالی به‌سمت نواحی گرم‌تر جنوب پر می‌کشند و در مسیر خود بر فراز آسمان، از کوه‌ها، جنگل‌ها، شهرها و بیابان‌های ایران عبور می‌کنند. شمارش و پایش این گونه‌ها که در رأس هرم غذایی قرار دارند، اطلاعات حیاتی برای حفاظت از گونه‌های در خطر انقراض و همچنین کل اکوسیستم فراهم می‌آورد. وضعیت جمعیتی آنها می‌تواند اطلاعات و ارزیابی درباره آلودگی، تخریب زیستگاه، شکار و تغییراقلیم به ما بدهد.

دیپلماسی حفاظت، راهی برای حل چالش صید پرندگان شکاری

برای حفاظت در ایران می‌مانم

سرخوردگی از تبعیض‌های جنسیتی گاه به گاه گلوی «مهسا هاشمی» را می‌گرفت‌، هنوز هم می‌گیرد‌، اینکه دیده نمی‌شود، شنیده نمی‌شود و باید چند برابر بیشتر بدود و کار کند تا مانند مردان حفاظتگر به چشم بیاید. در شهرستان بودن را هم به آن اضافه کنیم، اوضاع نور علی نور می‌شود،‌ همین موضوع سبب شد مهسا هاشمی از اصفهان به تهران مهاجرت کند. او متولد ۱۳۷۴ است، در اصفهان در رشته گردشگری تحصیل کرد و بعد هم دوره‌ راهنمایان طبیعت‌گردی را گذراند. به‌گفته خودش، دلیل علاقه‌اش به طبیعت به کودکی‌اش بازمی‌گردد. همان وقت که با پدرش در دشت قدم می‌زدند و او همان‌طورکه جلو می‌‌رفت از حیات‌وحش، قوچ‌ومیش‌ها‌، کل‌‌وبزها، گراز و بقیه گونه‌ها برایش می‌گفت. به شب‌هایی که در باغ چادر می‌زدند و گرازها نزدیک چادرشان می‌آمدند و او را هیجان‌زده می‌کردند. سال ۱۳۹۴ یعنی وقتی ۱۹ساله بود، عضو هیئت‌مدیره انجمن «آوای بوم» شد و در وادی حفاظت قدم گذاشت.

«شرق مازندران»، گلوگاه مهاجرت شکاری‌ها

«سؤال بنیادی ما در شروع پروژه این بود که آیا گوشه جنوب‌شرق دریاچه کاسپین مسیر مهاجرت مناسبی برای پرندگان شکاری است یا خیر؟ و حالا پس از پنج سال شمارش پاییزه در قالب یک پروژه کاملاً داوطلبانه که تاکنون با حمایت‌های مردمی اجرا شده است، دانش تولیدشده نشان می‌دهد این منطقه نه‌تنها مسیر مهاجرت پرندگان شکاری است بلکه با توجه به تعداد عقاب‌های بزرگ عبوری از آن، به‌عنوان یکی از مهمترین و شاید مهمترین مسیر مهاجرت این پرندگان در اوراسیا و آفریقا محسوب می‌شود». این گفته «علی موسوی» از اعضای تیم اجرایی پروژه «شمارش شکاری‌ها در گلوگاه» است. رسیدن به این داده‌ها آسان نبوده، تیمی از داوطلبان در پنج سال گذشته برای روزها،‌ هفته‌ها و ماه‌ها از زمان طلوع تا غروب خورشید چشم به آسمان دوختند تا بفهمیم چه گونه‌هایی،‌ با چه جمعیتی از عرض‌های جغرافیایی بالا، خود را به ایران و گلوگاه می‌رسانند و از آنجا روانه جنوب می‌شوند. در گفت‌وگو با این اکولوژیست پرندگان، از او درباره روند تغییرات پروژه، بودجه و شاخص‌های انتخاب ایستگاه‌های جدید پرسیدیم.

پرندگان مهاجر همچنان قربانی!

از هفت‌خوان سفر تا فسنجانی بر سفره

پرندگان؛ همکاران بی‌مزد کشاورزان

جغدها، پرندگان شکاری، دارکوب­ها و برخی گنجشک‌سانان با کنترل جمعیت حشرات و جوندگان خسارت­زا در اکوسیستم­های کشاورزی کمیت و کیفیت محصول را افزایش می­دهند و عامل کنترل بیولوژیک آفات در کشاورزی هستند. کنترل آفات یکی از بزرگترین چالش­ها در کشاورزی مدرن (فشرده) به حساب می‌آید و پرندگان نقش عمده‌ای در خدمات کنترل آفات در اکوسیستم‌های کشاورزی ایفا می‌­کنند. افزایش حضور پرندگان در مزارع می‌تواند به کنترل بیوژیک آفات در اکوسیستم­های کشاورزی کمک کند و به‌طور قابل‌توجهی جمعیت بی‌مهرگان گیاهخوار، به‌ویژه حشرات را کاهش دهد. در این مطلب می‌خوانیم که پرندگان چه نقشی در کمک به کشاورزان ایفا می‌کنند.

