|پیام ما| کمتر از ۱۰ روز تا برگزاری هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری باقی مانده است، اما همچنان به سیاق سال‌های پیش وقتی صحبت از وضعیت گردشگری ایران می‌شود، مرور محدودیت‌ها و چالش‌ها از تمام فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود در گردشگری کشور پیشی می‌گیرد. این درحالی‌است که کشورهای همسایه پس از عبور از بحران کرونا در حال ثبت رکوردهای جدید در گردشگری هستند. رکود گردشگری ایران ناشی از عوامل مختلفی است که برخی از آنها به مسائل اقتصادی و برخی به مسائل سیاسی و فرهنگی مربوط می‌شوند. اما برخی نگاه‌ها و برخوردها نیز در رسیدن به وضعیت فعلی گردشگری ایران تأثیرگذار بوده است. در نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق ایران، فعالان بخش خصوصی با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی گردشگری ایران، بر لزوم تغییر راهبردها تأکید کردند. آنها معتقدند بخش خصوصی می‌تواند نقش بسیار مهمی در احیای گردشگری ایران ایفا کند، اما برای این امر نیاز به حمایت‌های دولتی و تسهیلگری در فرایندهای قانونی و مالی دارد. اما بخش دولتی و برخی نهادهای دیگر راه دیگری را در مواجهه با وضعیت موجود گردشگری در پیش گرفته‌اند.

با ورود دادگستری تهران ساخت و ساز در اطراف باغ گیاه شناسی متوقف شد.

نتایج بررسی‌های صورت‌گرفته توسط مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، به‌عنوان نهاد تخصصی پژوهشی و علمی این حوزه، دچار مشکلات جدی از جمله محقق نشدن اهداف و ضعف در استفاده از ظرفیت‌های موجود شده است. به‌رغم تلاش‌های اولیه برای تبدیل این پژوهشگاه به بازوی علمی و پژوهشی میراث‌فرهنگی کشور، تغییرات پی‌درپی ساختاری و نبود یک سند راهبردی مشخص، تحقق اهداف این مجموعه را با چالش مواجه کرده است. بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد تنها ۲۷ درصد از اهداف تعریف‌شده در اساسنامه پژوهشگاه محقق شده است و بیش از ۸۵ درصد اهداف برنامه‌های بالادستی این نهاد به نتیجه نرسیده است. در چنین شرایطی به‌نظر می‌رسد بازنگری در ساختار، تقویت نظارت علمی و عملیاتی بر پروژه‌های اجرایی و استفاده مؤثر از ظرفیت‌های موجود در این مرکز از ضروریات است. در ماه‌های اخیر برخی افراد مسائلی درباره انحلال پژوهشگاه مطرح کرده‌اند که با واکنش‌ پیشکسوتان و کارشناسان میراث فرهنگی روبه‌رو شده است. در گفت‌وگو با «جلیل گلشن»، رئیس اسبق پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و «سعید شفیعا»، معاون دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ مرکز پژوهش‌های مجلس، دیدگاه آنها را در مورد عملکرد پژوهشگاه، ایده‌های مطرح‌شده در مورد تغییرات ساختاری آن و راهکار بهبود عملکرد این مرکز جویا شدیم. آنها معتقدند انحلال پژوهشگاه اشتباه بزرگی است و ضربه جبران‌ناپذیری به میراث فرهنگی کشور وارد می‌کند، اما درعین‌حال این نهاد نیاز جدی به بازنگری در راهبردها و اصلاحات اساسی در رویکردهای مدیریتی دارد.

جشن سده امسال نیز به‌صورت محدود برگزار می‌شود. برخلاف وعده‌های قبلی، حضور گردشگران برای شرکت در این جشن کهن، امسال نیز ممنوع اعلام شده است. جشن سده نه‌تنها یک آیین مذهبی، بلکه یک جشن ملی با پیشینه‌ای چندهزارساله است که همه ایرانیان باید در آن شریک باشند، نه‌ تنها زرتشتیان. این محدودیت‌ها نه‌تنها گردشگران، بلکه تمامی ایرانیان را از تجربه یک جشن ملی بزرگ محروم می‌کند. ممنوعیت حضور گردشگران در جشن سده، یک ناامیدی بزرگ به‌شمار می‌رود که واقعاً نمی‌توان دریافت چه منطقی پشت آن وجود دارد؟ جشن سده نه‌تنها یک جشن ملی است، بلکه فرصتی برای اتحاد و همدلی مردم از اقشار مختلف جامعه فراهم می‌آورد. این جشن که بازتابی از تاریخ و فرهنگ ایرانی است، می‌تواند به تقویت روحیه ملی و تقویت ارتباطات اجتماعی کمک کند.

