بایگانی مطالب برچسب: تنوع زیستی

جاده یوز در انتظار امنیت پایــــــــدار

پویش پنج‌روزه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در محور حساس عباس‌آباد–میامی، که از ۱۵ تا ۱۹ تیرماه امسال با همکاری اداره‌کل‌های حفاظت محیط‌زیست استان‌های سمنان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، تهران، همدان و لرستان، همراه با همیاران و دوستداران طبیعت برگزار شد، با گذشت چند روز از پایان آن، همچنان محل توجه است. مسئولان و فعالان مردمی در گفت‌وگو با «پیام ما» از دستاوردها، آمارها و چالش‌های پیشِ‌روی حفاظت از یوز سخن می‌گویند.

آغاز سرشماری تابستانه حیات‌وحش در مناطق حفاظت‌شده همدان

اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان همدان عملیات سرشماری تابستانه حیات‌وحش را در مناطق تحت مدیریت خود آغاز کرد. این طرح با هدف بررسی نرخ زادآوری پستانداران شاخص، به‌روزرسانی بانک اطلاعاتی تنوع زیستی و ارزیابی کیفیت زیستگاه‌ها در راستای تقویت برنامه‌های حفاظتی در حال اجراست.

آمادگی گلستان برای مهار سیلاب‌های تابستانی با مدیریت مخازن و رهاسازی آب سدها

مدیرعامل آب منطقه‌ای گلستان با هشدار نسبت به احتمال وقوع سیلاب‌های ناگهانی ناشی از بارش‌های همرفتی در مردادماه، از برنامه‌ریزی برای رهاسازی آب سدهای استان به‌ویژه سد کبودوال خبر داد. این اقدام استراتژیک با هدف تخلیه ظرفیت مخازن برای مهار روان‌آب‌ها، شست‌وشوی رسوبات سد، تأمین آب اراضی کشاورزی پایین‌دست و حفظ حقابه زیست‌محیطی رودخانه‌ها انجام می‌شود.

مشاهده مستند لاک‌پشت مهمیزدار در شهرستان گرمی

برای نخستین بار، یک قلاده لاک‌پشت مهمیزدار به عنوان یکی از گونه‌های تحت حمایت سازمان حفاظت محیط‌زیست در زیستگاه‌های شهرستان گرمی مشاهده و مستندسازی شد. این رخداد، اهمیت بالای این منطقه را در حفظ تنوع زیستی و لزوم برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار زیستگاه‌های طبیعی نشان می‌دهد.
لاک‌پشت مهمیزدار

آغاز مبارزه با آفت کرم ابریشم باف ناجور در جنگل‌های پناهگاه حیات وحش لوندویل آستارا

رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست آستارا از آغاز عملیات مبارزه مکانیکی و بیولوژیکی با آفت کرم ابریشم باف ناجور و پروانه سفید اشجار در حدود ۱۰ هکتار از جنگل‌های ساحلی پناهگاه حیات وحش لوندویل خبر داد؛ اقدامی که با هدف کنترل طغیان آفت و کاهش خسارت به پوشش جنگلی انجام شده است.

گام‌های نهایی تدوین آیین‌نامه ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره

معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست از برگزاری سومین نشست تخصصی برای نهایی‌سازی آیین‌نامه اجرایی ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره خبر داد؛ اقدامی که با هدف ایجاد چارچوب حقوقی و مدیریتی برای حفاظت از مناطق حساس زیستی کشور در حال پیگیری است.
م‌های پایانی برای مدیریت پایدار ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره ایران؛ تدوین آیین‌نامه اجرایی با همکاری یونسکو

عوارض محیط‌زیستی در تنگنای عملیاتی‌شدن

پیام ما | سازمان حفاظت محیط‌زیست از تدوین «نظام‌نامه دریافت عوارض محیط‌زیستی در تنگه هرمز» خبر داده است؛ سندی که هدف آن تأمین منابع مالی برای حفاظت از اکوسیستم‌های دریایی، ارتقای توان پایش، مقابله با آلودگی و جبران خسارت‌های محیط‌زیستی است. بر اساس اعلام مسئولان، این نظام‌نامه هنوز در مرحله تدوین قرار دارد و جزئیاتی مانند میزان عوارض، دامنه شمول و شیوه وصول آن نهایی نشده است. اما در میانه جنگی که نشانی از صلح در آن نیست، آیا امکان صحبت درباره چنین طرحی و درنهایت عملی شدن آن وجود دارد؟ آن هم در شرایطی که کشورهای دیگر دنیا با چنین عوارضی آشنایی ندارند، چنین موردی تاکنون در قوانینشان وجود نداشته و از سوی دیگر، دریافت هرگونه عوارض به محل مناقشه بدل شده است.
عوارض محیطزیستی در تنگنای عملیاتی شدن

