بایگانی مطالب برچسب: مدیریت منابع آب
تصمیم تلخ برای شیرینی آب
|پیام‌ما| درحالی‌که توسعه آبشیرینکنها با اما‌واگرهای محیط‌زیستی در سراسر جهان همراه است و به‌واسطه استقرار بیشترین تعداد این مجموعه‌ها در خلیج‌فارس، مکرر در مورد سوء‌عوارض آن بر دریا هشدار صادر می‌شود، اما معاون استاندار هرمزگان در مدرسه فصلی آب و محیط‌زیست از دولت درخواست کرده است که باتوجه‌‌به اینکه آبشیرینکنها یکی از راهکارهای مهم در مدیریت منابع آبی و بهبود وضعیت اقتصادی هستند، به توسعه آنها در هرمزگان کمک کنند. این درخواست درحالی‌است که هم خلیج‌فارس بار قابل‌توجهی از حجم آب‌شیرین‌کن‌های دنیا را به دوش می‌کشد و هم دولت ایران در حال حاضر با انباشت بدهی از سال ۱۴۰۰ به آبشیرینکنها روبه‌روست. بااینحال به‌نظر می‌رسد پیش‌نگری‌های شرکت مدیریت منابع آب از ذخایر آبی این استان برای سال ۱۴۰۴ و همچنین گزارش‌های سازمان هواشناسی کشور از تداوم کم‌بارشی در این استان، این گزینه نه‌چندان صواب را پیش روی مدیران این استان قرار داده است.
گرد و غبار می‌آید؛ بهار سخت در راه است
سال ۱۳۹۸ و در ۱۵ بهمن قانون «قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور» به تصویب رسید. قانونی که براساس آن سازمان حفاظت محیط‌زیست موظف شد نیاز آبی اکولوژیکی تالاب‌ها را تعیین کند و وزارت نیرو براساس این نیازها، آب مورد نیاز را تأمین کند. پنج سال پس از تصویب این قانون نه‌تنها شرایط تالاب‌ها بهتر نشده بلکه شاهد خشکیدگی بیشتر این عرصه‌ها هستیم. در گفتوگو با «علی‌‌محمد طهماسبی بیرگانی»، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار، از او درباره تأثیر خشکیدگی تالاب‌ها بر افزایش وسعت کانون‌های گردوغبار در کشور پرسیدیم، او در این گفتوگو امنیت اکولوژیک را زیربنای امنیت غذایی و... دانست و تبعات اقتصادی و اجتماعی خشک شدن تالاب‌ها را شرح داد.
احداث نیروگاه‌های تجدید پذیر ۲۰۰۰ مگاواتی در دستورکار/ پیگیری طرح انتقال آب از دریای عمان به استان تهران
استاندار تهران گفت: احداث نیروگاه‌های تجدید پذیر ۲۰۰۰ مگاواتی در استان تهران و ۱۴۰ مگاواتی در شهرستان رباط‌کریم در دستور کار قرار گرفته است.
بحران خشکسالی به حوضه آبریز کارون بزرگ رسید
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ گفت: بحران خشکسالی در حوضه آبریز کارون بزرگ با کاهش شدید بارش‌ها و تهدید جدی منابع آبی، نیازمند مدیریت فوری و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است.
آیا خشکسالی به زلزله میانجامد؟
بررسی ارتباط میان خشکسالی و زمین‌لرزه با بررسی زلزله‌های چند سال اخیر
امید واهی در مورد آب ژرف خطرناک است
|پیام‌ما| در حالی که دولت سیزدهم تلاش ویژه‌ای برای بهره‌برداری از آب‌های ژرف به ویژه در دشت سیستان به منظور تامین آب شرب داشت؛ حالا رئیس مرکز تحقیقات آب وزارت نیرو می‌گوید تمرکز دولت بر این موضوع کم شده است. به گفته محمدرضا کاویان‌پور نه تنها استخراج آب از عمق ۵۰۰ تا ۴ هزار متری زمین مستلزم هزینه‌های سنگین است و مسائل متعددی از جمله دمای بالای آب، املاح خطرناک و هزینه‌های تصفیه را همراه دارد بلکه امیدواهی در مورد این آب‌ها می‌تواند چالش‌های اجتماعی نیز همراه داشته باشد.
