بایگانی مطالب برچسب: بافت تاریخی شیراز

افتتاح نخستین گذر صنایع‌دستی و گردشگری ایران در بافت تاریخی شیراز

نخستین گذر تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری کشور با هدف احیای بافت تاریخی در محله «فیلی‌ها» (گذر قالیباف‌ها) در شیراز افتتاح شد. این پروژه که با سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد تومانی بخش خصوصی شکل گرفته، تلاش دارد با ایجاد «خانه‌کارگاه‌ها» و ترکیب فضای سکونت، تولید و عرضه، پیوندی پایدار میان هنر اصیل ایرانی و اقتصاد گردشگری ایجاد کند.
اولین گذر صنایع‌دستی شیراز

«زندیه» زیر تیغ گودبرداری

گودبرداری در حریم عمارت نقاره‌خانه مجموعه زندیه، تازه‌ترین تخلف شهرداری شیراز بوده که در پی اعتراض اداره‌کل میراث فرهنگی استان فارس متوقف شده است؛ اما شهرداری مدعی است این عملیات با موافقت و اطلاع این اداره صورت گرفته است. عمارت نقاره‌خانه بنایی است که در مجموعه زندیه قرار دارد و از آن به‌عنوان یکی از فضاهای مرتبط با حکومت کریم‌خان زند یاد می‌شود. این محدوده همچنین در مجاورت جداره تاریخی بازار وکیل قرار گرفته است و عملیات گودبرداری و ساختمان‌سازی ممکن است صدمات جدی به آن وارد کند.

از بحران اتلاف غذا تا چالش‌های مدیریت آب

شماره ۳۴۴۶ روزنامه «پیام ما»، مورخ ۲۴ تیر ۱۴۰۵، با تمرکز بر دو چالش کلیدی «ضایعات مواد غذایی» و «عدم حضور زنان در مدیریت منابع آب» منتشر شد. این شماره همچنین به بررسی تعارضات میان انسان و حیات‌وحش در سبلان، وضعیت بحرانی بافت تاریخی شیراز و فشارهای معیشتی بر رانندگان تاکسی‌های اینترنتی پرداخته است.

احیای بافت تاریخی شیراز با خطر توقف روبه‌رو است

مدیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری فارس می‌گوید افزایش شدید هزینه‌های مرمت، بسیاری از پروژه‌های احیای خانه‌های تاریخی شیراز را کند یا متوقف کرده است. به گفته او، اگر حمایت‌های مالی متناسب با شرایط کنونی ارائه نشود، روند احیای بافت تاریخی این شهر آسیب جدی می‌بیند.
بافت تاریخی شیراز پیام ما.webp

جنگ مرمت را زمین‌گیر کرد

بافت تاریخی شیراز از جنگ آسیبی ندیده و طرح بین‌الحرمین نیز گسترش نیافته است. اما برای کنشگران میراث فرهنگی، نگرانی‌ها همچنان پابرجاست. چالش‌هایی مانند مرمت نیمه‌تمام خانه‌های تاریخی زیر فشار هزینه‌ها، دغدغه آسیب‌های پنهان ناشی از حفاری مترو و تهدیدهای ناشی از پروژه‌های عمرانی، همچنان یکی از ارزشمندترین بافت‌های تاریخی کشور را در معرض خطر قرار می‌دهد.
جنگ مرمت را زمینگیر کرد

