بایگانی مطالب برچسب: تغییراقلیم
مواجهه با دریای گردوغبار
«اگر ۱۰ سال قبل کسی می‌گفت در مازندران غبار وجود دارد، همه فکر می‌کردند شوخی می‌کند، حالا چی؟ غبار به اینجا هم رسید.» این جمله را یکی از اهالی بابل می‌گوید که در چندین عکس و فیلم از آنجا در کانال بابلی‌ها و دیگر کانال‌ها، این شهر را هم با ریزگرد اندک نشان می‌دهد. در سال‌های اخیر غبار راهش به گلستان و بعد مازندران باز شد. مهمترین راهی که غبارها طی کرده‌اند، از بیابان قره‌قوم ترکمنستان بوده؛ اما حالا که آب خزر عقب نشسته، بیم افزایش غبارهای داخلی هم بالا گرفته است. شن‌های ساحل با پسروی دریا رطوبت خود را از دست می‌دهند و آب دریا که قبلاً تالاب‌های مهم استان‌های شمالی را سیراب می‌کرد، هر روز کم‌رمق‌تر از قبل می‌شود. چنانچه استاندار مازندران در روزهای اخیر گفت «۱۵ هزار هکتار از ۴۵ هزار هکتار پهنه آبی تالاب میانکاله رو به خشکی رفته است.»
سالی ۱۲۱ هزار ذره پلاستیکی در بدن ما!
خرچنگ‌های گوشه‌گیر اگر حق انتخاب بین دو صدف حلزون دریایی را داشته باشند، می‌دانند کدام‌یک خانه بهتری است. این تا زمانی است که قدرت تفکرشان با بلعیدن ریزپلاستیک‌ها مخدوش نشده باشد. درواقع، ریزپلاستیک‌ها بر قدرت تصمیم‌گیری این خرچنگ‌ها که برای بقایشان مهم است، تأثیر بسزایی دارند. آنها تنها نیستند: به‌نظر می‌رسد در سراسر قلمرو حیوانات ذرات بسیار ریز پلاستیک باعث تغییر رفتار و اختلال در قدرت تشخیص می‌شود. قرار گرفتن در معرض این ذرات موش‌ها را فراموش‌کارتر و غیراجتماعی‌تر کرده است، زنبورها مشکل یادگیری پیدا کرده‌اند و گورخرماهی‌ها اضطراب بیشتری از خود نشان می‌دهند. چنین یافته‌هایی می‌تواند هشداری برای انسان‌ها باشد.
«سوءتفاهم» جلوی انتقال آب به ایلام را گرفت
|پیام‌ما| ۳۵ درصد آب مورد نیاز شهر ایلام از چشمه گل‌گل تأمین می‌شد، اما حالا ارتباط این شهر با این منبع آب قطع شده است. ماجرا از این قرار است که شرکت آب‌وفاضلاب استان ایلام با احداث ۱.۵ کیلومتر خط لوله جدید می‌خواهد لوله انتقالِ فرسوده را جمع‌آوری و از حوادث احتمالی جلوگیری کند، اما اهالی شهرستان ملکشاهی (که چشمه‌های گل‌گل در محدوده جغرافیایی آنان قرار گرفته است) جلوی اتصال این خط را گرفته‌اند. مدیرعامل شرکت آب‌وفاضلاب می‌گوید: «طرح را نیمه‌کاره رها کردیم تا آرامش از بین نرود. مردم دچار سوءتفاهم شده بودند. چشمه گل‌گل اصلاً توان اضافه‌برداشت ندارد.»
خداحافظی گنجشک‌ها با چنارهای تهران
«شهرداری تهران بلندگوهایی در پارک‌ها نصب کرده و صدای پرندگان بومی نظیر سسک‌ها، چرخ‌ریسک‌ها و بلبل‌ها را که در حال جفت‌یابی و لانه‌سازی‌اند، مداوم پخش می‌کند.» این جمله که توسط آرش حبیبی‌آزاد پرنده‌نگر پیشکسوت بیان شده، نشان می‌دهد مدیران شهری تا چه اندازه با مقوله پرندگان و تنوع‌زیستی ناآشنا هستند. همین عدم اطلاع هم سبب شده است پرنده‌نگری در فضاهای شهری با دوربین دوچشمی پدیده‌ای عجیب باشد و گاه برای پرنده‌نگران مشکلاتی ایجاد کنند. شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر «فضاهای مشترک: ایجاد شهرها و جوامع دوستدار پرندگان» است. شعاری که بر هم‌زیستی سالم بین انسان و پرندگان تأکید دارد و تلاش می‌کند با افزایش آگاهی‌بخشی، شرایط امن‌تری را برای این گونه‌ها اعم از مهاجر و غیرمهاجر فراهم آورد. شاید با مطالعه مطالب این پرونده از سوی مسئولان شهری، شاهد قطع صدای سسک‌ها، چرخ‌ریسک‌ها و بلبل‌ها از بلندگوها باشیم و مزاحمت پرنده‌نگران به‌واسطه داشتن دوربین دوچشمی هم متوقف شود.
همدلی برای ترمیم زخم‌های آسمان
در انتظار تصمیم سرنوشت‌ساز
معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست ضمن بیان اینکه انتقال مرجعیت کنوانسیون تنوع‌زیستی به این سازمان منتظر تصمیم هیئت دولت است، دلایل ارجحیت سازمان محیط‌زیست برای برعهده گرفتن مسئولیت این کنوانسیون را برشمرد.
