بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم
مناقشه «ماندگان»
لولههای انتقال آب به پروژه سد «ماندگان» اضافه شد و این یعنی کار خط انتقال تمام شده و بهزودی عملیات احداث تاج سد شروع میشود. ماندگان یکی از پروژههای پُرمناقشه و بدون ارزیابی محیطزیستی است که با هدف تأمین منابع آبی اصفهان طراحی شده؛ پروژهای که بهزعم کارشناسان، خسارات جبرانناپذیری به منطقه حفاظتشده «دنا» وارد میکند. این درحالیاست که بعضی از موافقان انتقال آب بینحوضهای معتقدند این سد اصفهان را از تشنگی نجات میدهد. سؤال اما اینجاست که برای رفع این مشکل ارزیابیهای محیطزیستی را باید نادیده گرفت؟
حفاظت یعنی بمانی، وقتی هیچکس باور ندارد
زنان حفاظتگری که در حوزه گوشتخواران فعالیت میکنند، همچنان با چالش امنیت و پذیرش اجتماعی مواجهاند. نگاه سنتی و محافظهکارانه مدیران برخی مناطق چهارگانه مانع حضور آنها میشود. بااینحال، بهگفته «مهسا برکت»، حفاظتگر دهه هشتادی، استمرار، حرفهایبودن و رفتار مسئولانه بهمرور اعتماد مسئولان، جامعه محلی و همکاران را جلب میکند و درنهایت میتواند این سد را بشکند.
جنگلهای حرا قشم در خطر بیتوجهی انسانی
به مناسبت روز بینالمللی ذخیرگاههای زیستکره
خالی شدن البرز از درختان ارس
برجسازان به جان مازندران افتادند
«طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است.» همین جمله «فرزانه صادق مالواجرد»، وزیر راهوشهرسازی، در سخنرانی اخیرش در استان مازندران، کافی بود تا یکبار دیگر موافقان و مخالفان این طرح مقابل یکدیگر صف بکشند. موافقان میگویند زمین کم است و باید از ارتفاع استفاده کرد و مخالفان معتقدند مازندران گنجایش ساختوساز بیشتر را ندارد.
هزارسال پایداری در باغستان قزوین
|پیام ما| ایران تاکنون شش نظام کشاورزی خود را در این فهرست ثبت کرده است؛ نظام کشاورزی مبتنیبر قنات کاشان (۲۰۱۴)، نظام سنتی کشت زعفران مبتنیبر قنات گناباد و نظام تولید انگور و فرآوردههای آن در دره جوزان ملایر (۲۰۱۸)، باغهای دیم انجیر استهبان فارس، نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان و باغستان سنتی قزوین (۲۰۲۳).
حفاظت بیحقوق، آزمون بیعدالت
«رنگ آفتاب را هم ندیده؛ نه میداند بیابان چیست، نه میداند موتور چیست، نه میداند چشمه چیست. نه میداند حیاتوحش چیست». علاوهبر «رضا شاهحسینی» رئیس پارک ملی کویر که چنین توصیفی از پذیرفتهشدگان آزمون محیطبانی ارائه میکند، «مهدی تیموری» رئیس سابق پارک ملی گلستان، «احمد درویش» رئیس سابق پارک ملی «صیدوا»، «مبین صوفی» همیار سابق پارک ملی گلستان و کارشناس حیاتوحش نیز نقدهای جدیای بر شیوه جذب محیطبان دارند. آنها علاوهبر انتقاد از محتوای آزمون جذب محیطبان بر مواردی تأکید میکنند که نشان از بیارتباط بودن افراد جذبشده با فضای محیطبانی دارد. مؤلفههایی که کارشناسان بر آن دست گذاشتهاند، نشان میدهد شرکتکنندگان در آزمون محیطبانی صرفاً در جستوجوی شغل هستند و گاه حتی مدرک لیسانس و فوقلیسانس خود را مخفی و با مدرک دیپلم در این آزمون شرکت میکنند و بعد از پذیرفتهشدن مدرک خود را برای ارتقای شغلی ارائه میدهند. با وجود این انتقادها از کیفیت آزمون پذیرش محیطبانی، «رضا رستگار»، فرمانده یگان حفاظت سازمان حفاظت محیطزیست، در پاسخ به «پیام ما» میگوید قرار نیست تغییری در شیوه برگزاری آزمون صورت گیرد.