دو سال پس از ثبت جهانی جشن سده؛ کرمان، یزد و تهران جشن سده را به‌صورت خصوصی برگزار می‌کنند

|پیام ما| موزه لوور، از برجسته‌ترین و پربازدیدترین موزه‌های دنیا، به‌زودی تغییرات گسترده‌ای را در راستای بهبود شرایط و رفاه بازدیدکنندگان تجربه خواهد کرد. «امانوئل مکرون»، رئیس‌جمهور فرانسه، در بازدیدی که در روزهای اخیر از لوور داشت، از اجرای برنامه‌هایی برای نوسازی این موزه تاریخی، از جمله انتقال نقاشی معروف مونالیزا به یک فضای اختصاصی جدید که قرار است ازدحام جمعیت را کاهش دهد، خبر داد. مکرون بازسازی لوور را «رنسانس جدید» خواند و تأکید کرد هزینه‌های نوسازی این پروژه از منابع خصوصی تأمین خواهد شد و به‌هیچ‌وجه بار مالی برای مالیات‌دهندگان ایجاد نخواهد کرد. مکرون معتقد است این پروژه بزرگ، که هزینه‌های آن به صدها میلیون یورو می‌رسد، نقطه‌عطفی در تاریخ موزه لوور خواهد بود. این تصمیم پس از آن گرفته شد که مدیر این موزه در نامه‌ای که به رئیس‌جمهور کشور نوشته بود، درباره وضعیت رو به وخامت زیرساخت‌ها و مشکلات ناشی از ازدحام بازدیدکنندگان هشدار داده بود.

مراسم آیینی «عروسی پیرشالیار»، یکی از کهن‌ترین آیین‌های منطقه اورامان/ هورامان تخت، به گفته معاون میراث فرهنگی کردستان «از امروز (چهارشنبه ١٠بهمن ماه) آغاز شد و به مدت سه روز تا جمعه ١٢ بهمن ماه ادامه خواهد داشت.»این مراسم که هر سال در بهمن‌ماه برگزار می‌شود، به دلیل استقبال گسترده مردم و گردشگران داخلی و خارجی به یکی از رویدادهای فرهنگی مهم استان کردستان تبدیل شده است.

وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اعلام کرد نوروزگاه‌ها، با توجه به شئونات ماه رمضان، پس از افطار تا نیمه شب برپا خواهد بود.

|پیام ما| در سال‌های اخیر، یکی از معروف‌ترین بناهای تاریخی رشت که در فیلم‌های سینمایی نیز به نمایش درآمده، خانه تاریخی نبی‌زاده بوده است. این خانه که در فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟» نقش مهمی داشت، به یکی از نمادهای فرهنگی و تاریخی رشت تبدیل شده بود. این عمارت که قدمتی بیش از یک قرن دارد، به دلیل حال و هوای قدیمی‌ و شاعرانه‌ای که در خود نهفته است، در خاطرات بسیاری از سینما دوستان و مخاطبان فیلم‌های ایرانی به یادگار مانده است.

در کشوری که تاریخ و هویت فرهنگی آن به‌طور مستقیم با آثار باستانی و شواهد تاریخی پیوند خورده است، بی‌توجهی به میراث فرهنگی در پروژه‌های شهری همچنان یکی از بزرگترین فجایع مدیریتی به‌شمار می‌آید. درحالی‌که کشورهای پیشرفته دنیا به‌ویژه در حوزه باستان‌شناسی شهری، از این علوم به‌عنوان ابزاری برای حفظ هویت، جذب گردشگر و تقویت اقتصاد خود استفاده می‌کنند، ایران همچنان در مسیر توسعه شهری خود، بسیاری از آثار تاریخی و فرهنگی را قربانی پیشرفت‌های کوتاه‌مدت می‌کند. چنین بی‌توجهی‌هایی، نه‌تنها به تخریب هویت ملی می‌انجامد، بلکه فرصتی عظیم برای بهره‌برداری از این میراث ارزشمند را از دست می‌دهد. در اصفهان، که روزگاری پر از آثار تاریخی و فرهنگی بوده، پروژه‌هایی همچون مترو و میدان امام علی در چند سال اخیر به معضلی برای جامعه باستان‌شناسی و میراث فرهنگی تبدیل شده‌اند. در این پروژه‌ها، شواهد باستانی فراوانی از دست رفته‌اند؛ شواهدی که می‌توانستند نه‌تنها به شناخت و درک بهتر از تاریخ این شهر بیفزایند، بلکه به ابزاری برای حفظ و معرفی هویت اصفهان به جهانیان تبدیل شوند. اعتراضات جامعه باستان‌شناسی در برابر این پروژه‌ها، صدای فروخورده‌ای است که در مقابل فشارهای اقتصادی و سیاسی غالب می‌شود و به‌نظر می‌رسد هیچ‌گونه اراده‌ای برای تغییر نگرش‌ها و درک صحیح از اهمیت این آثار در میان تصمیم‌گیران وجود ندارد. در گفت‌وگویی با «علی شجاعی اصفهانی»، دکترای باستان‌شناسی دوران اسلامی و عضو هیئت‌علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه هنر اصفهان، به بررسی این فجایع و چالش‌های موجود در حفاظت از باستان‌شناسی شهری پرداخته‌ایم.