جنبش پایداری زیستی ایران
ما را خاموش نکنید
تحمل آفتاب داغ اهواز، آبادان، خرمشهر و بسیاری شهرهای دیگر، به‌خودی‌خود دشوار است، اما مصیبت وقتی آغاز می‌شود که در این شرایط، برق و در پی آن، آب قطع شود. تحمل این وضع در هوایی که آلوده به گردوغباری سنگین است، بسیار دشوارتر است. طاقت مردم طاق شده است و ساکنان شهرهای گرم فریاد اعتراضشان را در سایت‌های جمع‌آوری امضا و شبکه‌های اجتماعی بلند کرده‌اند. تنها در یکی از موارد، ۲۱ هزار امضا زیر کارزار «درخواست لغو خاموشی برق در خوزستان و خرمشهر» ثبت شده است. کاربران در شبکه‌های اجتماعی این سؤال را پرسیده‌اند که چرا خوزستانی که ۴۰ درصد از برق کشور را تأمین می‌کند، باید روزانه سه ساعت قطعی برق را از سر بگذارند؟ این مطالبه در شهرهای گرمسیری دیگر هم درحال تکرار است. این روزها در اینستاگرام، استوری درخواست پایان‌دادن به قطعی برق در جنوب، در حال بازنشر است و باوجود فیلتر بودن این پلتفرم در ایران، حدود ۹۵ هزار کاربر آن را منتشر کرده‌اند. در این شرایط نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس خاموشی‌ها را انکار می‌کند و در گفت‌وگو با «پیام ما» از اعلام رضایت کمیسیون انرژی از عملکرد وزیر نیرو خبر می‌دهد.
برنج‌‌کاری در بی‌آبی
تابستان آغاز نشده است، اما شدت تنش آبی در استان خراسان‌شمالی به‌حدی است که ۹۳ روستا در این استان در حال حاضر با تانکر و به روش سیار آب‌رسانی می‌شوند. اهالی می‌گویند میانگین بالای سن در روستاها حتی تحویل آب و جا‌به‌جایی آن دچار مشکل هستند و عملاً دریافت آب خود مشکلی در کنار بی‌آبی شده است. آب شرب در شرایطی از دسترسی بیش از ۹۳ روستا خارج شده است و ۲۸۰ روستا هم با تنش شدید آبی در خطر محدودیت‌های آب شرب و بهداشت قرار دارند که در این استان هنوز برنج به‌عنوان یکی از آب‌برترین محصولات کشاورزی ایران کشت می‌شود. در این استان ۸۲ هزار بهره‌بردار بخش کشاورزی در این استان مشغول به فعالیت هستند. بخش قابل‌توجهی از آب مورد نیاز روستاها در این منطقه از آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شده اما بنابه اعلام آب‌منطقه‌ای این استان مخازن آب زیرزمینی خراسان‌شمالی سالانه بین ۶۵ تا ۹۵ میلیون مترمکعب کسری دارد و این میزان بیش از مقدار تغذیه آبخوان‌ها است. مشکلی که چاه‌ها و قنات‌های فرسوده را خشک‌تر و کم‌آب‌تر کرده است.
ذهن بیمار، طبیعت بی‌جان
پس از جنگ جهانی دوم و مطرح شدن بحث‌های کلان درباره توسعه پایدار، در چند دهه اخیر، از مقوله‌های اصلی که از سوی پژوهشگران و کارشناسان بهداشت روان مطرح شده است، تأثیر مخرب تغییراقلیم بر روان انسان‌هاست. کاهش تاب‌آوری اجتماعی، مهاجرت‌های اجباری، افزایش اضطراب‌های جمعی و سوگ دوگانه (هم برای زمین و هم بر اثر زمین) از جمله اثرات تغییراقلیم است. در این میان حتی پایِ اسطوره و کهن‌الگوها نیز به میانه این میدان باز شده، اما آنچه همواره پنهان مانده تأثیر اختلالات روانی انسان بر تخریب طبیعت است. جهان اسطوره‌ها همیشه پیش از ما به رابطه عمیق انسان و طبیعت پی برده بود. کهن‌الگوی (آرکی‌تایپ) «طبیعتِ خشمگین» در اساطیر ملل مختلف تکرار می‌شود؛ از خدایان باران در اساطیر مایا که قحطی می‌آفرینند تا طوفان نوح که جهان را از گناه پاک می‌کند. این تصاویر کهن، امروز در قالب «تغییراقلیم» بازتولید شده‌اند. تفاوت در اینجاست که این‌بار نه خدایان، که خودِ بشر نقش دیوِ ویرانگر را بازی می‌کند. روانشناسی یونگ به ما می‌گوید این کهن‌الگوهای مشترک، نشان‌دهنده ترسِ ناخودآگاه جمعی ما از انتقام طبیعت است. گویی اسطوره‌های باستانی، پیش‌آگهیِ بحران امروز بودند. در این مقال، «پیام ما» نقش افرادی که اختلال روانی وسواس دارند را در هدررفت آب را بررسی می‌کند؛ نتایج تکان‌دهنده است.
حکمرانی آب در مرز بحران
تحلیلی بر تنش‌های آبی اخیر
زندان سوخت‌های فسیلی
