بایگانی مطالب برچسب: تولید برق
هیچکدام از شهرهای شمالی، برای نیروگاه زیستتوده توجیهپذیر نیستند
حلیاسادات حسینی، مدیرکل دفتر توسعه نیروگاههای زیستتوده ساتبا، در گفتوگو با پیامما:
تابلوی سبز بورس انرژی؛ ایجاد بستر مطمئن برای داد و ستد برق
تابلوی سبز بورس انرژی تاکنون در حوزه تامین برق تجدیدپذیر، تأثیر بسزایی بر تولیدکنندگان برق داشته است. بسیاری از کارشناسان حوزه برق تجدیدپذیر معتقدند که تابلوی برق سبز نه تنها باعث افزایش ضریب نقدشوندگی برای تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر شده، بلکه به آنان این امکان را میدهد که با اطمینان بیشتری به جریان نقدینگی دست یابند و از نگرانیهای پیشین در مورد مطالبات انباشته خود کاسته شود. یاور عنانی، «مدیرعامل شرکت انرژیهای تجدیدپذیر مپنا» در این باره معتقد است که ایجاد یک بستر مطمئن برای داد و ستد برق میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان، نقش کلیدی دارد و فارغ از تصدیگری دولت، شرایطی را فراهم میکند که دو طرف بتوانند در یک فضای امن و شفاف وارد معامله شوند. به اعتقاد او این ساختار همچنین با فراهم کردن فرصتهای جدید برای رونقدهی به پروژههای تجدیدپذیر، جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران به ارمغان میآورد و در مواجهه با مشکلاتی نظیر کمبود توان و بیبرقی، تابلوی سبز بورس انرژی به صنایع کمک میکند تا با مدیریت بهتر مصرف و اولویت دادن به استفاده بهینه، به تأمین برق پایدار بپردازند.
چگونه آینده انرژی ایران تغییر میکند؟
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان یکی از اولویتهای کلیدی در ایران به شمار میرود. ناترازیهای شدید در بخش انرژی نیز اهمیت این توسعه را بیشازپیش نمایان کرده است.در این راستا، ظرفیتهای قانونی و مشوقهای اقتصادی که در کشور ایجاد میشود، میتواند شرایطی برای توسعه انرژیهای پایدار در کشور ایجاد کند. یکی از این ظرفیتها که در سالهای اخیر ایجاد شده، ماده ۱۶ قانون تولید دانشبنیان است که صنایع مصرفی بزرگ را ملزم به تأمین بخشی از انرژی خود از طریق منابع تجدیدپذیر میسازد. همچنین، تمهیداتی چون «تابلو برق سبز» در بورس انرژی و سایر اقدامات قانونی نظیر ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، بستر مناسبی را برای سرمایهگذاران و توسعهدهندگان ایجاد کرده است. این گزارش به بررسی این اقدامات و سازوکارهای قانونی میپردازد و به تحلیل روندها و چشماندازهای پیشرو در عرصه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران خواهد پرداخت. شفافسازی ظرفیتهای موجود و راههای عملیاتی برای ارتقای این صنعت میتواند نقش بسزایی در پیشبرد اهداف توسعه پایدار کشور ایفا کند.
زمستان سیاه برق
قطع برق منازل در زمستان یک شوک بود. یک اتفاق خارج از عرف که ابتدا دولت سعی کرد با شانتاژ خبری «خاموشی منظم» جایگزین «مازوت» افکار عمومی را منحرف کند. ناترازی برق کشور این فصل ۱۴ هزار مگاوات بود، عددی کمتر از ناترازی برق تابستان، اما دولت دیگر قادر به محول کردن این ناترازی به صنعت نبود. دو انتخاب روی میز بود؛ اول، محول کردن خاموشی دوباره به صنعت که به قیمت کسری ملزومات صنعتی با خوابیدن تولید تمام میشد و خود آغازگر بحرانی دیگر و دوم، خاموشی بخش خانگی. به نصف رسیدن ذخایر گازوئیل و قاچاق سوخت دستاویز دیگر دولت بود؛ اما سهم این بخش از سبد انرژی شاید ۱۰ درصد باشد. مشکل فراتر از این است، طبق گفته «هاشم اورعی»، استاد دانشگاه صنعتی شریف، دولت پزشکیان برخلاف سایر دولتها که در زمستان با واردات گاز از روسیه و ترکمنستان کسری گاز کشور را پوشش میدادند و این بحران را به تعویق میانداختند، موفق به اخذ قرارداد نشده است. دولت با کسری بودجه مواجه است و این بین خاموشیهای گسترده با رشد روزافزون بهای رمزارزها همراه شد. سخنگوی صنعت برق میگوید سهم برق رمزارز بین ۱۷۰۰ تا دو هزار مگاوات برق است، یعنی در حد ۴ درصد مصرف؛ اما اخباری که به فضای مجازی کشانده شده، حاکی از سهم بیشتر این امر است.
