بایگانی مطالب برچسب: وزارت نیرو

اعداد تکان‌دهنده آب

در پنج دهه گذشته ما شاهد روند تغییر بارش هستیم، به‌شکلی که نزولات جوی ما به‌شدت کم شده است. هم‌زمان ما دچار روند افزایش دما هستیم. از طرف دیگر، منابع آب تجدیدپذیر ایران به‌دلیل این موارد که ذکر شد، به‌ویژه کاهش نزولات جوی از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب در سال ۱۳۷۳ به ۱۰۳ میلیارد در سال ۱۴۰۰ رسیده است که البته در صحت این عدد هم شک و شبهه زیادی وجود دارد و بسیاری از کارشناسان این عدد را عدد واقعی نمی‌دانند. در سال ۱۳۵۲ متوسط دمای ما ۱۶.۶ درجه سانتی‌گراد بوده است، اما در سال ۱۴۰۰ این عدد به ۱۸.۶۵ صدم رسیده است. از نظر بارش هم در همین بازه زمانی ما ۲۳۶ میلی‌متر باران در سال را ثبت کرده بودیم که اکنون این عدد به ۱۷۲ میلی‌متر رسیده است. در مورد مصارف هم اعداد قابل‌توجه است. در مورد مصارف ما از ۸۱ میلیارد مترمکعب در سال ۱۳۷۳ در سال ۱۳۹۹ به حدود ۹۳ میلیارد مترمکعب. اگر همین روند را به‌صورت خطی در نظر بگیریم، داریم ۹۰ درصد از این ۱۰۳ میلیارد مترمکعب آب تجدیدپذیر موجود را استفاده می‌کنیم. این میزان برداشت درحالی‌است که براساس شاخص‌هاس مختلف برداشت بیش از ۴۰ آستانه بسیار پرخطر ارزیابی می‌شود. این‌هم درحالی‌است که ما بیش از دو برابر از این عدد جلوتر هستیم.

دریاچه ارومیه؛ در آستانه فاجعه‌ای دیگر

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور دولت جمهوری اسلامی ایران، در زمان مسئولیت نمایندگی مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی همواره یکی از اصلی‌ترین نمایندگان در پیگیری احیای دریاچه ارومیه بود. اینک و بعد از گذشت پنج ماه از شروع بکار دولت چهاردهم به‌نظر می‌رسد، انتقال عرفی مسئولیت ریاست کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه از معاون اول دولت سیزدهم به دکتر محمدرضا عارف، باعث افول مجدد و اینک تعطیلی ستاد احیای دریاچه ارومیه شده است.
دریاچه ارومیه

رودخانه‌ها در خطر خصوصی‌سازی پنهان!

لایحه‌ای موسوم به «لایحه حفاظت از رودخانه‌ها و کاهش خطرات سیلاب» امسال بعد از گذشت حدود دو سال از وصول در مجلس شورای اسلامی روزهای نخست آذر در کمیسیون کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی بررسی و رد شد. بنابه اعلام رئیس این کمیسیون رد این لایحه به‌دلیل تأکید زیاد بر انتقال مالکیت رودخانه‌ها از مالکیت عمومی به مالکیت وزارت نیرو بوده است؛ دیدگاهی که بسیاری از کارشناسان نیز با آن هم‌نظر هستند. درحالی‌که قوانین مشخصی برای مقابله با سیلاب و همچنین حفاظت از رودخانه‌ها به‌عنوان اسناد بالادستی کشور وجود دارد، اما شرکت مدیریت منابع آب می‌گوید این لایحه با هدف اصلاح و تکمیل همان اسناد موجود به‌ويژه قانون توزیع عادلانه آب تدوین شده است. حال اینکه هیچ از اسناد بالادستی مالکیت دولت یا بخش خصوصی بر رودخانه به‌عنوان ثروت عمومی را به رسمیت نمی‌شناسند و مطابق با اصل ۲۵ قانون اساسی آن را در مالکیت عموم و مدیریت دولت می‌دانند. مرکز پژوهش‌های مجلس نیز پیشتر در مورد ضرورت اصلاح این لایحه گزارشی منتشر کرده بود.

