اگر بدانید سطح حفاظتی یک «پارک ملی» در بالاترین درجه قرار دارد، با ورود به «پارک ملی بوجاق» در بالِ غربی «سپیدرود»، می‌گویید شاید من واژه حفاظت را چیز دیگری معنا کرده بودم. اینجا، جایی که باید قلمرو سکوت انسان و ردپای حیات‌وحش باشد، با شیارهای تایر خودروهایی روبرو می‌شوید که پهنه حساس دشت را با پیستِ آفرود اشتباه گرفته‌اند. اما آرام باشید؛ این تازه پرده اول از نمایش تخریب در یگانه پارک ملی خشکی - دریایی ایران است. کمی که پیش می‌روید و به کرانه سپیدرود نزدیک می‌شوید، شوک دوم در انتظارتان است. گروه‌های صیادی را می‌بینید که شانه‌به‌شانه، با تورهای بزرگ، در حال شخم‌زدنِ آبی هستند که صید در آن حکم جرم دارد؛ اما وقتی بدانید از اسفندماه تا اواخر اردیبهشت، این رودخانه زایشگاه آبزیان است، احتمالاً دیگر چشم‌هایتان گرد شود. در این زمان است که ماهی‌هایی مثل ماهی سفید و خاویاری از عمق دریا به سمت آب‌های شیرینِ سپیدرود می‌آیند تا تخم‌ریزی کنند. آن‌ها برای بقای نسل آمده‌اند، اما درست در گلوگاهِ رسیدن به مقصد، در تورهایی گرفتار می‌شوند که قانوناً نباید وجود داشته باشند. کافی است سر بچرخانید تا پارادوکسِ ماجرا کامل شود؛ پاسگاه محیط‌بانی درست روبروی صیادان قرار دارد. تماشای ماهی‌های مولدی که در چندقدمیِ نگاهِ قانون، روی ماسه‌ها بال‌بال می‌زنند، هر بیننده‌ای را مستأصل می‌کند. محلی‌ها، از سال‌ها جدال و کشمکش میان محیط‌بانی و صیادان می‌گویند؛ اما حقیقتِ تلخِ امروز، بوی فقرِ ساختاری می‌دهد و انگار همه با هم نسبت به تخریب این زیستگاه کنار آمده‌اند. در شرایطی که معیشتِ فرودستان به‌گل‌نشسته، حتی این صیادی بی‌رویه هم دیگر گره‌ای از سفره‌ها باز نمی‌کند، اما در غیابِ هرگونه طرح حمایتی یا اشتغال جایگزین، صیاد ناچار است آخرین رمقِ رودخانه را هم بمکد.