خشکیدن کوهرنگ یعنی ضرورت توقف دستکاری در طبیعت
آیا کشتن حیوانات غیراخلاقی است؟
|پیام ما| در دهههای اخیر برخی افراد با انتقاد از کشتن گونههای مختلف توسط انسان، استدلالهای مختلف اخلاقی علیه آن ارائه میدهند. آیا کشتن حیوانات در هر حالتی غیراخلاقی است؟ پاسخ به این پرسش ساده نیست. مقالهای از ۴۰ پژوهشگر با عنوان «استدلالهای اخلاقی در حمایت از کشتن عمدی حیوانات» که بهتازگی در «Frontiers in Ecology and Evolution» منتشر شده، چارچوبهای اخلاقی برای توجیه اشکال مختلف کشتن عمدی حیوانات در زمینههای متنوع را مطرح میکند. این چارچوبها همان مواردی هستند که مخالفان کشتن حیوانات هم از آن بهره گرفتهاند. نگارندگان این مطالعه برچسب زدن کشتن عمدی حیوانات را بهعنوان عملی غیراخلاقی، آنهم بهطور مطلق نادرست میدانند. بهگفته آنها، چارچوبهای اخلاقی کشتن حیوانات را، حتی در سطح گسترده، مجاز میشمارد.
۳۰ هزار مترمربع از «بوجاق» زیر تیغ تصرف
|پیام ما| نظریه کارشناسی دادگاه تجدیدنظر، ۳۰ هزار مترمربع از اراضی پارک ملی بوجاق در بندر کیاشهر استان گیلان را خارج از منطقه پارک ملی و جزو مستثنیات اعلام کرده است. برخی از این زمینها که در دهههای گذشته زیر نظر سازمان منابعطبیعی بودند، بعد از تغییر وضعیت منطقه به پارک ملی همچنان محل مناقشهاند. حالا اما رئیس پارک ملی بوجاق به «پیام ما» میگوید هنوز حکم قطعی دراینباره صادر نشده و آنها در تلاشاند این زمین را که فرد متصرفش سند آن را ندارد، پس بگیرند. او میگوید نمیداند کارشناس بر چه اساسی چنین نظریهای داده، اما باید این نظر تغییر کند.
تغییراقلیم با دریاهای ما چه کرد؟
هر سال ۲۴ اکتبر، روزی مهم برای افزایش آگاهی درباره اثرات گرمایش زمین و اهمیت حفاظت از اکوسیستمها و کرهزمین است؛ روزی که به ما یادآوری میکند تکتک افراد روی زمین، دولتها و شرکتها با ترویج سیاستها، فناوری و عادات سازگار با محیطزیست میتوانند در کاهش انتشار گازهای گلخانهای و مراقبت از اکوسیستم مشارکت کنند. مجمع عمومی سازمان ملل برای ارتقای آگاهی عمومی و تقویت تعهدات بینالمللی حاصل از توافقنامههایی مانند معاهده پاریس، این روز را انتخاب کرده است که در آن کشورها به محدود کردن افزایش دمای جهان و ترویج اقداماتی برای کاهش و سازگاری متعهد شدند. در سه دهه گذشته دمای سطح آبها بیش از هر زمان دیگری (از سال ۱۸۸۰ که نظارت بر آن آغاز شده) بهطور مداوم افزایش یافته است. از طرف دیگر، با افزایش دمای هوا بهدلیل گرمایش زمین و تغییراقلیم، اقیانوسها گرمتر شدهاند و بیش از ۹۰ درصد از گرمای ناشی از گازهای گلخانهای را جذب میکنند. در این میان تغییراقلیم تأثیر چشمگیری بر ایران داشته است. بهگزارش یونیسف، میانگین دمای ایران از دهه ۱۳۴۰ تاکنون ۲ درجه سانتیگراد افزایش یافته، میزان بارندگی در ۲۰ سال گذشته ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده و الگوهای بارش نیز تغییر کردهاند. در این گزارش اما پیگیر اوضاع دریاها هستیم. سؤال این است که تغییراقلیم با کاسپین یا خزر بزرگترین دریاچه جهان و خلیجفارس در جنوب ایران چه کرده است؟
