بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم
کنگیر، رودخانهای که به صنعت باخت
برداشت بیرویه از چاههای آبی در منطقه ایوان استان ایلام، موسوم به چاههای سراب که آب مورد نیاز یک پالایشگاه را تأمین میکنند، رودخانه «کنگیر» را به خشکی کشانده است. اتفاقی که فعالان محیطزیست و اهالی منطقه میگویند گسترش پیدا خواهد کرد و با مصرف منابع آبی، تمام اکوسیستم منطقه را تحتتأثیر قرار میدهد. اهالی ایوان در کارزاری از رئیسجمهوری خواستهاند تا چاههای آب مذکور را پلمب کند و این منابع آبی را به طبیعت و مردم ایوان برگرداند و منابع آب شیرین را صرف صنعت نکند. نماینده ایوان میگوید قرار است این چاهها تا شهریور پلمب شوند، اما اهالی میگوید به این تصمیم خوشبین نیستند.
حلقه گمشده کارشناسان اقلیمی
با وجود آثار پررنگ تغییراقلیم در کشور، تلاشهای کارشناسی برای مقابله یا سازگاری با این پدیده کمرنگ است. ایران با چالشهای جدی تغییراقلیم روبهروست؛ خشکسالی گسترده، افزایش محسوس دما و کاهش شدید منابع آب، زندگی و محیطزیست را نشانه رفته و امنیت غذایی را به خطر انداخته است. در چنین شرایطی، نقش متخصصان تغییراقلیم و همکاری میان آنها برای تحلیل دادهها، برنامهریزی و ارائه راهکارهای علمی بیش از همیشه اهمیت یافته، اما نتایج یک پژوهش حاکی از آن است که ارتباطات میان کارشناسان در کشور همچنان پراکنده و محدود است. در همین حال، یکی از کارشناسان تغییراقلیم با تأیید تعداد اندک کارشناسان این حوزه و محدودیت پژوهشهای مرتبط، به «پیام ما» میگوید تصمیمگیران هم هنوز درک درستی از ابعاد گرمایش جهانی و تغییراقلیم ندارند.
حفاظت از زاگرس بدون مردم ممکن نیست
مشارکت «برای مردم» آغاز میشود و «توسط مردم» به پایان میرسد
بیتوجهی به درختان کهنسال سمنان و نابودی آنها
رودخانه «اعلا» را به کجا میبرید؟
اعتراض خوزستانیها به طرحهای انتقال آب دوباره بالا گرفته است. این بار طرح انتقال آب از سرشاخه رودخانه علاء (اعلا) در شمالشرق خوزستان به استان کهگیلویهوبویراحمد است که صدای اعتراض مردم را بلند کرده. طرح انتقال آب از رودخانه علاء در حالی چراغ خاموش، آغاز شده که نگاهها در جای دیگر، متوجه فشارهای وزارت نیرو برای اجرای طرحهای جدید انتقال آب از سرشاخههای رودخانه کارون بود. واکنشها به انتشار خبر اجرای این پروژه که در بیاطلاعی خوزستانیها کلید خورده، از دو هفته پیش شروع شد. در پی آن، تعدادی از اهالی روستاهای شهرستان صیدون که هممرز با استان کهگیلویه است، روز جمعه تجمعی اعتراضی برپا کردند. آنها با پای پیاده عازم کارگاه محل اجرای طرح شدند تا خودشان ماشینآلات را جمعآوری کنند. وقتی نیروی انتظامی جلوی راهشان را گرفت، با سنگ جاده خوزستان به کهگیلویه را مسدود کردند.
فقط ۲۷ درصد زنان در پارلمانهای جهانی حضور دارند
|پیام ما| سال ۲۰۲۵ نقطهعطفی است که جهان را در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل قرار میدهد؛ جایی که پیشرفتهای قابلتوجهی حاصل شده، اما اکنون در برابر بحرانهای پیچیدهای مانند افزایش فقر، تغییراقلیم و نابرابریهای گسترده متوقف شده. با تنها پنج سال تا پایان مهلت برنامه ۲۰۳۰، این گزارش نهتنها آینهای از وضعیت کنونی، بلکه زنگ هشداری برای همه جهان است؛ هشداری که میگوید بدون تحول فوری و گسترده، دستاوردهای چند دهه در خطر نابودی قرار دارند. از سلامت گرفته تا آموزش، از انرژی پاک تا نابرابری جنسیتی، همه شاخصها یک صدا میگویند: زمان عمل فرا رسیده است.
فرصت دیدن زندگی سبز ۲۵۰۰ساله
در قلب شهرستانک استان البرز، درخت ارس ۲۵۰۰ساله ایستاده است؛ شاهدی زنده بر تاریخ هزارانساله طبیعت ایران که این روزها بیش از هر زمان دیگری توجه گردشگران و فعالان حوزه گردشگری را به خود جلب کرده است. بازدید راهنمایان گردشگری از این درخت کهنسال، بار دیگر اهمیت و ظرفیتهای بکر کهندار نگری، شاخهای نوظهور از اکوتوریسم، را به چشم مسئولان و کارشناسان کشور آورد؛ حرکتی که میتواند ایران را به قطب جهانی طبیعتگردی و حفاظت از درختان چندهزارساله تبدیل کند؛ بهگونهایکه میتوانیم شاهد توسعه گردشگری پایدار و مسئولانه توأم با حفاظت از این گنجینههای تاریخی زنده باشیم. «مصطفی خوشنویس»، کارشناس و پژوهشگر حوزه میراث طبیعی، بهعنوان محقق کهندارهای ایران از اهمیت این درختان میگوید.
