بایگانی مطالب برچسب: جامعه
طبقه‌ای که از دست رفت
این روزها اخبار تورم لحظه‌ای، اختصاص کالابرگ و پرداخت یارانه به ابتدای زنجیره و حرف‌هایی ازاین‌دست داغ است و به‌موازات آن، تجمعات و اعتراضات در مناطق مختلف از بازار تهران تا شهرهای کوچک ادامه دارد. تقریباً می‌توان گفت همه صنوف و اقشار نگران‌اند، نگران حال و آینده و نسبت به وضعیت موجود معترض‌اند. آینده‌ای که از همین امروز نشانه‌هایش روشن شده و طومار زندگی فرزندانمان را در هم می‌پیچد. خالی‌شدن فروشگاه‌ها از روغن و برنج و دیگر کالاهای اساسی و نگرانی هرروزه افزایش قیمت کالاهای مختلف بدون شک می‌تواند روان جامعه را به آشفتگی بکشاند.
کمیته حقیقت‌یاب دولتی؟
۱۷ روز از بروز حوادث اخیر گذشته است. سخنگوی دولت از تشکیل کمیته حقیقت‌یاب برای بررسی این رویدادها خبر می‌دهد. اگرچه برخی از نزدیکان دولت تشکیل این کمیته را در حد پیشنهاد می‌دانند، بااین‌حال «کامبیز نوروزی»، روزنامه‌نگار و حقوقدان معتقد است: «تشکیل این کمیته به شرط اینکه از اشخاص و نهادهای مدنی تشکیل شده باشد و نهادهای دولتی در آنها دخالتی نداشته باشند و گزارش آن بسیار سریع ارائه شود، می‌تواند در اقناع افکار عمومی ملی و بین‌المللی نقش بسیار مهمی را ایفا کند.»
صدای بی‌صدای رسانه‌ها
«خبرها را دهان به دهان می‌شنوم.» این جمله را مریم می‌گوید که حالا رسیدن قطعی اینترنت به ششمین روز، کلافگی و بی‌خبری او را بیشتر کرده است. راه‌های اطلاع‌رسانی به شهروندان محدودتر از گذشته شده و فعالیت رسانه‌ها و خبرنگاران برای تهیه گزارش که در گذشته هم با چالش‌هایی مواجه بوده، بیشتر از قبل شده است. از آغاز قطعی گسترده اینترنت و نبود دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، شهروندان نظرات خود را در بخش دیدگاه‌های خبرگزاری‌های داخلی مطرح می‌کنند و در روزهای گذشته تعداد کامنت‌های رسانه فناوری «زومیت» و خبرگزاری «فارس» به‌طور چشمگیری افزایش یافته بود. اما طولی نکشید که همین دسترسی هم محدود شد و روز سه‌شنبه، ۲۳ دی، کاربران زومیت در بخش نظرات با این پیام مواجه شدند: «به دستور مقام امنیتی دیدگاه‌های زومیت تا اطلاع ثانویه غیرفعال شد.» چنین قطعی ارتباط گسترده‌ای برخی را به خرید نسخه کاغذی روزنامه‌ها سوق داده و مشاهدات میدانی «پیام ما» از چند دکه روزنامه‌فروشی نشان می‌دهد در این روزها خرید روزنامه کاغذی بیشتر شده است، اما نه آنقدر که گفته شود مرجعیت در حال بازگشت به رسانه‌های سنتی است و یک استاد ارتباطات به «پیام ما» می‌گوید: «وقتی جامعه‌ای در سکوت خبری قرار می‌گیرد، مردم ناچارند در فقدان منبع خبری گسترده، سراغ منابع سنتی بروند.»
کسی صدای ما را می‌شنود؟
|پیام ما| امکان حضور خبرنگاران مستقل در میدان وجود ندارد. کار رسانه‌ها پیش از این هم با وجود سانسور و خط قرمزها، با محدودیت پیش می‌رفت و اکنون قطعی اینترنت محدودیت‌ها را بیشتر کرده است. تنها چند خبرگزاری داخلی به اخبار بین‌المللی دسترسی دارند و روایت موجود درباره بیش از دو هفته اعتراض در سراسر ایران، به گزارش‌های همین خبرگزاری‌ها محدود می‌شود. وب‌سایت‌های روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری دیگر قابل جست‌وجو نیستند و این‌طورکه به نظر می‌رسد، دست‌کم در پنج روز گذشته فقط نهادهای ناظر، خواننده محتوای رسانه‌های مستقل بوده‌اند. در شرایطی که تحلیل دقیق وقایع و دسترسی به آمار و داده‌ها ممکن نیست، «انگار از خبرنگاران می‌خواهند با دست‌های بسته شنا کنند». مسئله مرجعیت رسانه بار دیگر زیر ذره‌بین قرار گرفته است.
بگذارید صدای اعتراض پژواک پیدا کند
بیش از دو هفته از آغاز اعتراض‌ها در ایران می‌گذرد، در این مدت بسیاری از مسئولان سیاسی، قضائی و امنیتی کشور از به رسمیت شناختن این اعتراض‌ها سخن گفته و بر آن تأکید کرده‌اند. اگرچه این مسئله در گفتار دولتمردان و سایر مقامات سیاسی وجود دارد، اما پرسش این است که در واقعیت حق اعتراض به رسمیت شناخته می‌شود یا خیر؟ برخی از جامعه‌شناسان در پاسخ می‌گویند: «حق اعتراض حق اولیه هر جامعه‌ای است و باید این حق را به رسمیت شناخت و به آن پاسخ مناسب داد.»
