بایگانی مطالب برچسب: فرونشست زمین
خطر سقوط دوباره سلجوقیان
در قلب فلات ایران، جایی که تاریخ در گوشه‌گوشه شهر نفس می‌کشد، اصفهان با گنجینه‌ای از یادگارهای هزارساله، به خواب رفته است؛ خوابی نگران‌کننده در برابر لرزشی که شاید فردا از راه برسد. زلزله تهدیدی که سال‌ها از آن به‌عنوان «خطر بالقوه» یاد شده، اکنون نه یک احتمال بلکه یک واقعیت گریزناپذیر است. سکوت در برابر این خطر، به‌معنای پذیرش تدریجی مرگ هویتی است که در سنگ‌به‌سنگ مساجد، بازارها، کاروانسراها و مناره‌ها تنیده شده است. در روزهای آغاز سال نو، خبر تلخ فروریختن کاروانسرای تاریخی شهرستان نطنز اصفهان در اثر زلزله، بار دیگر زنگ هشدار را برای میراث تاریخی ایران به صدا درآورد. با تخریب سردر این کاروانسرا که جزو آثار ثبت ملی ایران است، چشم‌ها دوباره به اصفهان دوخته شد که با ۳۳ شهر تاریخی، ده‌ها بنای ثبت ملی و جهانی و صدها اثر آسیب‌پذیر روی لبه ناپایدار ناشی از فرونشست، خاک ضعیف و بی‌توجهی مدیریتی در حال لغزیدن است. این گزارش که حاصل گفت‌وگو با کارشناسان برجسته حوزه مرمت و ژئوتکنیک لرزه‌ای است، تلاش دارد پیش از آنکه فاجعه‌ای غیرقابل‌جبران رخ دهد، واقعیتی تلخ را بیان کند و آن اینکه: بناهای تاریخی اصفهان نه‌فقط مستعد آسیب هستند، بلکه بسیاری از آنها در برابر زلزله، عملاً هیچ مقاومتی ندارند.
کلیدواژه‌های تکراری؛ بحران‌های پایدار
نگاهی به وضعیت میراث فرهنگی ایران در سالی که گذشت
روزهای بی‌آبی می‌رسد؛ زندگی با کمترین منابع
در روزهای اخیر خبر بحرانی‌بودن وضعیت سدهای کشور را بارهاوبارها از مسئولین شنیدیم. چیزی که تصاویر منتشر شده نیز گویای آن است. این وضعیت علاوه بر تکرار چندباره آن نیازمند اتخاذ رویکرد و ارائه راهکار در مدیریت مصرف آب در شرایط بلادرنگ و عجله‌ای است. در سال آینده با بحران آب در اکثر نقاط کشور به‌ویژه در کلان‌شهر تهران مواجه هستیم و سخنگوی صنعت آب از مدیریت مصرف آب و احتمال قطعی‌های برنامه‌ریزی در تهران خبر داده است؛ اما در این میان مسئله‌ای که با بحران آب تشدید می‌شود، نرخ فرونشست زمین در پی استفاده بیش از حد از آبخوان‌ها و سفره‌های آب زیرزمینی است.
تهران در آستانه بحران آبی
|پیام ما| کاهش بی‌سابقه ذخایر آب سدهای لار، لتیان، ماملو و کرج (امیرکبیر) به‌دلیل افت ۴۷ درصدی بارش نسبت به متوسط بلندمدت، تهران را در خطر جدی بی‌آبی قرار داده است. بررسی وضعیت منابع آبی تهران نشان می‌دهد رشد بی‌رویه جمعیت، کاهش بارندگی و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی منجر به ایجاد ناترازی شدید میان منابع و مصارف شده است. پایتخت با کمتر از یک درصد مساحت کشور، بیش از ۲۰ درصد جمعیت ایران را در خود جای داده است. این عدم تناسب موجب شده فشار بر منابع آبی روزبه‌روز افزایش یابد. یکی از پیامدهای نگران‌کننده برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، فرونشست زمین است. طبق گزارش‌ها، برخی مناطق استان تهران شاهد فرونشست بیش از ۳۰ سانتی‌متر در سال بوده‌اند که یک زنگ خطر جدی محسوب می‌شود. مسئله‌ای که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نیز روز شنبه در جلسه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان تهران، نسبت به آن هشدار داد و خواستار مدیریت فوری این مسئله شد.
ماهواره‌ها چگونه ترافیک و آلودگی را در شهرها کاهش می‌دهند
داده‌های ماهواره‌ای، به‌ویژه داده‌های سنجش از دور (Earth Observation) یکی از مهم‌ترین ابزارهایی هستند که می‌توانند به شکل‌گیری، مدیریت و بهینه‌سازی شهرهای هوشمند کمک کنند.
