بایگانی مطالب برچسب: پارک‌های ملی
مهاجرت نه، ماندن و ساختن
دو دهه قبل فصل «اخبار محیط‌زیستی» در واحد درسی «اخبار اقتصادی و اجتماعی» دانشگاه اِکس آن پرُوانس فرانسه، «آبنوس صادقی» را به محیط‌زیست علاقه‌مند کرد و باعث شد هنوز بعد از ۲۰ سال درگیر یک مقوله باشد؛ حفاظت. او پس از تحصیل به ایران برگشت و در پروژه‌های مختلفی در حوزه آموزش، حفاظت از دلفین‌ها، قوچ و میش لارستان و... فعالیت کرد تا اینکه سال ۱۳۹۶ و در فضای شکل‌گرفته پس از بازداشت فعالان محیط‌زیست از این حوزه کناره گرفت. در زمانه‌ای که همه به‌دنبال راهی برای مهاجرت هستند، آبنوس صادقی در ایران مانده، کار تدریس زبان فرانسه انجام می‌دهد و در کنار آن همراه با یک گروه در حال انجام پروژه‌ای کتابخانه‌ای با موضوع تاریخ حفاظت طبیعت در ایران است.
درخت دوستی بنشان که کام دل به‌بار آرد
این روزها درباره مسئولیت اجتماعی بیش از هر زمان دیگری می‌شنویم، علاوه بر اینکه شرکت‌ها، سازمان‌ها و افراد یکسری منافعی دارند و از سوی دیگر آنها هم در قبال اجتماع، محیط زیست و... باید وظایفی را ایفا کنند. افراد جامعه هر کدام باید در نقشی که برعهده دارند نسبت به کم آبی، تولید زباله، آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراقبت از گونه‌های نادر نسبت به گذشته حساس‌تر باشند؛ این موضوع را می‌توان به عملکرد شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ برای ایفای نقش خودشان در قالب مسئولیت اجتماعی بسط داد. ساده‌ترین و راحت‌ترین کاری که یک سازمان می‌تواند انجام دهد استفاده کمتر از ظروف یکبار مصرف است یا اینکه چطور می‌توانند زباله‌های کمتری تولید کنند، از طرف دیگری باید از خودشان بپرسند تا چه اندازه در راستای پذیرش و انجام مسئولیت اجتماعی به کارمندانشان آموزش دادند؟ اما شرکت‌هایی هم فعالیت می‌کنند که عملکردشان انجام کارهایی در حوزه مسئولیت اجتماعی است. درخت می‌کارند، آب و علوفه برای حیوانات در مناطق گرمسیری تهیه می‌کنند، ردپای کربن را کاهش می‌دهند و... اگر زمانی که خوشحال هستید و اوضاع بر وفق مرادتان هست می‌توانید صدقه شاد بودنتان را با حمایت از گونه‌های در معرض انقراض بدهید، یا اگر عزیزتان از دنیا رفته و می‌خواهید یادش سبز بماند درختی بکارید یا اگر فرزندی در راه دارید به نام او از هیرکانی حمایت کنید؛ این کسب و کارهای تازه مسیر کارهای نیک کردن را برای شهروندان آسان کردند اما برای اینکه بتوانند ادامه دهند، نیاز به حمایت بیشتری هم دارند.
قبیله‌گرایی در سازمان محیط‌زیست
سال‌هاست در ایران در گفته‌های مدیران و مسئولان از مشارکت مردم در عرصه سیاست، فرهنگ و اجتماع و... صحبت می‌شود. در محیط‌زیست هم مدیران به دفعات از این گفته‌اند که حفاظت پادگانی جواب نمی‌دهد و راهکار یک عبارت است؛ حفاظت مشارکتی! وقتی از مشارکت صحبت می‌کنیم، از چه حرف می‌زنیم؟ آیا این شیوه از حفاظت الگوی خاصی دارد؟ چالش‌های پیش روی آن چیست و برای گذر از آن چه باید کرد؟ «امیرحسین خالقی»، کارشناس حیات‌وحش، در این گفت‌وگو به این پرسش‌ها پاسخ داده است. او در این گفت‌وگو عنوان می‌کند قبیله‌گرایی بزرگترین سد راه حفظ طبیعتمان در سایه مشارکت است.