جا‌به جایی پایتخت راه‌حل نیست
🎥در نشست تخصصی مسئله آب و پایتخت مطرح شد:
راز شهرهای تاب‌آور
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، یک کشور با تنوع اقلیمی و جغرافیایی است که با سوانح طبیعی متعددی همچون زلزله، سیل، طوفان و بیابان‌زایی مواجه است. این سوانح، نه‌تنها تأثیرات اجتماعی و اقتصادی عمیقی بر جوامع محلی دارند، بلکه چالش‌های جدی در زمینه امنیت و پایداری شهری نیز به وجود می‌آورند. به‌ویژه، زلزله‌های ویرانگر در برخی مناطق کشور، ضرورت توجه به طراحی و معماری پایدار را بیش‌ازپیش نمایان می‌سازد. در این میان، متخصصان حوزه معماری معتقدند که معماری پایدار می‌تواند اصولی را برای کاهش خطر سوانح طبیعی، تقویت تاب‌آوری و حفظ اکوسیستم‌های طبیعی در فرایند توسعه شهری، ارائه دهد. دکتر امیرحسین گرکانی، مدیر پژوهشکده سوانح طبیعی از جمله کسانی است که در این حوزه پژوهش‌های بسیاری انجام داده است. او در گفتوگو با روزنامه «پیام ما» به بررسی اهمیت و ابعاد مختلف مفهوم شهر و معماری پایدار پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های مستتر در طراحی فضاهای شهری برای کاهش خطرات سوانح طبیعی در ایران را مورد بررسی قرار داده است.
«سند امنیت غذایی» در نقطه صفر
پیام‌ما: با وجود دو سال از ابلاغ سند امنیت غذایی، این سند هنوز اجرا نشده است و مدیران و کارشناسان دولتی در دستگاه‌هایی که هرکدام سهمی کلیدی در اجرای آن دارند، می‌گویند در این سند الزامات اجرایی نیز مطرح شده است، اما نقطه ضعف این است که متولی اجرای این سند کدام دستگاه است. وزارت جهادکشاورزی می‌گوید باید مجری این سند این وزارتخانه باشد، اما وزارت بهداشت نیز به استناد برنامه هفتم پیشرفت مدعی است که باید مجری این سند شورای سلامت باشد. بااینحال، یک اتفاق‌نظر میان دستگاه‌ها وجود دارد: «لایحه بودجه و برنامه هفتم تخصیص منابع لازم این سند امنیت غذایی را انجام نداده است. این سند برای اجرایی شدن در سال اول نیاز به یک‌هزار همت منابع مالی دارد و برای رسیدن به اهداف پنج‌ساله هشت هزار همت بودجه نیاز دارد، اما این منابع تخصیص داده نشده است.» بلاتکلیف ماندن اجرای این سند و به درازا کشیدن این تعلیق تا آنجاست که شورای‌عالی انقلاب فرهنگی هم برای آسیب‌شناسی و حل مشکلات آن پا پیش گذاشت و نشستی میان همه دستگاه‌های مربوطه برگزار کرد؛ اما گره‌ای از این مشکل گشوده نشد.