تنگه هرمز؛ گلوگاه اکولوژیک

اگر تنگه هرمز تنها به‌عنوان گذرگاهی برای انتقال نفت دیده شود، مهم‌ترین پرسش این خواهد بود که چگونه می‌توان جریان انرژی را بدون وقفه حفظ کرد. اما چنین نگاهی واقعیتی بسیار مهم‌تر را نادیده می‌گیرد؛ تنگه هرمز منطقه‌ای با تنوع زیستی غنی و در عین حال بسیار شکننده است. این تنگه با جنگل‌های حرا، کلونی‌های پرندگان دریایی، آبسنگ‌های مرجانی، سواحل محل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های دریایی و جزایر متعدد، یک کریدور باریک اکولوژیک است که از طریق آن آب میان خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند مبادله می‌شود و پیوندهای طبیعی را فراتر از مرزهای سیاسی برقرار می‌کند.

تمهیدات کاهش خطر آتش‌سوزی در مناطق حفاظت‌شده

با توجه به افزایش نرخ خشکسالی، تغییرات اقلیمی و گسترش فعالیت‌های انسانی، آتش‌سوزی به یکی از جدی‌ترین تهدیدات علیه تنوع زیستی و اکوسیستم‌های طبیعی تبدیل شده است. کارشناسان بر لزوم اتخاذ رویکرد مدیریت جامع بحران، با تمرکز بر پیشگیری علمی، استفاده از فناوری‌های نوین و برنامه‌ریزی دقیق برای مراحل پس از حریق، جهت حفظ منابع طبیعی و کاهش خسارت‌های زیست‌محیطی و اقتصادی تأکید دارند.

تنوع زیستـــــــی زاگرس در تله آتش

|پیام ما| در سال‌های اخیر، زاگرس جنوبی ایران شاهد تغییراتی نگران‌کننده در الگوی آتش‌سوزی‌های جنگلی بوده است؛ تغییراتی که نه‌تنها از نظر تعداد، بلکه از نظر شدت، پراکنش مکانی و پیامدهای اکولوژیکی اهمیت ویژه‌ای دارند. مطالعه‌ای جامع که با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای ناسا و مدل‌سازی‌های پیشرفته مکانی–زمانی انجام شده، نشان می‌دهد این منطقه با افزایش چشمگیر آتش‌سوزی‌ها در دو دهه اخیر مواجه بوده و این روند به‌ویژه در سال‌های اخیر شتاب گرفته است. بر اساس این پژوهش، در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ مجموعاً ۱۳٬۴۱۹ رخداد آتش‌سوزی در زاگرس جنوبی ثبت شده است؛ اما نکته نگران‌کننده‌تر این است که از این تعداد، ۶٬۱۴۰ مورد تنها در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ رخ داده‌اند؛ رقمی که تقریباً با مجموع آتش‌سوزی‌های دو دهه پیش از آن برابری می‌کند و نشان‌دهنده جهشی غیرعادی در فراوانی آتش‌هاست.

دخالت‌های آرام در فروپاشی تنوع زیستی

در بسیاری از رودخانه‌ها، صحنه‌ای تکراری دیده می‌شود؛ تجمع ماهی‌ها در سطح آب و دست‌هایی که خوراک انسانی را وارد جریان آب می‌کنند. شاید این اقدام‌ها، در کنار رهاسازی گسترده بچه‌ماهی توسط نهادهای شیلاتی در بالادست، تلاشی برای حفاظت از ماهی‌ها در برابر صید بی‌رویه تلقی شود. اما واقعیت این است که این دو مداخله، که در ظاهر برای حمایت از حیات آبزیان طراحی شده‌اند، در سطح اکولوژی رودخانه الگوهای طبیعی را دگرگون می‌کنند. این تغییرات آرام و تدریجی‌اند، اما اثر نهایی آن‌ها می‌تواند به بازآرایی کامل ساختار زیستی رودخانه منجر شود.

مناطق گرمسیری؛ ستون‌های پنهان تعادل آب‌وهوای زمین و زیستگاه ۸۰ درصد موجودات جهان

همزمان با فرارسیدن ۲۹ ژوئن، «روز جهانی مناطق گرمسیری» بر پایه قطعنامه سازمان ملل گرامی داشته می‌شود؛ روزی که اهمیت بی‌بدیل این مناطق در حفظ تنوع زیستی، تنظیم آب‌وهوای زمین، تولیدات کشاورزی و توسعه پایدار را یادآوری می‌کند و در کنار این نقش‌ها، هشدارهایی درباره تهدیدهای گسترده ناشی از جنگل‌زدایی، تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت ارائه می‌دهد.
https://www.un.org/en/observances/tropics-day