بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم

بازگشت مرال‌ها به طبیعت به‌جای زندگی در باغ‌وحش

بلاتکلیفی مدیریت محیط‌زیست در ۲۳ استان

|پیام ما| دو ماه از آخرین زمانی که رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست برای ارسال رزومه تعیین کرده بود، می‌گذرد. تعیین مدیران استانی به خواست «شینا انصاری» برای نخستین‌بار با ارسال رزومه توسط افراد انجام گرفت؛ تاکنون مدیران استان‌های آذربایجان‌غربی، کهگیلویه‌وبویراحمد، البرز، اصفهان، یزد، خراسان‌رضوی، لرستان و کردستان انتخاب شده‌اند و اداره‌کل محیط‌زیست ۲۳ استان کشور هنوز مدیر ندارند. تأخیر در انتخاب مدیران به‌گفته فعالان این عرصه هم نکته مثبتی است و هم منفی. مثبت از این نظر که احتمالاً این تأخیر به‌دلیل دقت در بررسی رزومه‌هاست و منفی از این نظر که وضعیت مدیریتی استان‌ها بلاتکلیف است و این می‌تواند برای وضعیت حفاظتی مناطق و سایر موارد مرتبط به سازمان خطرناک باشد. این درحالی‌است که برای سازمان منابع‌طبیعی که باید حافظ بیش از ۸۰ درصد از عرصه‌های طبیعی کشور باشد، هنوز مدیری تعیین نشده است و طبعاً مدیران منابع طبیعی در استان‌ها، هنوز همان مدیران قبلی هستند.

کشاورزی با آب‌های آلوده

سال ۱۳۸۵ موافقت‌نامه اولیه ساخت تصفیه‌خانه «داران» از سوی حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان صادر شد و این واحد از سال ۱۳۹۴ تاکنون، مشغول به فعالیت است. به‌گفته مدیر اداره حفاظت محیط‌زیست این شهرستان باتوجه‌به پایش و کنترل خروجی و نمونه‌برداری از پساب تصفیه‌خانه که به‌طور مستمر صورت گرفته است، امکان استفاده این پساب تنها برای آبیاری درختان غیرمثمر وجود دارد و باید با ایجاد شبکه آبرسانی زیرسطحی این عمل صورت پذیرد. بااین‌حال، در بازرسی‌هایی که انجام شده، مشخص شد آبیاری حدود ۳۰ هکتار از اراضی زیردست این تصفیه‌خانه که محصولات مثمر در آن کشت می‌شود، با پساب این واحد انجام می‌شود. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان می‌گوید این موضوع در مسئولیت دانشگاه علوم‌پزشکی است و علوم‌پزشکی به «پیام‌ما» می‌گوید از این مسئله بی‌‌خبر است.

انقراض ششم چگونه اتفاق افتاد؟

رکوردزنی گازهای گلخانه‌ای

|پیام ما| سازمان ملل متحد روز دوشنبه هشدار داد غلظت گازهای گلخانه‌ای جو زمین در سال ۲۰۲۳ به بالاترین حد خود رسیده است و همین موضوع، کنترل افزایش دمای عمومی زمین برای سال‌های آینده را با دشواری روبه‌رو می‌کند. این هشدار سازمان ملل متحد درحالی صادر شده است که چند روز دیگر، بیست‌ونهمین اجلاس جهانی متعاهدین کنوانسیون تغییراقلیم (کاپ ۲۹) در شهر باکو در جمهوری آذربایجان آغاز به‌کار خواهد کرد. قرار است در این اجلاس درباره ادامه فعالیت‌ها برای رسیدن به اهداف توافق اقلیمی پاریس در محدود کردن افزایش دمای کره زمین به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی تصمیم‌گیری شود.

درختان بلوط زاگرس گنجینه‌ای برای حفظ و حراست

تعارض بین خرس‌ها و آدم‌ها صفر نمی‌شود

خرس آمل چه در هفته‌های اخیر و چه در تعطیلات نوروز،‌ در هر حال کشته شده است. این موضوع را رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان آمل نیز تأیید کرده است و گفته «اصل تلف شدن دو قلاده خرس توله و مادرش در جنگل‌های «اندرزکوه» دهستان چلاو آمل درست است.» وقتی این خبر را در کنار سایر اخبار کشته شدن خرس‌ها در مازندران می‌گذاریم، به یک کلمه می‌رسیم: «تعارض». انگیزه‌ها البته متفاوتند؛‌ باغداران و دامداران برای حفاظت از باغ‌ها و دام‌ها این گونه را می‌کشند، گروه دیگری برای تفریح ماشه را می‌چکانند و دسته سوم گوشت و روغن برایشان انگیزه‌ای است تا خرس‌ها را هدف بگیرند. به‌گفته «پیمان مقدس» کارشناس حفاظت، در غرب مازندران و استان گیلان، گرفتن روغن خرس بین بخشی از محلی‌ها رواج دارد و از گوشت این گونه هم استفاده می‌کنند.