تصور خام در سوداگری در قاچاق پرندگان شکاری‌

پرندگان ایران در حراجی‌های عربی

«اول قاچاق،‌ دوم قاچاق،‌ سوم قاچاق، چهارم تخریب زیستگاه!» «آرش حبیبی‌آزاد»، پرنده‌نگر، مهم‌ترین تهدیدهای پیش روی حفاظت از پرندگان شکاری را این‌طور دسته‌بندی می‌کند. اما قاچاق هم شیوه‌های مختلف دارد. «رضا کیامرزی»، دامپزشک و پژوهشگر پرندگان شکاری، از تغییر روش‌های برداشت شکاری‌ها از طبیعت در سال‌های اخیر می‌گوید: «در گذشته، بیشتر جوجه‌های نابالغ صید می‌شدند، اما اکنون مشتری‌ها تمایل بیشتری برای خرید پرندگان بالغ دارند. صید یک پرنده بالغ، از بین بردن چندین جوجه بالقوه است و چرخه تولید نسل را دچار اختلال می‌کند.» «ایمان ابراهیمی»، حفاظتگر، نیز روی موضوع دیگری تأکید دارد: «الگوی حفاظت ما از پرندگان، مشابه پستانداران و سایر گونه‌ها، در محدوده مناطق چهارگانه است، درحالی‌که قاچاق و صید آنها در مناطق آزاد اتفاق می‌افتد.» این روزها هم‌زمان با شمارش پرندگان شکاری مهاجر توسط پرنده‌شناسان و پرنده‌نگرها در مناطق شمالی ایران،‌ گروه دیگری هم سخت درگیر پرندگان هستند؛‌ قاچاقچیان و رابط‌هایشان. آنها در شمال و جنوب ایران به کار صید و زنده‌گیری و انتقال محموله‌های پرندگان بومی و مهاجر به کشورهای عربی مشغول‌اند. دسته سومی هم داریم که پرندگان را از کشورهای آسیای میانه و مرزهای شرقی از ایران عبور می‌دهند تا به دست مشتریان برسانند؛ در بازار سیاه!

خرس پیدا نشد، بازی با شیر دروغ است

کلینیک پردیسان در این ماه‌ها به‌واسطه گم‌شدن «توله‌خرس قهوه‌ای» خبرساز شده است. کسانی که به‌شکل مستمر خبرهای این حوزه را دنبال می‌کنند، اما برایشان خبرهای این مجموعه محدود به توله‌خرس نیست. آنها بالا و پایین‌های زیادی را در این مجموعه دیده‌ و شایعات زیادی درباره‌اش شنیده‌اند. در گفت‌وگو با «نسیبه سادات میرباقر»، کارشناس حیات‌وحش و مسئول کلینیک پردیسان تهران، از او درباره برخی حواشی مطرح‌شده درباره این مجموعه‌، میزان بودجه آن و سازوکار غذادهی پرسیدیم. آخرین روز زندگی پلنگ دماوند از دیگر مواردی بود که با میرباقر در میان گذاشتیم،‌ اینکه آیا اتفاقات آخرین روز دراین‌باره دخیل بود یا خیر؟ چرا توله کاراکال‌ هر شب از این کلینیک جابه‌جا می‌شد؟ وضعیت نگهداری حیوانات را استاندارد می‌داند و درست است که سه بالابان گم شده‌اند؟

زنان پیشتاز حفاظت میان موج و جنگل

فهیمه گودرزی بارها در آب افتاده، تلفن همراهش را از دست داده، گرمازده شده و روزها از همسر و فرزندش دور بوده‌، اما همه اینها را جزئی از فرایند کار یک کارشناس حیات‌وحش می‌داند. او متولد سال ۱۳۶۰ است، در مقطع کارشناسی در رشته مهندسی کشاورزی گرایش گیاه‌پزشکی دانشگاه تبریز و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته زیست‌شناسی دریا گرایش جانوران دریا دانشگاه هرمزگان تحصیل کرد و بعد در یک مؤسسه خصوصی در حوزه آموزش نرم‌افزار مشغول به کار شد. چند ماهی در آنجا ماند. اما خیلی زود از آن کار دست کشید. گودرزی در آزمون‌های استخدامی‌ سازمان جهادکشاورزی و محیط‌زیست هم‌زمان پذیرفته شد. «ترجیحم استخدام در مرکز استان بود،‌ برای همین محیط‌زیست را انتخاب کردم. براساس فراخوان استخدامی ‌اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان، برای پست کارشناس محیط طبیعی با شرط قبولی در آزمون ادواری در مصاحبه شرکت و از همان ابتدا در همین پست در بخش حیات‌وحش کارم را شروع کردم و حدود ۲۰ سال است که صرفاً در این حوزه فعالیت دارم.» در این دو دهه او در انواع و اقسام مأموریت‌ها در محیط خشکی و دریایی شرکت کرده‌ و شاهد تغییر فرهنگی که زنان را در این حوزه پس می‌زند، بوده است. «نگرش جامعه از غیرممکن بودن به‌سمت ممکن و حتی ارزشمند بودن حضور زنان در عرصه‌های طبیعی تغییر کرده است؛ هرچند این تغییر، کامل و یکدست در همه‌جا اتفاق نیفتاده است.»

نجات قوچ‌‌های مارکوپولو با شکار قانونی

آیا برای حفاظت پایدار و مؤثر از یک گونه، زیستگاه یا اکوسیستم، باید منتظر عملکرد بی‌نقص تمام عناصر درگیر، از سیاستگذاری گرفته تا پایش و مشارکت جوامع، محلی بود؟ این پرسشی است که در دو سفر اخیرم به زیستگاه قوچ و میش مارکوپولو در کوه‌های پامیر شرقی در کشور تاجیکستان، بارها در ذهنم تکرار شد. سفرهایی که فراتر از یک مأموریت میدانی، به تلاشی برای درک پیچیدگی‌های واقعی حفاظت از طبیعت در بسترهای متنوع اجتماعی و اقتصادی تبدیل شدند.