درختان شکسته و افتاده در جنگل: مرده‌های زندگی‌بخش
حراج زمین‌های ملی در سایه کم‌کاری مقامات
اواخر دهه ۸۰، طرحی از سوی دولت محمود احمدی‌نژاد مطرح شد که در آن قرار بود جمعیت تهران با فرستادن کارکنان بخش دولتی به شهرهای خودشان کاهش یابد. این مصوبه امکانات زیادی به این کارکنان می‌داد که از جمله این امکانات زمین برای ساخت مسکن بود. در استان گیلان، قرعه این زمین‌ها برای واگذاری به کارکنان دولتی این استان به «پارک ملی بوجاق» افتاد و ۹۰ هکتار از این اراضی به قطعات مختلف تقسیم و واگذار شد. زمین‌های منطقه حفاظت‌شده سالیان سال محل مناقشه بودند و حالا آن‌طورکه معاون محیط طبیعی اداره‌کل محیط‌زیست گیلان به «پیام ما» می‌گوید هنوز مناقشه بر سر هفت هکتار زمین باقی است. «تورج صادقی» می‌گوید ۸۲ هکتار از این اراضی کاملاً در محدوده تالابی و پرآب است، اما آن هفت هکتار در مجاورت پارک ملی با وجود سند داشتن مالکان، به‌دلیل رعایت نکردن حریم تالاب، امکان ساخت‌وساز نخواهد داشت و سازمان محیط‌زیست در تلاش برای برگرداندن سند این اراضی به‌نام محیط‌زیست یا منابع‌طبیعی است. این اتفاقات درحالی‌است که بعد از گذشت بیش از یک دهه از این مصوبه، نه جمعیت پایتخت کاهش یافته و نه کارکنان دولتی به شهرهایشان برگشتند. این مصوبه تنها راه را برای گسترش فساد و زمین‌خواری مرتفع کرد و حالا بعد از گذشت سال‌ها هنوز هم این مناقشه به نتیجه نرسیده و بیم ساخت‌وساز در این منطقه حفاظت‌شده بالاست.
با محیط‌زیست انسانی بیگانه نیستم
کارشناس، رئیس شهرستان، کارشناس مسئول، فرماندۀ یگان، معاون مدیرکل و مدیرکل، بخشی از پست‌هایی است که «سعید یوسف‌پور» به‌عنوان یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست دارد. نام او گرچه در میان هشت کاندیدای اصلی نیست، اما ازآن‌رو که این مصاحبه پیش از انتخاب هشت نفر انجام شده و از سوی دیگر امکان انتخاب افرادی خارج از این فهرست وجود دارد، تصمیم به انتشار آن گرفتیم. از سعید یوسف‌پور پرسیدیم چه راهکاری برای امنیتی‌زدایی از محیط‌زیست دارد؟ چطور می‌خواهد حقابۀ تالاب‌ها را طلب کند و آیا پاشنۀ آشیل او، محیط‌زیست انسانی نیست؟
عمدۀ برنامه‌هایم در حوزۀ محیط‌زیست، اقتصادی است
دانش‌آموختۀ مهندسی مکانیک از دانشگاه شریف، کار به‌عنوان استاد دانشگاه شریف، معاون وزیر صنایع، پست مدیریتی در شرکت هواپیمایی هما، مدیریت در محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست، معاون وزیر تعاون، مدیرعامل شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا، رایزن علمی ایران در چین، ژاپن و کرۀ جنوبی و معاون سازمان حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، بخشی از رزومۀ کاری «یوسف حجت» یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست است. در گفت‌وگو با او، دربارۀ برنامه‌هایش برای مدیریت محیط‌زیست پرسیدیم و اینکه باتوجه‌به عدم تسلط او بر بخش محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، چه برنامه‌ای برای غافل‌نماندن از این بخش دارد؟ حوزه‌ای که جزو وظایف هیچ نهاد و ارگان دیگری نیست و سازمان حفاظت محیط‌زیست باید آن را یک‌تنه پیش ببرد و نقش اجرایی در آن دارد.
ضرورت حضور زنان به عنوان محیطبان را بررسی می‌کنیم
انتقادها به «زهرا صدراعظم نوری» یکی از کاندیداهای پست ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست، بیش از هر چیز تمرکز گستردۀ او بر حوزۀ محیط‌زیست شهری است. نوری دکترای محیط‌زیست دارد و اولین شهردار زن کشور بوده که در سال ۱۳۷۵ با حکم «غلامحسین کرباسچی» به‌عنوان شهردار منطقۀ ۷ تهران منصوب شد. او بعدها در شورای پنجم هم ریاست کمیسیون محیط‌زیست و سلامت را برعهده داشت و البته مشاور «معصومه ابتکار» رئیس اسبق سازمان محیط‌زیست در حوزۀ محیط‌زیست شهری بود. حضور او صرفاً در این بخش حالا نقطه‌ای است که انتقادات بسیاری را به‌دنبال داشته؛ آن‌هم در شرایط شکنندۀ محیط طبیعی کشور. نوری اما معتقد است می‌تواند از پس سختی‌های مدیریت بربیاید و با لابی، گفت‌وگو و تعامل، راه را برای حفظ محیط‌زیست باز کند. این درحالی‌است که در سال‌های گذشته، حوزۀ محیط‌زیست انسانی در تهران و البته سایر استان‌های کشور، با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده و مشکل گستردۀ آلودگی هوا، پسماند و سایر موارد، همچنان حل‌نشدنی به نظر می‌رسد. فعالیت زنان در مقام حفاظت‌گر حیات وحش و کارشناس این حوزه همواره با موانعی روبه‌رو بوده است. نوری دربارهٔ مشکلات فعالیت زنان به عنوان محیطبان و کارشناس حیات وحش گفت که «باید ببینیم ضرورت و نیاز به حضور زنان در این حوزه چقدر است». با او دربارۀ انتقادات موجود و راه‌حل‌هایش برای حل مشکلات محیط‌زیست کشور در صورت تصدی پست ریاست، به گفت‌وگو نشستیم.