شهر، خانه‌ مشترک انسان و حیوان

|پیام ما| آدم‌ها اهل هرکجا که باشند، در طبیعت شکوفا می‌شوند. سازمان حمایت از حیات‌وحش ایالات متحده در سال ۲۰۱۸، نوزدهم اکتبر را روز ملی حفاظت از حیات‌وحش شهری نام‌گذاری کرد. ازآنجاکه ۸۰ درصد جمعیت آمریکا در مناطق شهری یا نزدیک به آن زندگی می‌کنند، ضروری بود در محیط‌های محلی، راه‌هایی برای حفاظت و ارتباط با حیات‌وحش و طبیعت در نظر گرفته شود. روز حفاظت از حیات‌وحش شهری افراد را تشویق می‌کند تا علاوه‌بر بازدید از مناطق طبیعی شهری و گردش و تفریح در آنها، به حمایت و مراقبت از آن‌ نیز بپردازند.

کابوس انتقال آب از تاجیکستان به مشهد

در روزهای اخیر خبری از طرف رئیس قوه مقننه ایران منتشر شد مبنی‌بر اینکه با مقامات ارشد دولت تاجیکستان مذاکراتی انجام شده تا اینکه بخشی از آب این کشور به ترکمنستان انتقال یافته است تا درنهایت از طریق سد دوستی فرصت برداشت حقابه بیشتری برای شرق کشور و استان خراسان‌رضوی فراهم شود. در مورد انتشار این خبر نکاتی مطرح است که لازم است بدان اشاره شود.

«میلتون» ۱۲ نفر را کشت

درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون به‌عنوان یکی از خسارت‌بارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما به‌نظر می‌رسد خسارت اقتصادی زیادی به‌جای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاری‌های دیگر گزارش کرده‌اند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایق‌ها و ابزارهای شغلی‌شان هستند و این فقط بخشی از خسارت‌هاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفان‌ها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونه‌ای‌ است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانه‌ای و مدیریت پیامد‌های تغییراقلیم است.

آیندهٔ جنگل‌ها منوط به رشد درختان کم قطر

به‌منظور دست‌یابی به جنگل‌های دایمیِ نزدیک به طبیعت، به دخالت‌های دیگری به‌غیراز دستورالعمل جنگل‌های کلاسیک نیاز است؛ دخالت‌هایی که بتوانند حتی محصول جنگل‌های کلاسیک را هم به‌تدریج به سمت‌وسوی جنگل‌های نزدیک به طبیعت سوق دهند و زمینه احیا سایر منابع جنگلی، به‌ویژه جنگل‌های تخریب شده را فراهم آورند

تهاجم گیاهی به محیط‌زیست

کاشت گونه‌های گیاهی غیربومی در مناطق بیابانی ایران، به‌ویژه گونه‌های پاکستانی، موضوعی است که در سال‌های اخیر توجه بسیاری از محققان و کارشناسان محیط‌زیست را به خود جلب کرده ا­ست. این اقدام می‌تواند پیامدهای مثبت و منفی زیادی به‌همراه داشته باشد که در ادامه به بررسی مضرات آن پرداخته خواهد شد. گفتنی است گونه‌­های گیاهی که برای مهار بیابانزایی مورد استفاده قرار می­‌گیرند، معمولاً گونه‌­هایی بسیار مقاوم و تاب‌آور هستند و به همین دلیل، به‌مرور زمان، از مناطق دست‌­کاشت فراتر می‌روند و سطح بیشتری را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند که پیش از آن، گونه‌­های گیاهی بومی در آنها وجود داشته ­است. همچنین، گاهی ممکن است این گونه‌­های وارداتی، نقش تهاجم به مزارع و مراتع روستاییان را نیز ایفا کنند.این گزارش نشان‌دهنده اهمیت توجه به مضرات کاشت گونه‌های غیربومی است و نیاز به اقدامات حفاظتی برای حفظ اکوسیستم‌ها و تنوع زیستی کشور را یادآور می‌شود.باتوجه‌به مضرات متعدد کاشت گونه‌های گیاهی عمدتاً پاکستانی در بیابان‌های ایران، لازم است تصمیم‌گیرندگان و کارشناسان محیط‌زیست با دقت بیشتری به این موضوع بپردازند و از کاشت گونه‌های غیربومی پرهیز کنند. توجه به حفظ تنوع زیستی و اکوسیستم‌های محلی باید در اولویت قرار گیرد.