شیراز ویترینی شکسته

اصفهان اگر ویترین هنر و معماری ایران است، فارس و شیراز ویترین تاریخ و گنجینه تمدنی ایران است. اصفهان برخلاف مشکلات متعددی که در حوزه فرونشست زمین و تهدید شكوه معماری دوره اسلامی و صفوی دارد، اما آنچنان شبیه به فارس و شیراز در ماه‌های گذشته در سرخط خبرها قرار نگرفته است. حساسیت‌ها در ماه‌های گذشته به‌دلیل قدمت تمدنی آثار تاریخی استان فارس و اتفاقات مرتبط با شهر شیراز بر این نقطه از كشور بالا بود. دلیل آن‌هم وجود آثار تاریخی بسیار ارزشمند در استان فارس و شهر شیراز است. آثاری مثل تخت‌جمشید، پاسارگاد، نقش‌رستم و بافت تاریخی شیراز با تهدیداتی مواجه هستند. از جمله بتن‌ریزی برای احداث سازه‌های تجاری در حریم درجه یک تخت‌جمشید به‌بهانه احداث سرویس‌های بهداشتی در مهرماه سال ۱۴۰۳، تخریب گسترده بخشی از كوه رحمت برای برداشت سنگ‌های این كوه با هدف آسفالت‌ریزی در خیابان‌های مرودشت در شهریورماه سال ۱۴۰۳، و موارد دیگر تنها بخشی از اتفاقاتی بود که آثار استان فارس در یک سال اخیر از سر گذراندند. اما آنچه در ماه‌های اخیر سروصدای بیشتری به راه انداخت، حفر تونل مترو خط دو شیراز در حریم آرامگاه حافظ بود؛ حریمی که به‌گفته كارشناسان روی گورستانی یک‌هزارساله با آثار معماری تاریخی قرار دارد و این گورستان، به‌گفته برخی ناظران میراث فرهنگی، چنان گسترده بوده است كه مزار حافظ بخشی از آن بود.

اعتراف، انتقاد یا شعار؟

|پیام ما| یک مناسبت دیگر از سر میراث فرهنگی ایران گذشت و بزرگداشت و سخنرانی و برنامه و نشست هم به‌بهانه آن برگزار شد. سخنانی گفته شد و نقدهایی مطرح شد؛ گاهی تکراری، گاهی هم مناسب تیتر یک خبرگزاری‌ها، گاهی نقدی محافظه‌کارانه یا جسورانه، و گاهی وعده‌ای که گوینده هم به تحققش امیدی ندارد. اما آنچه در پس تمام این اتفاقات حقیقتی عریان را به نمایش می‌گذارد، وضعیت بناها و محوطه‌های تاریخی است که همچنان بدون هیچ تغییر مثبتی قرار است به حال خود رها شوند و شاید ماندن در وضعیت فعلی و تشدید نشدن بحران‌های موجود در آنها بهترین اتفاقی باشد که برای این محوطه‌‎ها و بناها می‌افتد. نگاهی به اظهارات و واکنش‌ها و نقدهای مطرح‌شده در این چندروز در نشست‌های مختلف و کنار هم گذاشتن سخنان و کارنامه عملکرد دستگاه‌ها و انجمن‌ها و شوراهای تخصصی نشان می‌دهد قرار نیست کسی در روال و روند مدیریتش تغییری ایجاد کند. قرار نیست محوطه‌ها و بناهای تاریخی و در نگاهی جامع‌تر، میراث فرهنگی ایران شاهد تغییری مثبت در حوزه مدیریت باشد.

بلندمرتبه‌سازی؛ کابوس جدید بافت تاریخی شیراز

|پیام ما| تصاویر منتشرشده از بافت تاریخی شیراز خبر از اجرای پروژه ساختمانی بزرگ‌مقیاسی در محدوده ثبت‌ملی‌شده این بافت می‌دهد. پروژه‌ای که هنوز جزئیات آن مشخص نیست، اما در تخلف صورت‌گرفته در آن تردیدی نیست. روز پنجشنبه انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس از فعالیت تاورکرین و ماشین‌آلات سنگین در بافت تاریخی شیراز، مرز ممنوعه مداخلات عمرانی، خبر دادند. گویا بعد از جولان لودرها حالا نوبت به خودنمایی جرثقیل‌ها در آسمان بافت تاریخی شیراز رسیده است. براساس گزارشی که خبرگزاری ایسنا به‌نقل از این انجمن منتشر کرد، هم‌زمان با روز جهانی محوطه‌ها و بناهای تاریخی، انجمن صنفی مرمت استان فارس در قالب بیانیه‌ای درباره تحرکات تازه‌ای که در بافت تاریخی شیراز مشاهده شده و همچنین، خطراتی که مجموعه ثبت‌شده این بافت را تهدید می‌کند، هشدار داده است. حال باید دید متولیان حفاظت از این اثر ملی چه توجیهی برای جولان جرثقیل‌ها در آسمان این شهر دارند.

گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها

کارگاه‌های حفاری مترو زیر بافت تاریخی شیراز همچنان فعال هستند و در روزهای اخیر سفال‌های قرون میانه اسلامی که احتمالاً متعلق به قرون ۵ تا ۱۰ هجری قمری هستند، در میان نخاله‌های یکی از کارگاه‌های حفر تونل مترو که قرار است به عبور اتوبوس‌های برقی از زیر زمین در بافت تاریخی شیراز اختصاص پیدا کند، کشف شده است. این درحالی‌است که به‌گفته فعالان میراث فرهنگی شیراز، قرار بود تا پایان مطالعات و صدور مجوز وزارت میراث‌فرهنگی برای حفر مترو در بافت تاریخی شیراز، هیچ اقدامی از سوی شهرداری شیراز برای حفر تونل مترو انجام نشود.

عمارت باغ سالاری شیراز مرمت می‌شود

معاون میراث فرهنگی فارس با اشاره به اینکه عمارت باغ سالاری شیراز که بر اثر بارندگی دچار آسیب و بخش‌هایی از آن فرو ریخته است، گفت: مرمت این اثر از هفته آینده آغاز می‌شود.

کوچ زندگی از خانه‌های تاریخی شیراز

بافت تاریخی شیراز از زندگی تهی شده است؛ موضوعی که هم تخریب‌کنندگان بافت و هم حافظان بر آن تأکید دارند. کوچه‌پس‌کوچه‌های بافت تاریخی این شهر که زمانی قلب تپنده شیراز بود، در بی‌توجهی سال‌های گذشته تا امروز خالی از روح شده‌اند. شاید به همین دلیل است که وقتی هنرمندی شیرازی با خلاقیت هنری خود چهره‌های رنگین را بر جداره‌های این بافت خلق کرده است، رهگذران و گردشگران را به کوچه‌ای باریک هدایت می‌کند تا لحظه‌ای احساس زندگی کنند. این گزارش حاصل مشاهدات میدانی خبرنگار «پیام ما» از بافت تاریخی شیراز و گفت‌وگو با ساکنان این بافت، با همراهی مدیر گروه مرمت دانشگاه هنر و معماری شیراز و متخصص مرمت و حفاظت بافت‌ها و بناهای تاریخی کشور است؛ گزارشی که چگونگی محو شدن زندگی از بافت تاریخی شیراز را روایت می‌کند و از بی‌پناهی خانه‌های تاریخی این بافت خبر می‌دهد.

ردای قانون بر تن طرح‌های تخریبی در بافت تاریخی شیراز

طرح تفصیلی بافت پیرامون حرم شاهچراغ که با عنوان طرح ۵۷ هکتاری هم شناخته می‌شود، هفته گذشته و در سیزدهمین جلسه شورای‌عالی معماری و شهرسازی به تصویب رسید. هنوز جزئیات مربوط به این مصوبه منتشر نشده، اما وزارت میراث‌فرهنگی آن را دستاوردی در جهت حفظ بافت تاریخی شیراز می‌داند. برخی شنیده‌ها از حذف خط تخریبی که با نام «خط امیری» در سال‌های گذشته توسط پژوهشگاه میراث‌فرهنگی پیشنهاد شده بود، در این مصوبه خبر می‌دهند؛ خطی که براساس آن ۹۵ پلاک در بافت تاریخی شیراز تخریب می‌شد. گویا وزارت میراث‌فرهنگی خط تخریبی را که خود پیشنهاد داده و مشاور طرح با آن مخالف بود، حذف کرده است و آن را دستاوردی بزرگ جلوه می‌دهد که موجب حفظ بافت تاریخی می‌شود. تصویب این طرح که مسئولان آن را منجی بافت تاریخی شیراز می‌دانند، در شرایطی صورت گرفته که تخریب‌ها پس از ثبت این محدوده تاریخی در فهرست میراث ملی همچنان ادامه دارد و گودبرداری یک پروژه جدید در عرصه این اثر ثبت ملی مدتی است آغاز شده و در محدوده‌ای محصورشده در حال پیشروی است.