دیمزارها، کوچک و کم‌بهره
|پیام‌ما|مطابق آخرین نقشه پهنه‌بندی اقلیمی ایران که از سوی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور تهیه شده است، حدود ۵۱.۸ میلیون هکتار از اراضی کشور اقلیم مناسبی برای کشت دیم دارند. همچنین، با کسر اراضی دارای شیب تند، زمین‌های مسکونی و تجاری، راه‌های مواصلاتی و اراضی زراعی آبی و باغات و مناطق جنگلی، حداقل ۲۰.۷ میلیون هکتار از این اراضی علاوه‌بر اقلیم مناسب دارای منابع خاک مناسبی نیز برای کشت دیم هستند. بااینحال، طی ۱۰ سال اخیر توسعه دیمزارها مطابق با انتظار دولت‌ها پیش نرفته است. طبق آمار منتشرشده از سوی این نهاد، در حال حاضر تنها نزدیک به شش میلیون هکتار، یعنی کمتر از یک‌سوم از کل سطح قابل کشت، فعال است. کارشناسان بخش کشاورزی می‌گویند خرد بودن اراضی و پایین بودن بهره‌وری در آن، همچنین تغییر کاربری اراضی و به‌روز نبودن علم کشاورزان برای کشت دیم از مهمترین عوامل عقب ماندن دیم‌کاری از برنامه‌های دولت است.
بازتخصیص آب: راه‌حل وزارت نیرو برای آینده
|پیام ما| تغییراقلیم موضوعی جهانی است که بر همه‌چیز تأثیرگذار است. موضوعی که اگرچه به‌نظر می‌رسد اثرات و تبعات آن پیش روی جامعه و سیاستگذاران قابل‌مشاهده است، اما واقعیت‌های آن کمتر در حوزه قانونگذاری و سیاستگذاری در نظر گرفته شده و حتی گاهی تصمیم‌گیران کشور و برخی گروه‌های سیاسی آن را نفی می‌کنند. کاهش بارندگی، تغییر متوسط دمای مناطق کشور، تأثیر در تغییر الگوی بارندگی‌ها، مهاجرت مردم و بسیاری آثار دیگر چه در سطح کلان و چه در سطح خرد، تبعات تغییراقلیم هستند که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. فارغ از این، مشکلات دامنه‌دار در مدیریت منابع آب کشور باعث شده است امروز مشکلات و معضلاتی متعدد در حوزه تأمین آب گریبان بخش‌های مختلف کشور را بگیرد. پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون) به‌تازگی گزارشی با عنوان «پیوند بهره‌برداری از آب با شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی برای نخستین‌بار» منتشر کرده که بار دیگر بر مفاد سند نقشه راه آب کشور تأکید کرده است. در این گزارش آمده در چند دهه گذشته در کشور «آن‌گونه‌که شایسته است با آب رفتار نکرده‌ایم» و همچنین از لزوم بازنگری در در سیاست‌های بهره‌برداری از آب صحبت به میان آمده است.
طالبان، آب را گروگان می‌گیرد
سد «پاشدان» بر «هریرود» به‌طور کامل آبگیری شده است و حالا آورد آب به سد «دوستی»، سد تأمین‌کننده آب شرب خراسان‌رضوی را تا حدود قابل‌توجهی کاهش داده است. هم‌زمان خبرها حاکی از شروع برنامه‌ریزی برای سد جدیدی بر خاشرود است. همچنین، خبرهای نگران‌کننده‌ای از برنامه‌ریزی برای توسعه سد «قلعه‌افضل» و انحراف دوباره آب حکایت می‌کنند. درحالی‌که شرکت مدیریت منابع آب ایران اقدام‌های طالبان را خلاف عرف بین‌الملل و حسن همسایگی می‌خواند، اما دیپلماسی آب کشور حتی در هیرمند نیز با وجود داشتن معاهده، برای تأمین حقابه موفق نبوده است. کارشناسان می‌گویند اعداد و سازه‌های آبی افغانستان خبرهای خوشی برای ایران نخواهند داشت. در «هیرمند» نوع سازه و در «فراه‌رود» حجم سازه نشان می‌دهد حداقل در نیمه پایینی مرز با افغانستان، روزهای تاریکی را باید برای سیستان متصور باشیم؛ چون امکان انحراف همه آب در هیرمند و نگهداشت همه آب در فراه‌رود را دارد، افغانستان حالا توسعه سازه‌های آبی در «خاشرود» را هم که شروع کرده است.