پاسخ‌های محیط زیستی «پزشکیان»
|پیام ما| نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری برای بهبود وضعیت شاخص‌های محیط زیستی ایران چه برنامه‌ای دارند؟ برای پاسخ به این پرسش راهبردی، «پیام ما» به نقل از کارشناسان، پنج پرسش را از نامزدها مطرح کرده بود. کمیتهٔ محیط زیست ستاد «مسعود پزشکیان» نخستین ستادی بود که به این پرسش ها پاسخ داده است. «پیام ما» آمادگی دارد پاسخ سایر نامزدها را هم در فرصت باقیمانده منتشر کند.
زخم ناسور محیط بانی
پنج روز از خبر درگذشت «سید حسین حسینی»، محیطبان استان فارس، گذشته است و هنوز همکاران و دوستانش تاب و توان صحبت از او را ندارند. او را یکی از جسورترین و خاص‌ترین محیطبانان منطقه می‌دانند. کسی که فقط یک روز بعد از پایان کلاس محیطبانی و برگشت از کرج به منطقه، برای دستگیری شکارچیانی که در منطقهٔ «کُنار تخته کازرون» مشاهده شده بودند، راهی آنجا شد. اما قبل از رسیدن به منطقه در تصادف جان عزیزش از دست رفت؛ آن‌هم در روز ملی محیطبان. در همین روزها که همچنان تلخی از دست رفتن این محیطبان گسترده بود، خبر شلیک مستقیم به یک محیطبان دیگر در اشترانکوه لرستان به گوش رسید؛ او از ناحیهٔ دست مجروح شده بود. محیط بانان با این همه مخاطره، چگونه می توانند به وظایف حرفه‌ای‌شان عمل کنند؟
چراغ سبز به معدن‌کاوان در غیاب کارشناسان
مجوز اکتشاف و بهره‌برداری از «معدن سرب و روی آلبلاغ» در اسفراین و دو معدن در سرخ‌آباد و انگوران زنجان که همگی در مناطق حفاظت‌شده قرار دارند، درحالی در روزهای اخیر توسط شورای‌عالی حفاظت محیط‌زیست و با حضور رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست صادر شده است که «مجید مخدوم» و «نغمه مبرقعی دینان»، از اعضای این شورا در این جلسه حضور نداشتند و از چندوچون آن بی‌خبرند. مبرقعی با ابراز تأسف از صدور چنین مجوزی به «پیام ما» می‌گوید: «معدن‌کاوی در مناطق حفاظت‌شده استاندارد خاص می‌خواهد و این استانداردها وجود ندارد، حتماً پیگیر این ماجرا خواهیم بود.» و مخدوم هم با تأکید بر اینکه پای چنین مجوزی را امضا نخواهد کرد به «پیام ما» می‌گوید: «اجازهٔ چنین کاری در مناطق حفاظت‌شده را نمی‌دهیم.» معدن آلبلاغ در قلب پارک ملی ساریگل است و منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ انگوران هم با وجود حدود ۲۳ معدن فعال، سال‌هاست توان بارگذاری جدید را ندارد، بااین‌حال این مجوزها توسط شورای‌عالی محیط‌زیست صادر شده است و باید دید آیا با وجود این مخالفت‌ها به مرحلهٔ اجرا می‌رسد یا خیر؟
مخفی‌کاری نکرده‌ایم
چهارشنبه، ۲۳ اسفندماه ۱۴۰۲ روز خوبی برای محیطبانان پارک ملی «بمو» نبود. آنها در گشت و پایش خود به لاشهٔ یک بز کوهی رسیدند. دلیل مرگ نه حمله یک گونهٔ گوشتخوار بود و نه تیر شکارچی! بیماری این بز کوهی را تلف کرده بود، اما کدام بیماری؟ نگرانی همه این بود که بار دیگر طاعون نشخوارکنندگان کوچک (PPR) به جان حیات‌وحش «بمو» افتاده باشد، اما آزمایش‌های دامپزشکی این گزینه را منتفی دانست و نتیجه را اینطور اعلام کرد؛ تب برفکی!