بیمارستان نمی‌تواند به مجروح «نه» بگوید
دو هفته از آغاز اعتراضات در کشور می‌گذرد که با گسترش دامنه و تغییر شکل آن، بسیاری از معترضان، نیروهای امنیتی و رهگذران، مصدوم شده‌اند و نیاز به خدمات درمانی پیدا کرده‌اند. هم‌زمان شنیده‌ها و گزارش‌هایی از عدم پذیرش مجروحان در برخی بیمارستان‌ها یا ممانعت از مراجعه به این مراکز وجود دارد. «حسین کرمانپور»، سخنگوی وزارت بهداشت، به «پیام ما» می‌گوید: «وزارت بهداشت هیچ گزارشی در این رابطه دریافت نکرده است. ضمن اینکه هیچ بیمارستانی نمی‌تواند به مجروح و بیمار اورژانسی «نه» بگوید.»
بار قطعی اینترنت بر شانه‌های مردم
چهار روز پس از قطعی سراسری اینترنت بین‌المللی، مردم فقط به سایت داخلی بر بستر «اینترنت ملی» دسترسی دارند. ارسال پیامک هنوز ممکن نیست، قطعی شبانه آنتن‌های تلفن همراه ادامه یافته و پیام‌رسان‌های بومی همچنان اختلال دارند. در شرایطی که اینترنت جهانی در انحصار ۹ سایت و خبرگزاری داخلی است، روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری به‌سختی فعالیت خود را ادامه می‌دهند و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به پیگیری‌های «پیام ما» درباره این وضعیت پاسخ نمی‌دهد.
بی‌خبری
«مامان من خوبم، نگران نباش، ما همه خوبیم، تهرانیم و اتفاقی برای ما نیفتاده.» این پیام را بسیاری از مادرهای ایرانی در زمان جنگ با واسطه برای بچه‌هایشان فرستادند؛ بچه‌هایی که آن سوی دنیا دلشان مثل سیر و سرکه می‌جوشید که مبادا اتفاقی برای عزیزانشان در ایران افتاده باشد. این روزها اضطراب هست، نگرانی هست، اما همه کانال‌های ارتباطی بسته است. آنها که خارج از ایران هستند، با هر تماسی که می‌گیرند، انگار به مغاک پرتاب می‌شوند. مادرها، پدرها، خواهرها، برادرها در دسترس نیستند که بگویند حالشان چطور است. همه خطوط ارتباطی از بین رفته، آنها گیر افتاده‌اند در تاریکی مطلق!
معترضان را در آغوش بگیرید
تداوم خاموشی
سومین روز خاموشی اینترنت در سراسر ایران سپری شده است. روزهای پنجشنبه و جمعه (۱۸ و ۱۹ دی) هم‌زمان با اعتراضات، حتی «اینترنت ملی» هم قطع بود. اکنون اینترنت داخلی، آخرین نخ ارتباطی مردم با یکدیگر است. در شرایط قطعی شبکه جهانی، در روزهای گذشته پروازها مختل شد و در حال حاضر با قطعی تمامی دیتاسنترها، کسب‌و‌کارهای وابسته به اینترنت تعطیل و سرویس‌های خدمات آنلاین و حتی پیام‌رسان‌های داخلی درگیر اختلال شدیدند. وزارت ارتباطات و فناوری روز جمعه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد قطعی اینترنت از سوی «مراجع امنیتی ذی‌صلاح» و به‌علت «شرایط پیش‌آمده در کشور» اعمال شده و «وزارت ارتباطات مجدانه درحال پیگیری برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است». طبق این اطلاعیه قرار بود «نتایج اقدامات» برای برقراری ارتباط «متعاقباً اطلاع‌رسانی شود»، اما به‌جز اتصال اینترنت ملی، تغییر دیگری رخ نداده است.
خسارت‌های میلیاردی و جان‌های ازدست‌رفته
|پیام ما| اعتراضات نزدیک به دو هفته است که کشور را در بر گرفته؛ اعتراضاتی که از بازار تهران شروع شد و کم‌کم در تمام کشور گسترش پیدا کرد. از روز پنجشنبه، 18 دی، تا زمان نوشتن این گزارش، 20 دی، کشور در خاموشی اینترنتی است. ارتباط ایران با خارج و داخل قطع شده و بی‌خبری، نگرانی‌ها را بیشتر کرده است. تنها راه ارتباط دیدار حضوری یا تماس تلفنی است که آن‌هم دچار اختلال می‌شود. در این گزارش به مرور خبرهای منتشرشده در خبرگزاری‌های داخلی و برخی مشاهدات میدانی از اتفاقاتی که در جمعه‌شب رخ داده است، می‌پردازیم.
خاموشی سراسری اینترنت و تلفن‌های همراه در ایران
| پیام ما| به‌دنبال اعتراضات اخیر که از سیزده روز پیش به‌دلیل مشکلات معیشیتی از بازار تهران آغاز شد و در بسیاری از شهرهای ایران گسترش پیدا کرد، پنجشنبه ۱۸دی ماه از حدود ساعت ۲۲ تمامی خطوط ارتباطی همچون اینترنت و تلفن‌های همراه در سراسر ایران قطع شد. در همین زمینه وزارت ارتباطات در اطلاعیه‌ای که روز جمعه، ۱۹ دی‌ماه، منتشر کرد، وعده داد به‌زودی اختلالات پیش‌آمده حل خواهد شد.