ما بخشی از طبیعتایم، نه فاتح آن
وقتی نام جین گودال به میان میآید، چیزی فراتر از یک دانشمند یا پژوهشگر در ذهن نقش میبندد. او نهفقط زیستشناسی برجسته و رفتارشناسی بینظیر، بلکه صدای زمین بود؛ صدای آرام اما استواری که در تمام عمرش از انسان خواست جهان را با چشمانی مهربانتر و مسئولانهتر بنگرد. زنی که با یک دفترچه، یک دوربین ساده و قلبی پر از شگفتی، به دل جنگلهای تانزانیا رفت تا ناشناختههای بشر را لمس کند؛ روح حیوانات. او با مشاهده دقیق و سالها همزیستی با شامپانزهها نشان داد فاصله میان انسان و طبیعت آنقدرها که گمان میکردیم، عمیق نیست. در روزگاری که علم رفتارشناسی حیوانات در قید تعاریف خشک و عددهای بیاحساس گرفتار بود، گودال جرئت کرد به آنها نام بدهد، احساسشان را درک کند و حتی تاریخچهای انسانی برایشان قائل شود؛ کاری که در آن زمان نوعی شورش علمی محسوب میشد. اما همان نگاه متفاوت، دروازه درک تازهای از طبیعت را گشود؛ نگاهی که در آن علم و عشق به یک زبان سخن میگفتند. او در طول بیش از شش دهه فعالیتش نهتنها شناخت ما از حیوانات را تغییر داد، بلکه مفهوم انسان بودن را نیز بازتعریف کرد. جین گودال به ما آموخت که احترام به حیات، از مرز گونهها فراتر میرود. او در تمام سخنرانیها و سفرهایش، از زمین چون خانهای مشترک یاد میکرد؛ خانهای که اگر به صدای درختان، پرندگان و حتی خاک گوش ندهیم، دیر یا زود سکوش ما را در خود خواهد بلعید. این گفتوگویی است با زنی که عمرش را وقف روشن کردن گوشههای تاریک جهان کرد. در صدای او، میشد هم خستگی سالها سفر را شنید و هم شوق کودکی را که هنوز از دیدن یک برگ تازه شگفتزده میشود. گودال، تا واپسین روزهای زندگیاش، امید را از یاد نبرد. او باور داشت حتی در تیرهترین زمانهها، جرقهای از مهربانی در وجود انسان زنده است؛ کافی است آن را بیدار کنیم. قرار بود این مصاحبه با توجه به شرایط کاری گودال و برنامه فشردهاش در دو مرحله انجام شود و درنهایت با یک فیلم کوتاه از او خاتمه یابد؛ اما او دو هفته پیش، چشمهایش را برای همیشه بر جهان بست. جالب آنکه گودال در طی مصاحبه پیگیر «عبدالحسین وهابزاده» و پروژه «مدرسه طبیعت» بود. اکنون که او در میان ما نیست، صدایش از میان برگهای جنگل و چشمان شامپانزههایی که روزی با آنها زندگی کرد، شنیده میشود. این مقدمه، ادای دینی است به انسانی که بیش از هر کس دیگر به ما یاد داد چگونه انسان باشیم.
