بایگانی مطالب برچسب: آموزش

سیستم آموزشی، قاتل خلاقیت کودکان

خلاقیت یک موهبت ذاتی و مخصوص افراد خاص نیست؛ بلکه مهارتی است که می‌توان و باید آن را آموخت و پرورش داد. اما آیا نظام آموزشی و فضای تربیتی ما بستر مناسبی برای رشد این مهارت فراهم می‌کند؟ پاسخ متخصصان و فعالان حوزه کودک به این پرسش اغلب منفی است. در نظامی که محور اصلی آن حفظ‌کردن مطالب و رقابت نمره‌محور است، عناصر کلیدی خلاقیت مانند «تفکر واگرا»، کارگروهی و به‌ویژه «تفکر انتقادی» به حاشیه رانده می‌شوند. در چنین سیستمی، پرسش‌گری نه یک ارزش که یک تهدید تلقی می‌شود و دانش‌آموز به‌جای پرورش قوه تخیل و تحلیل، به شنونده‌ای منفعل و حرف‌شنو تبدیل می‌شود. این مشکل اما صرفاً به مدرسه محدود نیست و از دل خانواده‌هایی آغاز می‌شود که خواسته یا ناخواسته با سرکوب خیال‌پردازی‌های کودکانه یا هراس از اشتباهات فرزندشان، بال‌های خلاقیت او را پیش از پرواز می‌بندند. آنچه در ادامه می‌خوانید نگاهی است به موانع پرورش خلاقیت در ایران و ضرورت یک تغییر بنیادین در شیوه نگاه ما به فرایند یادگیری و تربیت نسل آینده.

بن‌بست آموزش

سیستم آموزشی کشور در طول یکسال گذشته، با طوفانی از چالش‌ها دست و پنجه نرم کرده. مواجه با دو جنگ، آلودگی هوا و ناترازی‌ها، سایه‌ای سنگین بر سال تحصیلی انداخته و کلاس‌های درس را به فضای مجازی کشانده است. از سوی دیگر، رویکرد سنتی آموزش که بر حفظیات و رقابت نمره تاکید دارد، فرصت شکوفایی تفکر انتقادی، پرسشگری و خلاقیت را از دانش‌آموزان سلب کرده است. پرونده آموزش روزنامه «پیام ما» در روز جهانی خلاقیت و نوآوری به این چالش‌ها پرداخته است.

زخم‌های جنگ بر پیکر جامعه

جنایت جنگی اصطلاحی حقوقی است که خروجی کنوانسیون‌های ۱۸۹۹- ۱۹۰۷ لاهه و ۱۹۴۹ ژنو به‌حساب می‌آید. جنایت جنگی به مجموعه اقداماتی که منجر به کشته‌شدن و آسیب غیرنظامیان و اسرای جنگی شود، می‌گویند. مفاد این کنوانسیون بیش و پیش از همه بر حقوق افراد غیرنظامی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تأکید دارد. اما روی دیگر جنگ که در دادگاه‌های بین‌المللی و گفتمان سران حکومت‌ها بررسی نمی‌شود زندگی شخصی مردمی است که قربانیان اصلی جنگ‌ها هستند. مردمی که نقشی در تصمیم‌گیری‌ها برای جنگ ندارند. اگرچه جنایت جنگی مصادیق مشخصی دارد، اما چه بسیار آسیب‌هایی که جنگ در زندگی مردم ایجاد کرده و در هیچ دادگاه و کنوانسیونی موردبررسی قرار نمی‌گیرد. در این گزارش پای صحبت تعدادی از هم‌وطنان در اقصی‌نقاط ایران نشستیم و یک سؤال را مطرح کردیم: جنگ در زندگی شخصی آن‌ها چه اثری برجای گذاشته که تبعاتش تا مدت‌ها باقی‌مانده و از آن به‌عنوان جنایت جنگی زندگی‌شان یاد می‌کنند؟

مدرسه در وضعیت غیرعادی

در روزهایی که خیابان، مدرسه، خانه و محل کار همگی تحت‌تأثیر بحران‌های پی‌درپی‌اند، تعطیلی مدارس هم یکی دیگر از نشانه‌های بی‌ثباتی در جامعه شده است. «ما نمی‌توانیم برنامه‌ریزی داشته باشیم.» این جمله‌ای است که هم معلم‌ها تکرارش می‌کنند و هم خانواده‌هایی که هر روز صبح منتظرند ببینند مدرسه تعطیل است یا نه. گفت‌وگو با چند معلم و مادر شاغل نشان می‌دهد اثر این تعطیلی‌ها فقط به آموزش محدود نمی‌شود؛ بلکه پای تجربه‌ای از زندگی در نگرانی، خستگی و نارضایتی دائمی در میان است.