نانوحبابها، سلاح جدید مقابله با گازهای گلخانهای
پژوهشگران میگویند فناوری «نانوحبابهای اکسیژن بینسطحی» میتواند راهی کمهزینه، پایدار و دوستدار محیطزیست برای کاهش انتشار گاز متان از تالابها، رودخانهها و شالیزارها باشد؛ گازی که نقش بزرگی در گرمایش جهانی دارد.
یوز همچنان قربانی جاده و بیآبی
در ایران هیچ گونهای بهاندازه «یوزپلنگ» توجه مردم و رسانهها را به خود جلب نکرده است. از ابتدای دهه هشتاد، پروژه بینالمللی برای حفاظت از این گونه تعریف شد و دفتری در سازمان حفاظت محیطزیست به آن اختصاص دادند. پس از اجرای سه فاز تعلیق پروژه، حالا پس از شش سال دوباره شاهد شروع پروژه اینبار با عنوان «ملی» هستیم. پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و زیستبومهای مرتبط، برجستهترین برنامه و تلاش کشور برای حفظ آخرین جمعیت یوزپلنگ بوده است. این پروژه در روند اجرای خود بیشترین حجم مشارکت متخصصین خارجی و داخلی، بالاترین سطح حمایت اجتماعی و دریافت بیشترین سرمایهگذاریهای مالی و انسانی را در امر حفاظت از یک گونه در ایران بههمراه داشت. چرا برخلاف انتظارها، دارا بودن این حجم از حمایت نهتنها به احیای جمعیت یوز در ایران منجر نشد، بلکه شاخصهای جمعیتی نشان از روند کاهشی جمعیت یوز دارند؟ در گفتوگو با «باقر نظامی»، مدیر ملی پروژه یوزپلنگ آسیایی و زیستبومهای مرتبط، دراینباره از او پرسیدیم. این گفتوگو البته به آسیبشناسی فازهای پروژه محدود نشد و در آن مواردی مانند اولویتهای پروژه، همکاران آن و آخرین وضعیت جاده یوز را هم جویا شدهایم.
نسلی که با عشق به طبیعت سبز میشود
بحرانهای محیطزیستی در دنیای امروز، دیگر مفاهیمی دور و انتزاعی نیستند؛ تغییراقلیم، کاهش منابع آب، نابودی جنگلها و آلودگی هوا، همه و همه واقعیتهایی هستند که روی کیفیت زندگی نسل امروز و فردا اثر میگذارند. بنابراین، اگر بخواهیم آیندهای سبزتر داشته باشیم، باید از امروز، کودکان خود را با محیطزیست آشنا کنیم. اما این آشنایی قرار نیست در قالب پند و اندرز و «بکن، نکن» باشد. تجربه نشان داده که فرمان دادن و نصیحت کردن، تأثیر ماندگاری ندارد. آنچه اثرگذار است، ایجاد شناخت، احساس تعلق و حس مسئولیتپذیری است. پس میتوانیم از تجربههای واقعی شروع کنیم و بهجای اینکه به بچه بگوییم «درخت مهم است و نفس کشیدن ما را آسانتر میکند»، اجازه دهیم زیر سایهاش بازی کند، برگهایش را لمس کند یا میوهاش را بچیند. چون او وقتی عاشق طبیعت میشود که آن را لمس کند، ببیند و بشنود. یک بازدید ساده از پارک یا باغوحش شهری، یک گردش خانوادگی در جنگل یا کنار رودخانه، حتی یک باغچه کوچک در خانه، میتواند نخستین قدم باشد. یک راه مؤثر دیگر برای آشناکردن بچهها با محیطزیست، قصه و داستان است.
دوستی خالهخرسه در سبلان
چه اتفاقی میافتد که خرسی، با توان بالقوه حمله به انسان، در میان جمعیتی پرتعداد و در فاصلهای چندمتری در ارتفاعات سبلان آرامآرام پرسه میزند و بهدنبال لقمهای غذا میگردد؟ خرسها معمولاً در طول روز فعالاند، اما در مناطق پرجمعیت انسانی اغلب به فعالیت شبانه روی میآورند تا از مواجهه مستقیم اجتناب کنند. بااینحال، ویدئویی که اخیراً از حضور خرس سبلان در میان کوهنوردان منتشر شده، این پرسش را مطرح میکند که چرا این حیوان در روشنایی روز اینچنین به دور انسانها میچرخد و به دریافت غذا از آنها نیاز پیدا کرده است؟
خزر تشنه تصمیمهای بزرگ
|پیام ما| مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش نظارتی جدید به «بررسی آثار محیطزیستی روند کاهشی تراز سطح آب دریای خزر» پرداخته است. در این گزارش که اسفندماه سال گذشته تدوین آن آغاز شد، ابعاد مختلف و چرایی کاهش تراز این دریاچه شمالی بررسی و از مسئولان خواسته شد با تسریع در تدوین یک راهبرد منسجم درباره وضعیت حقوقی دریای خزر، مواضع خود را در حوزههایی نظیر حدود، بهرهبرداری از منابع، امنیت دریایی، حفاظت محیطزیستی و کشتیرانی، بهصورت شفاف و یکپارچه تعیین کنند. همچنین، سیاست ملی در بخشهای کشاورزی و صنعتی براساس این گزارش باید بهگونهای تنظیم شوند که با اهداف حفاظت از دریای خزر کاهش فشار بر منابع آب سازگار باشند و در بخش بیناللملی هم کانالهای ارتباطی و مذاکرات مستمر بین کشورهای حاشیه خزر ایجاد شود تا بتوان از شرایط بحرانی کنونی گذر کرد.
