معلولیت در سینمای ایران، در چند فیلم و شخصیت، ماندگارتر از دیگر نمونه‌ها بازتاب پیدا کرده است. از غلامرضای «مادر» ساخته «علی حاتمی»، با بازی «اکبر عبدی»، که بیش از آنکه نمادی از ناتوانی باشد، تجسم معصومیت است، تا «سالک» ویلچرنشین در «اجاره‌نشین‌ها»ی «داریوش مهرجویی» و دختر خانه‌نشین «اینجا بدون من» ساخته «بهرام توکلی»، با بازی «نگار جواهریان»، سینمای ایران شخصیت‌های متفاوتی را پیش روی مخاطب گذاشته است. در این فیلم‌ها، معلولیت گاه هسته مرکزی فیلم است و گاه عنصری در شکل‌گیری رابطه شخصیت با خانواده و اطرافیان. بااین‌حال، حضور افراد دارای معلولیت در سینما و فرصت فیلم‌سازی برای آنها همچنان محدود است. جشنواره بین‌المللی فیلم پرواز، که هفتمین دوره آن امسال در حال برگزاری است، تلاش دارد بخشی از این فاصله و محدودیت را جبران کند. جشنواره در دو مسیر به معلولیت می‌پردازد؛ آثاری که فیلم‌سازان دارای معلولیت ساخته‌اند و آثاری که موضوعشان با زندگی و تجربه افراد دارای معلولیت مرتبط است. «بابک نوری»، دبیر اجرایی این دوره از جشنواره، در گفت‌وگو با پیام ما درباره این جشنواره و تلاش برای تغییر نگاه به معلولیت در سینما می‌گوید.

بحران جمعیتی که بسیاری از کشورهای جهان درگیر آن هستند، به یک آینده ترسناک برای ایران تبدیل شده است؛ کاهش رشد جمعیت و فزونی‌گرفتن جمعیت سالمند کشور و افزایش هزینه‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و چالش‌های تمدنی از جمله مشکلاتی است که در سایه کاهش رشد جمعیت و افزایش جمعیت سالمندی ممکن است بروز کند. تهدیدی که وزارت بهداشت از آن به‌عنوان سیاه‌چاله جمعیتی یاد می‌کند.

کارشناسان سال‌ها هشدار داده‌اند که گرمایش زمین، جنگل‌زدایی و تغییرات چشمگیر در زیستگاه‌های طبیعی مسیرهای تازه‌ای برای عبور ویروس‌های حیات‌وحش به‌سوی انسان باز می‌کند. حالا شیوع «ویروس آند» - گونه‌ای از هانتاویروس - روی یک کشتی گردشگری در قطب جنوب، نمونه‌ای تکان‌دهنده از همین روند است؛ حادثه‌ای که نشان می‌دهد چگونه تغییر اقلیم می‌تواند بیماری‌های نادر را به انسان‌ها در دورافتاده‌ترین نقاط جهان برساند.

  پیام‌ما - از آغاز جنگ تا ظهر ۱۵ فروردین به ۲۵ واحد تولیدی، توزیعی و داروسازی حمله نظامی شده است. صددرصد انستیتو پاستور در حمله نظامی ۱۳ فروردین، تحت‌الشعاع قرار گرفته است. در دل این تخریب، نام‌هایی از بین رفته‌اند که برای جامعه علمی معنا دارند از جمله آزمایشگاه‌های مرجع، بخش‌های بیوتکنولوژی، بانک‌های سلولی و واحدهای تحقیقاتی که سال‌ها داده، تجربه و زیرساخت را در خود انباشته بودند. حسینعلی شهریاری، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در همین ارتباط اعلام کرد که تخریب به حدی است که باید ۱۰۰درصد انستیتو پاستور بازسازی شود. آمار شهدای سلامت ۲۴ نفر است؛ اما در پی هدف قراردادن قطب‌های داروسازی ایران، هزاران بیمار صعب‌العلاج در مرز بین مرگ و زندگی قرار دارند.  آخرین حمله نظامی مربوط به پژوهشکده لیزر و پلاسما در ۱۴ فروردین بود. ساختمان و آزمایشگاهی که در دانشگاه بهشتی بمباران شد، یکی از مهم‌ترین آزمایشگاه‌های فوتونیک ایران نیز به‌شمار می‌رفت. چند سال اخیر داشتند روی روش‌های جدید تصویربرداری از مغز با روش‌های اپتیکی و فوتونیکی کار می‌کردند. طبق اعلام میعادفر رئیس سازمان اورژانس کشور، در دوران جنگ تحمیلی، ۳۶۰ مورد آسیب به زیرساخت‌های حوزه سلامت و ۴۶ دستگاه آمبولانس ثبت شده است. تبعات حمله نظامی به انستیتو پاستور و واحدهای تولیدی، توزیعی و داروسازی اما در اعداد و ارقام نمی‌گنجد.  فاجعه انستیتو پاستور ایران را باید در قاب یک حمله به یک مرکز صدساله علمی و بهداشتی دید. روایت رسمی از آن چه رخ‌داده، تصویری از یک تخریب گسترده را ترسیم می‌کند. به گفته حسین کرمان‌پور، سخنگوی وزارت بهداشت، حمله به این مرکز «تجاوز به ستون صدساله بهداشت جهانی» بوده؛ تعبیری که نشان می‌دهد ابعاد ماجرا فراتر از یک خسارت موضعی است. آن چه هدف قرار گرفت، مجموعه‌ای از آزمایشگاه‌ها، بانک‌های زیستی و بخش‌های تحقیقاتی بود که هرکدام بخشی از زنجیره کنترل بیماری در ایران و حتی منطقه را تشکیل می‌دادند.