روز جهانی آموزش و چراغ‌های خاموش اینترنت

اضطراب کودکان در روزهای پرالتهاب

آلودگی‌ هوا، سرما، بیماری‌های مسری و حالا وضعیت اجتماعی در ایران اولین ترکش‌هایش به دانش‌آموزان می‌خورد که کلاس‌هایشان را به تعطیلی یا برگزاری در بستر فضای مجازی می‌کشاند. هرچند که روز شنبه، ۲۰ دی، معاون برنامه و سخنگوی آموزش‌وپرورش با وجود قطعی سراسری اینترنت در ایران اعلام کرد «شاد»، شبکه پیام‌رسان دانش‌آموزی، برای برگزاری کلاس‌های درس فعال است، اما برخی از مادران دانش‌آموزان به «پیام ما» می‌گویند برگزاری کلاس با مشکل مواجه یا تعطیل شده‌ است. لغو امتحانات دانش‌آموزان مقاطع بالاتر هم پیامد دیگر اتفاقات اخیر است که بسیاری از نوجوانان را با اضطراب و بلاتکلیفی مواجه کرده است. در کنار اینها، این روزها بسیاری از کودکان و نوجوانان با اضطراب زیادی مواجه‌اند و «پدرام کمالی»، کارشناس آموزش، دراین‌باره به «پیام ما» توضیح می‌دهد که خانواده‌ها باید با دقت بیشتری در مقابل کودکان و نوجوانان درباره این شرایط صحبت کنند و شرط سنی را در نظر بگیرند.

آغاز راهی نو برای گردشگری ایران

نخستین کنفرانس بین‌المللی «سرمایه‌گذاری‌های سبز در تحول پایدار گردشگری» اوایل بهمن‌ماه به میزبانی دانشگاه علم و فرهنگ و در سالن همایش‌های بین‌المللی این دانشگاه برگزار می‌شود؛ رویدادی که با تمرکز بر شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری سبز، توسعه گردشگری پایدار و تقویت رویکردهای مسئولانه محیط‌زیستی در صنعت گردشگری طراحی شده است.

۴۴۵ هزار دانش‌آموز مهاجر پشت درهای بسته

درحالی‌که وزارت کشور از «حمایت از تحصیل همه دانش‌آموزان اتباع» سخن می‌گوید، داده‌های پژوهشی تازه نمایانگر شکاف میان سیاست‌های اجرایی و واقعیت‌های میدانی است: ۴۴۵ هزار کودک افغانستانی مهاجر از تحصیل بازمانده‌اند و از هر دو کودک مهاجر در سن تحصیل، یک نفر از دسترسی به آموزش محروم است. آماری که به‌تازگی در نشست «وضعیت‌شناسی مهاجرین افغانستانی در ایران» مطرح شده، نشان می‌دهد فقط از سه مدرسه شهرری، ۴۲۰ دانش‌آموز افغان کم شده است و در جنوب تهران چهار مدرسه در اثر کاهش جمعیت دانش‌آموزی تعطیل شده‌اند. از طرف دیگر، هم‌زمان با محدود شدن دسترسی به آموزش بعد از جنگ دوازده‌روزه، بعضی بیمارستان‌ها و حتی مؤسسه‌های خیریه درمانی از پذیرش کودکان بیمار مهاجر شانه خالی کرده‌اند.

صدای دلفین‌ها مسیرم را عوض کرد

«در بسیاری از مناطق ساحلی، زیرساخت‌های اولیه وجود ندارد و تنها راه امرار معاش، صیادی آن‌هم اغلب به‌صورت غیراصولی است. اگر آموزش، آگاه‌سازی و حمایت اقتصادی از این جوامع صورت نگیرد، آینده مطلوبی برای تنوع‌زیستی دریایی متصور نیستم». این گفته «هاله عابدی» است؛‌ حفاظتگری که در استان هرمزگان در حوزه محیط‌زیست دریایی کار می‌کند. او متولد ۱۳۶۷ است و اهل تهران. داستان حفاظتگری هاله از علاقه‌اش به دلفین‌ها و نهنگ‌ها شروع شد،‌ عاملی که سال ۱۳۹۲ او را ترغیب کرد برای کارشناسی ارشد وارد حوزه محیط‌زیست دریایی شود. آن سال‌ها برخی تردید داشتند هاله بتواند در این زمینه موفق شود، اما بدبینی دیگران باعث نشد او این حوزه را کنار بگذارد. عابدی از سال ۱۴۰۰ فعالیت حرفه‌ای در حوزه حفاظت را با مؤسسه حفاظت از محیط‌زیست قشم آغاز و در سال ۱۴۰۳ با همراهی گروهی از زنان و متخصصان، «انجمن حفاظت از طبیعت میداف» را تأسیس کرد. او به‌جای حفاظت از پلنگ،‌ خرس،‌ یوز و... دل به دریا زده و تصمیم گرفته از گونه‌هایی حفاظت کند که زیستگاهشان خلیج‌فارس است. در این گفت‌وگو او از مزیت‌ها و چالش‌های زن حفاظتگر و از آینده نگران‌کننده محیط‌زیست دریایی می‌گوید.

خلاقیت؛ موتور پنهان در الگوهای نوین مهارت‌آموزی مدارس

مناقشه تکراری

اظهارنظرها درباره قانون اجرانشده «حجاب و عفاف» در کشور همچنان یکی از مسائل مورد مناقشه در میان چهره‌های سیاسی کشور است. برخی از چهره‌های سیاسی قدیمی و سرشناس این مسئله را حل‌شده می‌دانند و بر این اعتقادند که به‌دلیل امکان واکنش تندروها، دیگر نباید به این مسئله پرداخت.

شعر؛ شهر بی‌دفاع

آنچه سلبریتی‌ها بر سر ادبیات می‌آورند