بحران انرژی تولید فولاد را زمین‌گیر کرد

| پیام ما | فولادی‌ها سالی چهار ماه به‌دلیل قطعی انرژی، تولیدشان دچار مشکل می‌شود؛ بیش از دو ماه قطعی گاز و یک‌ماه و نیم قطعی برق. ناترازی برق امسال ۲۰ هزار مگاوات را رد کرد. ایران با یک تصویر آخرالزمانی از بحران انرژی روبه‌روست و کشور از سال ۱۴۰۶ به‌بعد دچار افت تولید گاز می‌شود. صنایع انرژی‌بر نظیر فولاد، سیمان و پتروشیمی به برق پایدار و قابل‌اطمینان نیاز دارند. در میان تمام این صنایع، میدکو به‌عنوان یکی از بزرگترین شرکت‌های صنعتی ایران در حوزه معدن و فلزات، وارد فاز مدیریت بحران‌های انرژی و آب در کشور شده است. این شرکت نیمی از برق مصرفی خود را با احداث نیروگاه‌ها تأمین کرده و در بخش آب نیز به‌سمت ایجاد تصفیه‌خانه و استفاده از پساب فاضلاب رفته است.

ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر ایران از یک هزار و ۳۰۰ مگاوات عبور کرد

ساخت نیروگاه برای استخراج «رمز ارز»

|پیام ما| وزارت نیرو هفته گذشته اعلام کرده بود مشکل قطع برق مشترکان خانگی حل شده است، بااین‌حال تا زمان تنظیم گزارش همچنان قطع برق اعمال می‌شود. حالا و در شرایطی که این وزارتخانه امکان تأمین برق حتی برای مشترکان خانگی را ندارد، از «احداث نیروگاه تجدیدپذیر به‌منظور تأمین برق مراکز استخراج رمزدارایی‌ها»‌ صحبت می‌کند: «در این چارچوب نیز تاکنون برای شش ساختگاه به ظرفیت ۲۶.۵ مگاوات پروانه احداث صادر شده که از این ظرفیت، یک نیروگاه ۱۳ مگاواتی خورشیدی احداث شده است.»

روشنایی به شرط مازوت؟

درحالی‌که گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد نه‌فقط ذخیره سوخت نیروگاه‌ها ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده ‌است بلکه در مجموع استحصال گاز کشور نیز ۴ درصد کاهش پیدا کرده‌ است. کمیسیون انرژی مجلس مدعی است محدودیت‌های برق به‌ویژه بر شبکه خانگی رفع خواهد شد. بنابر اعلام یکی از اعضای این کمیسیون، این اقدام در پی مصوبه «شعام»‌ در مورد تأمین برق کشور انجام می‌شود. اما یک منبع آگاه در وزارت نیرو به پیام‌ما می‌گوید هیچ قطعیتی در کار نیست و فقط دو شرکت گاز و وزارت نفت ملزم به تأمین سوخت شده‌اند. اما تا زمان عدم تأمین، خاموشی‌ها ادامه دارد. بااین‌حال، محدودیت در تأمین گاز برای تولید برق موضوع دیگری را به میان می‌آورد: «آیا مازوت به ۱۴ نیروگاه دوگانه‌سوز برمی‌گردد؟»

بازگشت به دوران آب انبارها

«لاری‌»ها یا سازه‌های کهن ذخیره آب در ترکمن‌صحرا که معادل همان آب‌انبارها هستند، طی چندسال گذشته به‌دلیل تشدید چالش و قطع طولانی‌مدت آب در منطقه شمال و شرق گلستان، یک‌بار دیگر احیا شده است و اهالی مناطق ترکمن‌نشین آن را در خانه‌های خود احداث می‌کنند. این سازه‌های مدیریت آب باران تقریباً در روستاهای ترکمن‌صحرا بدون انقطاع استفاده شده‌اند، اما حالا شهرهایی مانند «گمیشان»‌ و «سیمین‌شهر»‌نیز به‌ویژه در بافت قدیم بیش از ۵۰۰ لاری را باززنده‌سازی یا احداث و از آن استفاده می‌کنند. کارشناسان می‌گویند این یک الگوی موفق استفاده از «دانش بومی» با «رهیافت محلی» در مدیریت منابع آبی است که وزارت نیرو باید آن را مورد توجه قرار دهد. تشکیل شوراهای محلی برای استحصال دانش بومی در مدیریت آب، باتوجه‌به اقلیم، یکی از پیشنهادهای کارشناسان به این وزارتخانه در سال‌های خشک و بحرانی آبی ایران است.

