بایگانی مطالب برچسب: جهادکشاورزی

شکستن رکورد جهانی فرونشست در دشت جهرم- فسا

پدیده فرونشست در استان فارس با ثبت ۵۴ سانتی‌متر در دشت جهرم-فسا رکورد فرونشست‌های جهانی را شکسته است. این اتفاق در سایه سهولت در برداشت آب‌های زیرزمینی اتفاق افتاده و نشانی واضح از هرج‌و‌مرج و سوءمدیریت در بدنه حکمرانی آب و خاک دارد. پایین‌رفتن سطح ایستابی آب در جغرافیای استانی چون فارس که روزی عنوان پایتختی کشاورزی ایران را یدک می‌کشید، امروز با وقوع فرونشست، ترک‌های وسیع در سطح دشت‌ها و حتی در تاروپود بناهای تاریخی، مسکونی، فروچاله و دیگر پدیده‌های انسان‌ساخت، تنها یک پیام دارد: سفره‌های زمین ته کشیده‌اند.

۲ دهه ناکامی در ثبت جهانی دماوند

|پیام ما| قله دماوند، بیش از یک دهه است که در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو مانده و هنوز تا ثبت نهایی فاصله بسیار دارد. علت این امر چیست؟ «علی قمی اویلی»، متخصص میراث طبیعی جهانی، معتقد است تا زمانی که مشکلات مدیریتی، حفاظتی و آسیب‌های زیست‌محیطی دماوند حل نشود، ارسال پرونده به دبیرخانه یونسکو نتیجه‌ای نخواهد داشت.

کشت دوباره خشخاش زیر ذره‌بین

چهار دهه از ممنوعیت کشت خشخاش و تولید اپیوم در ایران گذشته است. در این مدت نیاز به مواد اولیه در داروهای مخدرپایه عمدتاً از طریق واردات رسمی از افغانستان و کشفیات موادمخدر تأمین می‌شد؛ اما مشکلات موجود در کشور همسایه و کاهش کشفیات این مواد توسط نیروی انتظامی، برخی از نهادها مانند وزارت بهداشت را بر آن داشت تا به‌دنبال رفع ممنوعیت کشت خشخاش باشند. «اسحاق اسماعیلی»، رئیس اداره دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، به «پیام ما» گفت بازگشت به کشت قانونی خشخاش تنها راه پایدار برای تأمین داروهای حیاتی است، اما «جمشید قائم‌مقام»، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، تأکید کرد نباید لغو محدودیت با سرعت صورت گیرد.

نیمی از باغ‌ها در خشکسالی سوخت

|پیام‌ما| سال آبی گذشته عنوان پنجمین سال خشک کشور و البته یکی از خشک‌ترین سال‌های ۵۰ سال اخیر را به خودش اختصاص داد. خشکسالی بی‌بدیلی که همه بخش‌های کشور به‌ویژه بخش کشاورزی را تحت‌تأثیر قرار داد. برآورد خسارت‌های بخش کشاورزی در شش ماه نخست ۱۴۰۴ نشان می‌دهد حتی پرآب‌ترین استان‌های ایران مانند چهارمحال‌وبختیاری، مادر بزرگترین رودخانه‌های کشور، نتوانستند آب مورد نیاز بخش زراعت و باغی را تأمین کنند. طبق اعلام وزارت جهادکشاورزی خشکسالی گسترده در سال زراعی جاری، با کاهش سطح کاشت و برداشت، بیش از ۴۴۰ هزار میلیارد تومان به بخش کشاورزی کشور خسارت وارد کرده است.

دوران اغماض در برابر معادن سپری‌ شده است

سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری متولی بیش از ۸۰درصد خاک ایران است. انواع و اقسام زمین‌خواری‌ها، تخریب جنگل و مرتع، معدن‌کاوی، تصرف اراضی و... در این محدوده‌ها اتفاق می‌افتد که تنها تعداد محدودی از آنها رسانه‌ای می‌شوند. بااین‌حال، برخی از همین پرونده‌های معدود معروف هم به نتیجه نرسیده‌اند،‌ ضمن اینکه بحث انحلال یا عدم انحلال این سازمان همچنان داغ است. در هفته‌های اخیر «محمد داس‌مه»، که به‌ وکیل محیط‌زیستی شهره است و در پرونده‌هایی مانند پتروشیمی میانکاله،‌ اتوبوس خبرنگاران محیط‌زیست و... درگیر بوده، به‌عنوان مشاور حقوقی رئیس سازمان منابع‌طبیعی کشور انتخاب شد. در گفت‌وگو با این وکیل درباره وضعیت سازمان منابع‌طبیعی، تعیین‌تکلیف معادن، پتروشیمی میانکاله، دماوند و انجام فعالیت‌های مشترک با سازمان حفاظت محیط‌زیست پرسش‌هایی را مطرح کردیم که مشروح آن را می‌خوانید.

