بایگانی مطالب : محیط زیست
تنفس در غبار سرطانزا
هر روز ۸۰۰ نفر در اهواز بهدلیل مواجهه با گردوغبار به مراکز درمانی و بیمارستانها مراجعه کردهاند. از تعداد مردم آسیبدیده از غبار در شهرهای دیگر خوزستان آماری در دسترس نیست. اکنون چهار روز است که خوزستانیها در هوای آلوده به گردوغبار نفس میکشند. غباری که از عراق به کشور وارد شده، شهربهشهر پیش رفته است، چنانکه هشدارهای قرمز و نارنجی در پی توفانهای شدید، زندگی را در جایجای استانهای غرب و جنوبغرب کشور به تعلیق درآورده است. غبار در دو روز گذشته علاوهبر خوزستان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، کهگیلویهوبویراحمد و بسیاری نقاط دیگر را درنوردیده و حیات شهروندان را به خطر انداخته است. ادارهکل هواشناسی خوزستان درباره ورود و تأثیر توده گردوخاک با منشأ کشور عراق، از روز دوشنبه تا پایان هفته هشدار داده و گفته بود افزایش سرعت باد، احتمال برخاستن گردوخاک محلی را هم بههمراه دارد. در هشدارهای هواشناسی اعلام شده بود این پدیده ابتدا مناطق غربی، جنوبغربی و شمالغربی و سپس مناطق مرکزی و سایر نقاط خوزستان را تحتتأثیر قرار میدهد و موجب کاهش دید افقی و افت کیفیت هوا میشود. طبق تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوا، دیروز همه مدارس استان خوزستان غیرحضوری برگزار شد. این شرایط در روز دوشنبه باعث دورکاری ادارات و تعطیلی دانشگاهها در ۱۶ شهر خوزستان شد و یک روز پیش آن، یعنی یکشنبه (۱۴ اردیبهشت)، مدارس خوزستان در نوبت صبح غیرحضوری و مدارس نوبت عصر آبادان و خرمشهر هم غیرحضوری برگزار شد. پیشازاین نیز بهدنبال گردوغبار شدید همرفتی در ۱۰ اردیبهشت مدارس و دانشگاهها در ۱۳ شهر غیرحضوری شد.
تلاش ایران برای جهان بدون پلاستیک
|پیامما| ایران به کنوانسیون جلوگیری از افزایش آلودگیهای پلاستیک پیوست. این موضوع در دولت تصویب شده است و مقرر شده به همین منظور با محوریت سازمان حفاظت محیطزیست، کارگروهی تشکیل شود و سایر دستگاهای همکار نیز در این زمینه دور هم جمع شوند. «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، با اعلام این خبر در نشست خبری ۱۶ اردیبهشت گفت: «این موضوع میتواند به جلوگیری از افزایش آلودگی پلاستیک کمک کند.» موضوع میانکاله و بازپسگیری اراضی که بهشکل غیرقانونی در اختیار سرمایهگذار قرار گرفته بود، از دیگر موضوعات محیطزیستی مطرحشده در این نشست بود. بهگفته مهاجرانی، فرایند استرداد زمین در حال انجام است. او ابراز امیدواری کرد که بهزودی سازمان امور اراضی کشور، این عرصه را به اراضی ملی برگرداند.