توجه به نقش زنان در رفع بحران آب
|پیام‌ما| در نهمین همایش روز ملی آب در کشور که در استان بوشهر برگزار شد، بر دو محور کلیدی از جمله نقش زنان در مدیریت منابع آبلی و توجه ویژه به بهره‌گیری از دانش بومی و متناسب با جغرافیای ایران تأکید شد. در این همایش چالش تأمین و دسترسی به آب شرب بهداشتی نه به‌عنوان مشکلی در ایران بلکه به‌عنوان مسئله‌ای که در آینده فراگیر خواهد شد، مورد بررسی و واکاوی قرار گرفت.
فرونشست و فرار مسئولیت
پدیده فرونشست زمین در اصفهان که به‌ویژه در سال‌های اخیر به‌شدت گسترش یافته است، یکی از بزرگترین تهدیدها برای میراث تاریخی و فرهنگی این شهر کهن محسوب می‌شود. این پدیده، که به‌دلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و برداشت بی‌رویه از چاه‌ها به وجود آمده، نه‌تنها به آسیب‌های زیست‌محیطی منجر شده، بلکه آثار تاریخی اصفهان را نیز در معرض خطر جدی قرار داده است. اصفهان به‌دلیل دارا بودن آثار تاریخی فراوان از دوران صفویه تا قاجار، یک مقصد بی‌بدیل در عرصه میراث فرهنگی جهانی است، اما در پی بحران فرونشست، این آثار ارزشمند در آستانه تخریب قرار دارند.
تغییر اقلیم، تحریک گسل‌ها
تغییراقلیم و گسل‌های فعال؛ نگرش ویژه به دریاچه ارومیه و وضعیت گسل شمال تبریز
کارآفرینی اجتماعی برای فردای بهتر
رویداد «امکان توسعه پایدار»، که با شعار هم‌آفرینی پایدار، کارآفرینی پایدار برگزار شد، اگرچه بر موضوع کارآفرینی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها تأکید داشت، اما فرصتی شد برای دغدغه‌مندان و طالبان ایران آباد و پایدار. فرصتی برای گفتن رؤیاهایی که هر کس برای این سرزمین دارد و تعهد و تلاشی که برای تحقق این رؤیا در پیش گرفته است. رویدادی که یادآوری کرد بسیارند وطن‌دوستانی که خود را در مقابل آینده سرزمین‌شان مسئول می‌دانند و برای توسعه پایدار آن هر آنچه بتوانند انجام می‌دهند؛ افرادی از همه اقشار مردم، از مدیران و مسئولان شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی تا فعالین فرهنگی، اجتماعی و محیط‌زیستی.
۴۰۰ شهر ایران در معرض تهدید جدی فرونشست
رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: کاهش منابع آب زیرزمینی، فرونشست زمین را به بحرانی ملی تبدیل کرده و ۴۰۰ شهر ایران را در معرض خطر قرار داده است.
هجوم چاه‌های غیرمجاز به قلب تاریخ
استان فارس چهارمین استان ایران از نظر وسعت و شدت فرونشست است که دشت مرودشت با تخت‌جمشید و نقش‌رستمش بیشترین فشار ناشی از این پدیده را متحمل می‌شود و در نقاطی تا ۲۰ سانتی‌متر در سال پایین می‌رود. در این گزارش سعی کردیم نشان دهیم کشاورزی در مجاورت این آثار باستانی چطور باعث تشکیل عارضه‌ای به‌نام «گرادیان فرونشستی» شده که در حال تخریب این بناها است. از «محمد ثابت اقلیدی»، مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس نیز جویا شدیم که چه اقداماتی برای بازگرداندن معنای واقعی «حریم آثار ملی» به دو اثر باستانی انجام شده است؟ پاسخ‌ها پرسش‌های دیگری را برانگیخت که «مهدی معتق»، کارشناس فرونشست، به آنها پاسخ داد. درنهایت از کشاورزان منطقه غفلت نکردیم و با چهار نفر از آنان گفت‌وگو کردیم تا مشخص شود که آیا می‌توان راه‌حلی اجتماعی مبتنی‌بر توافق برای توقف یک اشتباه پرهزینه پیدا کرد؟
مرگ تدریجی یک دشت در قزوین
دشت قزوین از جمله مرغوب ترین دشت های کشور محسوب می شود که حتی تمدن کشاورزی، بنابر گفته های باستان شناسان و زمین شناسان از این دشت آغاز شده، اما امروز با بحران کم آبی و فرونشست مواجه شده و وضعیت مناسبی ندارد.