قانونی که راه تخریب کوه‌ها و مراتع را هموار می‌کند

مالیات صرف تخریب گنجعلی‌خان می‌شود

در هفته‌های اخیر موجی از مخالفت با ساخت‌وسازی در بافت تاریخی کرمان، از سوی فعالان میراث‌فرهنگی در رسانه‌های رسمی و شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده یافته است. پای استاندار کرمان به پروژه باز شده و فعالان میراث‌فرهنگی از استاندار می‌خواهند پروژه متوقف شود. ماجرا از این قرار است که اداره‌کل امور مالیاتی استان کرمان می‌خواهد ساختمانی هفت‌طبقه در ۵۰۰ متری میدان تاریخی ارگ و میدان گنجعلی‌خان و کاروانسرای ثبت جهانی گنجعلی‌خان بسازد و یک اسکلت آبی هفت‌طبقه را در منظر تاریخی این اماکن تاریخی علم کرده است. درصورتی‌که قوانین میراث برای این محدوده دو طبقه را اجازه می‌دهد. ساختمان بانک مسکن مرکزی هم کنار این اسکلت وجود دارد که پنج طبقه است و اگر ساختمان اداره امور مالیاتی کمتر از پنج طبقه بود، می‌توانست پشت ساختمان بانک مسکن پنهان شود و در منظر تاریخی کاروانسرای گنجعلی‌خان چیز دیگری اضافه نکند. اما مجوز ساختمان، شش طبقه روی پیلوت و درواقع هفت طبقه است.

محصولات «دبی» آلوده بود، نه ایران

ممنوعیت موقت واردات پسته ایرانی به کانادا، خبری بود که به‌سرعت در فضای رسانه‌ای پخش شد و نگرانی‌هایی در صنعت پسته ایران ایجاد کرد. اما بر اساس آنچه آژانس بازرسی مواد غذایی کانادا (CFIA) منتشر کرده، تصمیمی برای توقف کلی واردات پسته ایرانی اتخاذ نکرده است. دبیر انجمن پسته ایران تأکید کرد هیچ‌گونه اعلامیه رسمی درباره ممنوعیت واردات از سوی مقامات کانادایی دریافت نشده است. علاوه‌بر او، یک عضو هیئت‌مدیره انجمن پسته ایران نیز این اخبار را کاملاً نادرست دانست و اعلام کرد گزارشی مبنی‌بر آلودگی پسته ایران به «سالمونلا» وجود نداشته است. همچنین، وب‌سایت خبری «اخبار ایمنی مواد غذایی» آمریکا اعلام کرده است محصولات مختلفی که در این شیوع نقش داشتند، شامل مغز پسته برند «حبیبی»، شکلات شیری پسته و شکلات برند «دبی» می‌شود.

سرنوشت عشایر روی میز دولت

قرار است ۱۶ مهر شورای‌عالی اداری کشور در مورد طرحی برای انحلال سازمان امور عشایری ایران تصمیم‌گیری کند؛ دولت یا با انحلال آن موافقت خواهد کرد یا این سازمان را در سازمان‌های دیگری ادغام خواهد کرد. اتفاقی که در خود دولت نیز مخالفانی دارد، اما به‌اتفاق آرا، اعتراض جامعه عشایری کشور را به‌همراه داشته است. روز گذشته بیانیه‌ای از سوی فعالان و اعضای جامعه ایلاتی و عشایری کشور نگارش شده که در آن این تصمیم را هم‌سو با سیاست‌های «تخته‌قاپو و اسکان اجباری عشایر» رژیم گذشته توصیف کرده‌اند و این طرح را سیاستی با هدف نابودی و ریشه‌کنی عشایر دانسته‌اند. خبر احتمال انحلال سازمان عشایری در آستانه جشن روز ملی روستا و عشایر منتشر شده است و حالا عشایر ایران می‌گویند: «ما جامعه عشایری ایران، ضمن اعلام نارضایتی و نگرانی شدید از این تصمیم تبعیض‌آمیز، اعتراض خود را نسبت به انحلال یا ادغام سازمان امور عشایر کشور اعلام می‌کنیم و روز ملی روستا و عشایر را در اعتراض به حذف جامعه دیرپای عشایری از قشربندی اجتماعی کشور، روز عزای عشایر می‌نامیم.» معترضان به این اقدام دولت می‌گویند کشور بیش از هر زمان به انسجام ملی و همبستگی اقوام نیازمند است، اما این تصمیم امنیت روانی و آرامش اقوام را بر هم خواهد زد.