 سومین نیروگاه خورشیدی غرب مازندران وارد مدار شد

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق:

تداوم خشکسالی

براساس بررسی‌های سازمان هواشناسی کشور امسال جز برای شمال ایران سال خشکی در پیش است و مانند گذشته خشکسالی ادامه دارد. گرچه کاهش دما در شمال کشور برای سه استان حاشیه خزر نوید باران فراوان و برای البرز برف را به ارمغان می‌آورد، اما همه ناطق کشور با خشکسالی رو‌به‌رو هستند. اگر بارانی هم در کار باشد، رگبارهای سیل‌آساست که خسارت به بار می‌آورد. اینها نتایج بررسی الگوها و مدل‌ها هواشناسی است که رئیس مرکز خشکسالی و بحران سازمان هواشناسی کشور با «پیام‌ما» در میان گذاشته است. چشم‌انداز خشک پیش روی کشور در شرایطی است که سدهای بزرگ تأمین‌کننده نیازهای آبی ایران هم شرایط مساعدی ندارند. براساس آمار منتشرشده از سوی شرکت مدیریت منابع آب کشور با وجود ۲۲ میلیارد و ۶۴۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره‌شده در سدهای کشور، ۴۴ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۵۶ درصد این ظرفیت خالی است.

تابستان دردسرساز پالایشگاه‌ها

|پیام ما| در‌حالی‌که دولت تلاش می‌کرد مسئله قطع برق در تابستان را به موضوع جلوگیری از سوخت مازوت نسبت دهد، هر روز دلایل بیشتری از ناترازی گاز و عدم وجود سوخت در نیروگاه‌های کشور آشکار می‌شود: «برای اولین‌بار با تأخیرهای ایجاد‌شده در تعمیرات پالایشگاه‌های گازی در تابستان، این تعمیرات به مهر و حتی آبان رسید و کاهش تخصیص گاز به‌دلیل پالایشگاه‌هایی که در مدار بهره‌برداری نبودند، پشت پرده خاموشی‌های پاییزه است.» این خبری است که وزارت نیرو روز گذشته روی پایگاه خبری‌اش منتشر کرده است و پس از آن مدعی شده است که اگر این مشکلات وجود نداشت، میزان تولید برق کشور بسیار بیشتر بود. براساس آمار وزارت نیرو از بین ۱۴۶ نیروگاه حرارتی، در شرایط کسری گاز، ۱۴ نیروگاه بخاری به مازوت به‌عنوان سوخت جایگزین وابسته‌اند و بقیه نیروگاه‌ها که بیش از ۱۳۰ نیروگاه هستند، به گازوئیل به‌عنوان سوخت جایگزین و دوم در شرایط عدم تخصیص گاز یا کسری گاز، برای تولید برق زمستانه وابسته‌اند.

بازگشت به عصر گازوئیل

در پی افزایش ناترازی برق و گاز در کشور یک‌بار دیگر واحدهای نانوایی سراسر کشور با قطع برق مواجه شدند. مشکلی که در تابستان موجب ضرر و زیان گسترده این واحدهای صنفی شده بود و در کنار آن میزان هدررفت آرد و گندم کشور را بالا برد. حالا اما دولت می‌گوید در تلاش است تا برای خرید موتور برق برای واحدهای نانوایی‌ها به مالکان این واحدهای صنفی وام کم‌بهره اعطا کند تا بتوانند مسئله نبود برق را پشت سر بگذارند. اما در کنار آن همه واحدهای خبازی باید دوگانه‌سوز شوند یا درصورت نبود گاز بتوانند از گازوئیل سهمیه‌بندی استفاده کنند و به پخت نان ادامه‌ دهند. این درحالی‌است که دولت درصورت تحقق استفاده از موتور برق به‌جای تأمین برق از شبکه شهری باید بتواند گازوئیل یا بنزین مورد نیاز این موتورها را هم در قالب سوخت یارانه‌ای برای نانوایی‌ها تأمین کند. نانوایان واحدهای دولتی می‌گویند بدون تأمین تسهیلات کم‌بهره از طرف دولت نه امکان تأمین موتور برق دارند و نه امکان تجهیز کردن ایمن نانوایی به ادوات دوگانه‌سوزی.