انتقال برق از ترکمنستان، دستورکار وزیر نیرو
|پیامما| خاموشیهای زمانبندیشده برای همه بخشهای خانگی، صنعت و کشاورزی ادامه دارد و صبح دیروز وزیر نفت در حاشیه جلسه هیئت دولت در حیاط دولت اعلام کرد که ۱۳ نیروگاه بهدلیل عدم تأمین سوخت از سوی وزارت نفت از مدار تولید خارج شده است. وزیر نفت که در جمع خبرنگاران در حیاط دولت حاضر شده بود، از مردم برای این شرایط پیشآمده عذرخواهی کرد و ابراز امیدواری کرد سال آینده مشکلات کمتری در انتظار بخش انرژی باشد. بهگفته وزیر نفت، همه مشکلاتی که در مورد فروش نفت کشور و وضعیت گاز مطرح میشود، فقط شایعاتی در فضای مجازی است. باوجوداین، وزیر نیرو میگوید مقداری ذخیرهسازی انجام شده، ولی کافی نبوده است که این اتفاق باعث شده برخی از نیروگاههای سیکل ترکیبی سوخت کافی نداشته باشند. وزیر نیرو از برنامه انتقال برق ترکمنستان با حداکثر ظرفیت انتقال نیز خبر داد و آن را یکی از مهمترین محورهای سفر به این کشور عنوان کرد.
انتخاب سخت بین آلودگی و خاموشی
با وجود اینکه مازوتی که در اصلاح مازوت کمگوگرد خوانده میشود هم موجب آلودگی هوا میشود و سوخت گازوئیل هم آلاینده است، ناترازی گاز و کاهش قابلتوجه سوخترسانی به نیروگاههای حرارتی کشور، دولت را مجاب، به استفاده گسترده از گازوئیل و این نوع مازوت بهعنوان سوخت ترکیبی با گاز کرده است. بهنظر میرسد این موضوع در پی مصوبه هفته گذشته شورایعالی امنیت ملی و تکلیفهای این نهاد انجام میشود. مصوبهای که هم وزیر نیرو روز گذشته در صحن مجلس شورای اسلامی به آن استناد کرده است و هم سخنگوی دولت در نشست با خبرنگاران. بهنظر میرسد زمان انتخاب سخت فرارسیده است؛ یا کاهش آلودگی هوا یا خاموشیها خانهها و کمرونقتر شدن اقتصاد. تصمیمی که دولت برای اعلام آن به لکنت افتاده است و تلاش میکند موضوع را در حد خبر تأمین سوخت نیروگاهها نگه دارد و به جزئیات آن نپردازد. از سوی دیگر درحالیکه همه سرگرم رد یا قبول ضرورت مازوتسوزی بودند، «محمدباقر قالیباف» در مجلس شورای اسلامی هشدارهای قابلتوجهی در مورد بخش انرژی داد. او با تأکید بر لزوم تأمین انرژی پایدار در کشور اعلام کرد موضوعات ما پیچیدهتر از آن است که الان در این مورد حرف بزنیم که مازوت سوزانده شود یا نشود.
روشنایی به شرط مازوت؟
درحالیکه گزارشهای رسمی نشان میدهد نهفقط ذخیره سوخت نیروگاهها ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده است بلکه در مجموع استحصال گاز کشور نیز ۴ درصد کاهش پیدا کرده است. کمیسیون انرژی مجلس مدعی است محدودیتهای برق بهویژه بر شبکه خانگی رفع خواهد شد. بنابر اعلام یکی از اعضای این کمیسیون، این اقدام در پی مصوبه «شعام» در مورد تأمین برق کشور انجام میشود. اما یک منبع آگاه در وزارت نیرو به پیامما میگوید هیچ قطعیتی در کار نیست و فقط دو شرکت گاز و وزارت نفت ملزم به تأمین سوخت شدهاند. اما تا زمان عدم تأمین، خاموشیها ادامه دارد. بااینحال، محدودیت در تأمین گاز برای تولید برق موضوع دیگری را به میان میآورد: «آیا مازوت به ۱۴ نیروگاه دوگانهسوز برمیگردد؟»
صنعت بدون برق وگاز
گام اول با محدودیت گاز شروع شد. اکنون محدودیت گاز صنایع به ۸۰ درصد رسیده است. گاز نیروگاهها تأمین نشده و این یعنی برق نیست. چرخه به مرحله دوم، یعنی قطعی برق، رسید. مسئله ناترازی جدیتر از هر زمان دیگری است. صنایع نگراناند قطعی برق خانوار بهدلیل کاهش مازوتسازی در نیروگاهها به صنایع سرایت کند و قطعی برق علاوهبر تابستان در زمستان هم گریبانگیر تولید شود. دولت سربسته سعی دارد صنایع خصوصاً صنایع بزرگ را مکلف به تأمین برق خود کند، سیاستی که منتقدانی جون «نجفی»، رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی و اعضای سندیکای برق را بهدنبال داشته است؛ اما «زارعی»، مدیرعامل نیرونویان قشم از شرکتهای بزرگ تأمین برق در زمینه خورشیدی و از فعالان پیشرو در سطح ملی و منطقهای، سیاست ساخت نیروگاه توسط صنایع را سیاست درستی میداند. او به پیامما میگوید: «در بیشتر صنایع هزینه برق بخش بسیار ناچیزی از قیمت تمامشده آنها را تشکیل میدهند و صنایع بهراحتی میتوانند مبلغ واقعی قیمت تمامشده برق را پرداخت کنند.»