خسارت نخل‌ها چه شد؟

آتش‌سوزی هزاران نخل در آبادان که از اوایل تابستان شروع شده بود، هنوز ادامه دارد و دو هفته پیش دامن یکی دیگر از روستاهای بخش مرکزی را گرفت. عصر دوم مهرماه حدود یک‌هزار نفر نخل خرمای مثمر در جریان آتش‌سوزی در روستای «تنگه سه» از بین رفت. در ماه‌های گذشته ۴.۵ میلیون نخل در خوزستان با تنش آبی شدیدی مواجه بوده‌اند. تابستان امسال برای نخلستان‌های آبادان ثمری نداشت. دو ماه پیش نیز آتش هزاران نخل را در دهستان «منیوحی» بخش اروندکنار خاکستر کرد و نخلداران را به خاک سیاه نشاند. کم‌آبی و شوری کارون نیز آخرین ضربه را به باقی نخلستان‌ها زد و خرماهای شیرین را تلخ و سیاه کرد. هزاران نخلی که در آتش سوختند و یا آب شور بی‌بارشان کرد، بیمه نبودند. مسئولان از جبران خسارت نخلستان‌ها خبر می‌دهند. اما نگرانی نخلداران نه‌فقط برای نخل‌های سوخته، بلکه برای نخلستان‌هایی است که در پایین‌دست کارون، لب شط اروند و بهمنشیر، هنوز تشنه‌اند و بیم آن می‌رود سال آینده هم برایشان بی‌ثمر باشد.

تحریم‌ها، تغییراقلیم و مافیای آب

موضوع خشکسالی و کمبود آب در خاورمیانه و شمال آفریقا دست‌کم در یک دهه گذشته مورد تحلیل و بررسی رسانه‌های خارج از کشور به‌ویژه روزنامه‌نگاران حوزه تغییراقلیم قرار گرفته است. سال آبی گذشته اما، حادتر شدن بحران آب در ایران به‌ویژه در بخش شرب، نسبت به آنچه در سایر کشورهای منطقه در جریان است، بار دیگر توجه رسانه‌های بین‌المللی را به ایران جلب کرد. مشکلی در کشور که حتی در زمان جنگ دوازده‌روزه بهانه دست نخست‌وزیر رژیم اسرائیل نیز شده بود. این‌بار گاردین، در تحلیلی مفصل به وضعیت آب در ایران پرداخته و البته مدعی شده که مسئولان کشور به جای حل مسئله، مسئولیت بحران را میان تحریم‌ها، تغییراقلیم و گروه‌های ذی‌نفوذ موسوم به «مافیای آب» تقسیم می‌کنند.

فروپاشی حفاظت به اسم چابک‌سازی

به‌نظر می‌رسد سازمان امور اداری و استخدامی‌ از روی اضطرار و شرایط درآمدی و بودجه‌ای کشور به اسم چابک‌سازی و درواقع بمب‌گذاری، دست به اقدام انتحاری و شاید هم نمایشی مصوبه تغییر ساختار وزارت جهادکشاورزی زده است. حتی از این منظر نیز ضررهای اقتصادی بیت‌المال در تخریب انفال در درازمدت بیشتر از صرفه‌جویی مدنظر است. باید گفت آنچه امروز به اسم چابک‌سازی در پی آن هستند، تمام دار و ندار حفاظت در منابع‌طبیعی کشور را به فنا می‌دهد و چند سال دیگر نه خبری از تصمیم‌گیران و اجراکنندگان فعلی مصوبه است و نه معلوم است چه کسی باید پاسخگو باشد. این اصلاحات به‌ظاهر منطقی انبوهی از چالش‌های نهادی و تعارض وظایف را به‌دنبال دارد.