پروژه سد ۹۰ میلیون مترمکعبی ژاوه سنندج پس از سال‌ها بلاتکلیفی، بار دیگر بدون ساماندهی سرشاخه‌های آلاینده در آستانه آبگیری قرار گرفته است؛ مخزنی که دست‌کم ۲۰ میلیون مترمکعب از حجم آن را فاضلاب خام شهری و روستایی تشکیل می‌دهد و کارشناسان آن را نه منبع تأمین آب کشاورزی، بلکه «استخر متعفن فاضلاب» می‌نامند. بررسی‌های دانشگاهی و هشدارهای مسئولان محلی نشان می‌دهد ورود مداوم پساب تصفیه‌نشده سنندج با دبی ۲ هزار لیتر در ثانیه، سرازیر شدن فضولات دامی و فاضلاب بیش از ۵۰ روستای حوضه آبریز و سهم آلایندگی ۶۶ درصدی رودخانه قشلاق، علاوه بر مسموم‌سازی منابع آب و خاک، امنیت زیستی ساکنان را تهدید می‌کند. تداوم این وضعیت، کشاورزی و باغداری منطقه تاریخی ژاوه‌رود را فلج کرده و با شتاب‌بخشیدن به مهاجرت جوانان، روستاهایی را که اکنون به سرای سالمندان شبیه شده‌اند، در آستانه تخلیه کامل سکنه و نابودی اکولوژیک قرار داده است.