در دو سه دهه‌ اخیر، کشورمان به‌عنوان کشوری درحال‌توسعه با پدیده‌هایی روبه‌رو بوده است که شاید تشخیص و ارزیابی آنها به‌عنوان پدیده‌های مثبت و منفی چندان ساده نباشد. افزایش سن ازدواج و افزایش طلاق یک از این پدیده‌هاست. این گمان وجود دارد که با افزایش توسعه انسانی و رشد استقلال خصوصاً در بین زنان، آمار ازدواج و طلاق نیز دچار تغییرات عمده شده است و این پدیده چندان هم منفی و خطرآفرین نیست؛ به‌خصوص در بین زنان مناطق کمتربرخوردار که زنان در شرایط محدودتر و تنگ‌تری به‌سر می‌بردند. ازآنجاکه پدیده‌ها خارج از بافت و زمینه نیستند و مثبت و منفی بودن آنها را باید در زمینه و بافت خودشان مدنظر قرار داد، برای ارزیابی افزایش طلاق و افزایش سن ازدواج در کردستان که پیش‌ازاین «پیام‌ما» در دو گزارش مبسوط این پدیده‌ها را مورد ارزیابی قرار داده است، به سراغ کارشناسانی از دیار کردستان رفتیم و نظر ایشان را جویا شدیم.

بررسی علل افزایش میانگین سن ازدواج در گفت‌وگو با «ناصر یزدانی» دکترای روانشناسی مشاور خانواده و مدرس دانشگاه

به‌استناد گزارش آماری در سامانه ثبت و احوال کشور در شش‌ماهه اول امسال، تعداد دو هزار و ۸۰۹ واقعه طلاق در استان کردستان به ثبت رسیده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد افزایش داشته است. این آمار استخراج‌شده برمبنای تاریخ وقوع و براساس ثبت گزارش تا سوم مهر سال جاری است، براساس این گزارش، بیشترین طلاق ثبت‌شده مردان مربوط به گروه سنی ۴۰ تا ۴۴ساله به تعداد ۵۸۸ مورد است که ۲۲ درصد از کل طلاق‌های استان در مدت شش‌ماهه امسال به این گروه سنی از مردان تعلق دارد. بیشترین طلاق ثبت‌شده زنان نیز مربوط به گروه سنی ۳۵ تا ۳۹ساله به تعداد ۶۲۱ مورد ثبت و گزارش شده که از نظر آماری ۳.۱۹ درصد از کل طلاق ثبت‌شده در مدت زمان مذکور اعلام شده است. از كل طلاق‌های ثبت‌شده در شش ماه امسال، تعداد دو هزار و ۵۲۵ مورد آن شهری و ۲۸۴ مورد آن روستایی است که درواقع به‌عبارتی ۸۹.۸۹ درصد از واقعه طلاق در مناطق شهری و ۱۱.۱۰ درصد در مناطق روستایی استان کردستان به ثبت رسیده است. بنا بر همین آمار، سنندج با ثبت یک هزار و ۱۰۹ مورد طلاق و ۶.۲۹ درصد افزایش و کامیاران با ۲۷۲ مورد واقعه طلاق و افزایش ۱.۵۸ درصدی، در صدر سونامی طلاق کردستان قرار دارد و سروآباد با ثبت یک مورد در کف جدول آمار طلاق قرار گرفته است و این شهرستان جزو شهرستان‌های به‌نوعی فاقد پدیده طلاق در استان شناخته می‌شود. طبق جدول گزارش آماری در سامانه ثبت احوال، طلاق در شهرستان‌های بانه ۱۵۳ مورد، دهگلان ۶۶ مورد، بیجار ۱۰۸ مورد، قروه ۲۳۴ مورد و مریوان ۳۲۸ مورد ثبت شده که به‌ترتیب نسبت به مدت مشابه سال قبل بانه ۸.۱۶ درصد، دهگلان ۵.۱۹ درصد، بیجار ۷.۲ درصد و مریوان ۱.۷ درصد کاهش یافته است و مابقی شهرستان‌ها از جمله سقز و دیوان‌د‌ره نیز به‌ترتیب ۱.۳ درصد و ۸.۲۳ درصد روند افزایشی دارند. خبرنگار روزنامه پیام‌ما، پدیده طلاق در کردستان را در گفت‌وگو با دکتر «کاوه قادری»، دانش‌آموخته دکتری روانشناسی بالینی و مدرس دانشگاه علامه طباطبایی کاویده است که به اعتقاد این روانشناس، کردستان بر گسل زلزله طلاق قرار دارد و اگر مسئولان آژیر این قطار ترمزبریده را نکشند، کانون خانواده‌ها به‌سمت دره سقوط ازهم‌پاشیدگی است این روانشناس و پژوهشگر پدیده طلاق در کردستان و کشور، از اینکه بررسی‌های آکادمیکی نشان می‌دهد که زوجین در پنج سال اول زندگی در ایران از هم جدا می‌شوند، ابراز نگرانی می‌کند و می‌گوید باتوجه‌به افزایش میانگین سنی مردان و زنان در پدیده طلاق باید نگران شکستن قبح طلاق در گروه سنی بالا در کشور به‌ویژه استان کردستان بود؛ چراکه در دوران‌های نه‌چندان دور تاریخ طلاق در گروه سنی ۴۰ تا ۴۴ سال مردان و ۳۵ تا ۳۹ سال زنان چندان مرسوم نبود؛ اما افزایش ۲۲ درصدی گروه سنی مردان و ۳.۱۹ درصدی میانگین گروه سنی زنان نگران‌کننده است. آنچه در پی می‌خوانید دیدگاه و نظر کاوه قادری، دانش‌آموخته روانشناسی بالینی و پژوهشگر مؤلفه‌های پدیده طلاق در کردستان و کشور است.

یک جمعیت‌شناس با بیان اینکه جمعیت دختران زیر ۳۰ سال در ایران در سال ۱۳۹۵ از ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر به ۱۷ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۰ کاهش یافته است، گفت: مطابق آمارهای سال ۱۳۹۵، تخمین زده می‌شود که حدود ۴۰ درصد گروه‌های سنی ۲۰ تا ۳۰ سال جمعیت دختران، شاغل و درصدی نیز بیکار و در جستجوی کار باشند.

سازمان ثبت احوال کشور می‌گوید بر اساس آمار اولیه مرکز رصد جمعیت کشور پس از سه دهه، آمار طلاق در کشور کاهشی شده است.