نوروز، فراتر از یک آیین سنتی، بازتابی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است. این جشن کهن نه‌تنها نمادی از تجدید طبیعت و آغاز سال نو است، بلکه در گذر قرن‌ها به یک عنصر بنیادین در ساختار اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی ایران تبدیل شده است. اما پرسش اساسی این است که چگونه نوروز توانسته است با وجود تغییرات تاریخی، تهاجمات فرهنگی و دگرگونی‌های اجتماعی، همچنان زنده بماند و به یکی از معدود جشن‌هایی تبدیل شود که مرزهای جغرافیایی و تاریخی را درنوردیده است؟ پاسخ این پرسش را می‌توان در لایه‌های مختلف تاریخ ایران جست‌وجو کرد؛ از سنگ‌نوشته‌های هخامنشیان در تخت‌جمشید، که ردپای آیین‌های نوروزی را در تشریفات درباری ثبت کرده‌اند، تا متون کهن زرتشتی که به فلسفه این جشن اشاره دارند. شاهنامه فردوسی، آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، و حتی گزارش‌های مورخان عرب و یونانی، همگی گواهی بر دیرینگی و اهمیت این آیین هستند.

بعد از انجام کارهای معمول هر روز، سراغ تلفن همراهم رفتم که در حالت سکوت بود. تماس‌های بدون پاسخ زیادی از دوستان مختلف داشتم؛ نگران شدم. بعد از چند تماس متوجه شدم در تصمیمی عجولانه و غیرحرفه‌ای پیشنهاد تغییر نام خیابان «بیستون» در میدان جهاد توسط شورای شهر تهران به تصویب رسیده است. به‌واسطه اینکه سال‌ها «مدیر پایگاه میراث فرهنگی بیستون» بودم و پرونده ثبت جهانی این محوطه تاریخی که به سرپرستی این‌جانب به یونسکو ارسال شده بود، دوستان و خبرنگاران علاقه‌مند بودند نظرم را درباره این تغییر بدانند.

در تاریخ باشکوه ایران‌زمین، هنرها و صنایع‌دستی جایگاه ویژه‌ای دارند، گویی هر نخ و هر گره داستانی از فرهنگ، عشق و هویت این سرزمین را روایت می‌کند. یکی از ظریف‌ترین و اصیل‌ترین این هنرها، «نقده‌دوزی» است؛ هنری که بسان شعری بی‌کلام، بر تاروپود پارچه نقش می‌بندد و جلوه‌ای از شکوه و جلال را به نمایش می‌گذارد. قرن‌هاست که نقده‌دوزی با درخشش نخ‌های زرین و سیمین خود، از لباس‌های فاخر گرفته تا تزئینات آیینی و ملی را زینت‌بخش زندگی ایرانیان کرده است. اما در جهان امروز، جایی که زندگی مدرن با سرعتی سرسام‌آور پیش می‌رود، این هنر فاخر نیز در معرض فراموشی قرار گرفته است. کاهش تعداد هنرمندان ماهر، کمبود حمایت‌های لازم، و بی‌توجهی به ارزش‌های فرهنگی هنر نقده‌دوزی، خطر خاموشی چراغ این هنر را بیش‌ازپیش نزدیک کرده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، شاید فرزندان این سرزمین دیگر نتوانند شکوه خیره‌کننده این هنر را لمس کنند و از داستان‌های سرشار از زندگی که در هر نقش و طرح نهفته است، بهره‌مند شوند. در این میان، شنیدن صدای هنرمندانی که همچنان با عشق و تلاش در این مسیر قدم می‌زنند، برای حفظ و احیای این هنر ضروری است. «محبوبه پورقدیری»، از برجسته‌ترین چهره‌های نقده‌دوزی معاصر اصفهان، در گفت‌وگویی صمیمانه با پیام ما، از زیبایی‌ها، دشواری‌ها و امیدهای خود برای آینده این هنر سخن گفته است. همراه ما باشید تا از نگاه او، به دنیای باشکوه نقده‌دوزی سفر کنیم.

ایران، به‌عنوان گذرگاهی در تاریخ‌تمدن‌ها، نقشی حیاتی در پیوند دادن فرهنگ‌ها و انتقال دانش و ایدئولوژی‌ها ایفا کرده و همواره پلی میان حوزه‌های مدیترانه، چین، هند و آسیای میانه بوده و تأثیرات عمیقی بر روی تمدن‌های مختلف گذاشته‌است. این سرزمین به دلیل زادگاه ادیان باستانی مانند زرتشت، مهر و مانی، انتقال مسیحیت به چین و آیین مهر به روم، همچنین اشاعه‌ی حکمت یونانی و اندیشه‌های افلاطونی در جهان اسلام، واسطه‌ای قدرتمند در تبادل فرهنگی بوده و زبان فارسی نیز در آسیای صغیر، هند و فراتر از آن، در گسترش این تبادلات کمک شایانی کرده است.

تاریخ را جز با پژوهش علمی و مطالعۀ منابع دانشگاهی داخلی و خارجی، نمی‌توان قضاوت کرد. این جملۀ کلیدی، در گفت‌وگوی «پیام ما» با «کامران کشیری» پژوهشگر فرهنگ و زبان‌های باستانی است او معتقد است تنها راه اصولی مطالعۀ تاریخ، مطالعۀ پژوهشی عاری از سلیقه و تفکرات شخصی، مذهبی، سیاسی مورد قبول و علاقۀ فرد پژوهشگر و راوی تاریخ است.

«سوگواری در ینگ‌آباد» نوشته محمد طاووسی منتشر و راهی بازار کتاب شده است.

ثبت زنجیره‌ای ۵۴ کاروانسرای ایرانی در فهرست میراث جهانی حالا امیدها را به دیگر ظرفیت‌های زنجیروار میراث ایران زنده کرده است. وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هم این سیاست را پیش گرفته که پرونده‌های ثبت جهانی بعدی ایران در قالب زنجیره بناها باشد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به خانه، قنات، مسجد، مدرسه، بازار حمام و کبوترخانه‌های ایرانی اشاره کرد. البته که پرونده‌های زنجیره‌ای ثبت جهانی در ایران با دو گام موفق سابقهٔ درخشانی دارد؛ چون پیش از کاروانسراها هم پروندهٔ باغ‌های ایرانی تأیید شد و همین حالا هم ۹ باغ ایرانی در سازمان یونسکو سهم جهانی دارند از جمله «پاسارگاد» فارس، «ارم» شیراز، «چهل‌ستون» اصفهان، «فین» کاشان، «عباس‌آباد» و «باغ شازده» در کرمان، «دولت‌آباد» و «پهلوان‌پور» یزد و «اکبریه» خراسان‌جنوبی.

هفتم آبان روزی است که به پاس تلاش‌های پادشاه هخامنشی به نام «کوروش» نام‌گذاری شده است و پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری به همین مناسبت با همکاری موزهٔ ملی ایران یک نشست تخصصی با عنوان «کوروش هخامنشی از افسانه تا واقعیت» برگزار کرد؛ نشستی که قرار بود کوروش را در پرتو اسناد و مدارک تاریخی و پژوهش‌های باستان‌شناسی بررسی کند و درنهایت مشخص شد وجود منابع اشتباه موجب شده است اطلاعات دروغین زیادی دربارهٔ او منتشر شود. به‌نظر می‌رسد که ما دربارهٔ این پادشاه هخامنشی همه‌چیز را نمی‌دانیم.