تابستان دردسرساز پالایشگاهها
|پیام ما| درحالیکه دولت تلاش میکرد مسئله قطع برق در تابستان را به موضوع جلوگیری از سوخت مازوت نسبت دهد، هر روز دلایل بیشتری از ناترازی گاز و عدم وجود سوخت در نیروگاههای کشور آشکار میشود: «برای اولینبار با تأخیرهای ایجادشده در تعمیرات پالایشگاههای گازی در تابستان، این تعمیرات به مهر و حتی آبان رسید و کاهش تخصیص گاز بهدلیل پالایشگاههایی که در مدار بهرهبرداری نبودند، پشت پرده خاموشیهای پاییزه است.» این خبری است که وزارت نیرو روز گذشته روی پایگاه خبریاش منتشر کرده است و پس از آن مدعی شده است که اگر این مشکلات وجود نداشت، میزان تولید برق کشور بسیار بیشتر بود. براساس آمار وزارت نیرو از بین ۱۴۶ نیروگاه حرارتی، در شرایط کسری گاز، ۱۴ نیروگاه بخاری به مازوت بهعنوان سوخت جایگزین وابستهاند و بقیه نیروگاهها که بیش از ۱۳۰ نیروگاه هستند، به گازوئیل بهعنوان سوخت جایگزین و دوم در شرایط عدم تخصیص گاز یا کسری گاز، برای تولید برق زمستانه وابستهاند.
دو ماه تا قطعی دوباره برق
وارد فاز دوم بحران کسری انرژی شدیم. این تابستان در کنار کسری برق که مردم آن را با قطعیها گسترده حس کردند، گاز هم دچار کسری بود که با مازوتسوزی نیروگاهها روی این زخم سرپوش گذاشتند. رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با «پیام ما» احتمال قطعی برق در دیماه و بهنوعی سرایت کسری برق از تابستان به زمستان را تأیید میکند. این گزارش که حاصل گفتوگو با «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و «سید هاشم اورعی»، استاد تمام دانشکدهٔ برق دانشگاه صنعتی شریف و رئیس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران حاوی یک آژیر خطر است. طبق گفته هاشم اورعی میزان تولید برق کشور ۶۳ هزار مگاوات است و سال آینده کسری برق بهمیزان یکسوم حجم مصرف میرسد. این رسانه در این گزارش در بخشی دیگر وعده ایجاد ۵۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر طی پنج سال توسط وزیر نیرو دولت چهاردهم بهعنوان نسخه رهاییبخش کشور از ناترازی را بررسی میکند.
سرمایهگذار باید ترغیب شود تا در حوزه تجدیدپذیرها سرمایهگذاری کند
انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار و کاهش آثار تغییراقلیم شناخته میشوند. این درحالیاست که حوزه تجدیدپذیرها در ایران بهدلیل کمبود سرمایهگذاریهای لازم با چالشهای جدی مواجه است. نگرانی از بازگشت سرمایه و عدم وجود مشوقهای کافی، موجب شده است بخش خصوصی تمایل کمتری به سرمایهگذاری در این بخش داشته باشد. دراینارتباط با «پیام باقری»، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران، به گفتوگو پرداختهایم. او در این مصاحبه چالشها و فرصتهای موجود برای بخش خصوصی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر را مورد بررسی قرار داده و بر ضرورت همکاری میان دولت و بخش خصوصی تأکید کرده است.
ترکیب کشاورزی با انرژی خورشیدی برای رسیدن به انتشار صفر کربن
ترکیب کشاورزی با انرژی خورشیدی، راهحل امیدوارکنندهای را برای کاهش انتشار کربن و افزایش تولید مواد غذایی ارائه میدهد.