یک‌چهارم جمعیت ایران دچار یکی از اختلالات روانی‌اند و درحالی‌که وزارت بهداشت نسبت به افزایش «انگ» به بیماران روان در تولیدات صداوسیما هشدار داده، «محمد حاتمی»، رئیس سازمان نظام روانشناسی و «محمدرضا شالبافان»، مدیرکل دفتر سلامت روان وزارت بهداشت، به «پیام ما» می‌گویند: بازنمایی نادرست بیماران و متخصصان روان در رسانه‌ها موجب تداوم تبعیض، ترس از درمان و تشدید مشکلات روانی در جامعه شده است.

گرانی مواد غذایی و محدودیت دسترسی به غذاهای سالم و مغذی، سبد غذایی تعداد قابل‌توجهی از مردم را فقیر کرده است. به‌گفته «احمد اسماعیل‌زاده»، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، مرگ ۱۲۰ هزار نفر در کشور با تغذیه نامناسب مرتبط است. «احمد آرایی‌نژاد»، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، در گفت‌وگو با «پیام ما» فقر مادی و فرهنگی را عامل فقیر شدن سبد غذایی مردم و درنتیجه تغذیه نامناسب دانست.

آخرین آمارهای وزارت بهداشت از سلامت دهان و دندان در میان سالمندان و جمعیت ۳۵ تا ۴۵ ساله حاکی از آن است که حتی داشتن دندان سالم هم در میان ایرانیان در حال طبقاتی شدن است. نبود پوشش بیمه‌ای مناسب و گرانی درمان دهان و دندان آنها را از داشتن خدمات مناسب محروم کرده است. چنانکه امروز بیش از ۵۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال به اذعان مسئولان وزارت بهداشت از دندان سالم برخوردار نیستند و از آنجا‌ییکه دهه‌‌شصتی‌ها تا سال ۲۰۵۰ به سالمندی می‌رسند، احتمال تشدید مشکلات سلامت دهان و دندان بسیار زیاد است.

«دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر ادعاهای بحث‌برانگیزی درباره سلامت مطرح کرد. او با اشاره به نگرانی‌های خود درباره رشد بیماری اوتیسم در جهان، ادعا کرد مصرف داروی استامینوفن (تایلنول) در دوران بارداری و تزریق واکسن‌ها می‌تواند با افزایش ریسک ابتلا به اوتیسم مرتبط باشد. این درحالی‌است که بنیاد علم اوتیسم و سازمان جهانی بهداشت با رد ادعای او این سخنان را موجب انحراف از برنامه‌های تحقیقاتی در رابطه با اوتیسم دانستند.

سرطان کودکان اگرچه در نگاه آمارها سهم کوچکی از کل مبتلایان دارد، اما هر کودک بیمار داستانی پر از رنج، امید و چشم‌انتظاری را روایت می‌کند. سالانه صدها هزار کودک و نوجوان در جهان گرفتار این بیماری هستند که هزینه‌ زیادی را بر دوش خانواده‌ها می‌گذارد. در ایران، مؤسسه خیریه محک سال‌هاست چراغ امید خانواده‌های درگیر سرطان کودک را روشن نگاه داشته و با تأمین رایگان هزینه‌های دارو و درمان، جای خالی حمایت‌های دولتی را تا حدی پر می‌کند. بااین‌حال، به‌گفته «آراسب احمدیان»، مدیرعامل محک، بسیاری از هزینه‌ها برای درمان کودکان مبتلا به سرطان در بخش دارو صرف می‌شود، این درحالی‌است که بسیاری از داروهای جدید یا در لیست بیمه‌ها نیستند یا اینکه سازمان‌های بیمه‌گر از آنها حمایت نمی‌کنند.

کمبود و بی‌عدالتی در توزیع واکسن آنفلوآنزا در فصل تزریق آن، به سیاق سال‌های گذشته دوباره نمود پیدا کرده است. «هادی احمدی»، عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران، از نبود این واکسن در قفسه داروخانه‌ها و نشت آن در مطب پزشکان با قیمت دوبرابری و عدم برابری قیمت‌های مصوب برای واکسن‌های وارداتی و داخلی خبر داد. این درحالی‌است که «مهدی پیرصالحی»، رئیس‌سازمان غذا و دارو، بر منطقی شدن قیمت واکسن‌های داخلی و خارجی تأکید کرد. همچنین «محمد هاشمی»، سخنگوی این سازمان، در گفت‌وگو با «پیام ما» ضمن تأیید دشواری دسترسی به این واکسن قیمت بالای آن را ناشی از قیمت روز ارز دانست.

کم‌خونی و فقر آهن ناشی از آن در میان دختران دبیرستانی به‌گفته «احمد اسماعیل‌زاده»، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، ۱۸.۲ درصد است. او می‌گوید: برخی از مدیران دبیرستان‌ها به‌دلیل برخی از باورها به طب سنتی و خرافات از توزیع قرص‌های مکمل آهن در مدارس جلوگیری می‌کنند. با‌این‌حال «اعظم گودرزی»، مدیرکل دفتر سلامت و تندرستی وزارت آموزش‌و‌پرورش، در گفت‌وگو با «پیام ما» این موضوع را رد کرد و با اشاره به توزیع مکمل‌ها در ۴۰ درصد از مدارس متوسطه اول و صد درصد مدارس متوسطه دوم، از رصد و پایش میزان توزیع این قرص‌ها خبر داد. این گفته‌ها درحالی‌است که «شیرین نیرومنش»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، به «پیام ما» گفت: «لطمات جبران‌ناپذیر کم‌خونی و فقر آهن ناشی از آن، سلامت دختران را هدف قرار داده است و این مسئله نسل آینده ایران را تهدید می‌کند.»