در جستوجوی خزندگان، در نبرد با تابوها
«هومن جوکار» به شوخی گفت این خانم مارگیر جمع ماست، اما مدیر هتل گوشش به این حرفها بدهکار نبود و نپذیرفت که دختری تنها را در هتل پذیرش کند. «هانیه غفاری» هم ناچار شد آن شب خانه یکی از دوستانش در اهواز بماند و روز بعد به تیم مطالعه میدانی خزندگان بپیوندد. در این ۲۵ سال کار میدانی این خزندهشناس و محقق، از این اتفاقات کم ندیده است. هانیه غفاری، عضو هیئتعلمی گروه محیطزیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه كردستان، عضو گروه تخصصی لاکپشتهای آب شیرین، گروه تخصصی مارها و همچنین گروه تخصصی دوزیستان اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و عضو کمیته راهبری ملی دفتر کمکهای کوچک سازمان ملل است. او برای سالها در مورد گونههای مختلف خزندگان در کشور مطالعات علمی و طرحهای حفاظتی مشارکتی انجام داده، کاری که بهگفته خودش آسان نبود. علاقه به این حوزه، غفاری را از اواخر دهه ۷۰ و ۲۰سالگی به زیستگاههای طبیعی برای جستوجوی خزندگان كشاند و او را به یکی از بهترین خزندهشناسان ایران بدل کرد. از او پرسیدم چرا خزندگان؟ و خزندهشناسان زن با چه چالشهایی مواجهاند که همکاران مردشان آنها را تجربه نمیکنند؟
«ژاوهرود» بیعلاج ماند
«ژواه» بهجای سد به «حوضچه فاضلاب» معروف است. سدی که ۱۰ سال از تکمیل عملیات عمرانی آن میگذرد، اما بهدلیل آلودگی بالای رودخانه تغذیهکننده آن، عملاً امکان آبگیری ندارد. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران میگوید با توسعه و ارتقای تصفیهخانه فاضلاب سنندج مسئولیت خود در طرح علاجبخشی را انجام داده است، اما این سد هنوز امکان بهرهبرداری ندارد. خبری از انجام تکالیف قانونی دیگر نیست. نه کاهش ورود «نیترات فسفر» بهواسطه سموم شیمیایی انجام شده و نه جلوی ورود فاضلاب صنایع کوچک بالادست گرفته شده است. فاضلاب نواحی مسکونی اطراف شهر سنندج همچنان به رودخانه میریزد و «ژاوهرود» را به رودی روان از آلایندهها و فاضلاب تبدیل کرده است. خشکسالی و تغییراقلیم اما منتظر دولت و اقدامتش نمیماند. تنش آبی در کردستان مانند سایر نقاط کشور با گرمتر شدن روزهای سال افزایش پیدا میکند. ژاوه اما امسال هم به کار شهروندان کردستان نمیآید.
پساب آکواریوم در قلب آبخوان
«پروژه آکواریوم در پارک کوهستانی دراک فاجعهای محیطزیستی در دل فاجعهای دیگر رقم میزند.» این را فعالان محیطزیست استان فارس میگویند که از سال گذشته نگران راهاندازی تلهکابین در کوه دراک هستند. ماجرای راهاندازی تلهکابین به تابستان سال گذشته برمیگردد. زمانیکه شهردار خبر ساخت آن را داد، چون گزارش ارزیابی اثرات محیطزیستی وجود نداشت و شهرداری هم مالک عرصه نبود، ادارهکل منابعطبیعی و آبخیزداری مانع ادامه کار شد و پرونده تخریب و تخلف شهرداری را به دادگستری شیراز فرستاد. این منع اما مانع ادامه کار نشد و شهرداری خبر از ارائه طرح برای نوشتن گزارش ارزیابی داد. گزارشی که با وجود تلاش فعالان تاکنون در اختیار آنها قرار نگرفته است. با وجود این وضعیت و مشخص نبودن شرایط راهاندازی تلهکابین در یکی از مهمترین آبخوانها، رویشگاهها و زیستگاههای مرتفعترین چکاد شهرستان شیراز، خبر از راهاندازی پروژه آکواریوم با زیربنای چهارهزار مترمربع و آوردن چند هزار جانور آبهای شور و شیرین و اندمیک به میان آمده است.
خانهخرابی خرس سیاه
شرق بندرعباس، غرب رودان ، کوه زندان. اینجا محلی است که بار دیگر مجوز اکتشاف کرومیت داده شده و قرار است در ۷۲۸ هکتار از ارتفاعات رودان و در یکی از صعبالعبورترین کوههای منطقه کندوکاو انجام گیرد. کوههایی که خانه خرس سیاه است، رودهای مهمی دارد و چند سال قبل اولین تصاویر پلنگ در شرق استان هرمزگان آنجا به ثبت رسیده است. این مجوز در حالی صادر شده که پیشازاین نیز در کوههای این منطقه برداشت کرومیت وجود داشت و از نظر رئیس اداره محیطزیست رودان، منطقهای که مجوز اکتشاف دارد، چندان کرومیتی ندارد. حضور معدنکاوان یعنی پراکندگی بیشتر خرس سیاه و پلنگ در منطقه و ناامنی زیستگاه.
احتمال باردار نشدن «ایران» وجود دارد
سونوگرافی اخیر یوزپلنگ ماده «ایران» نشاندهنده ضایعاتی در رحم این حیوان است که شانس بارداری آن را کاهش میدهد. بااینحال، وضعیت مطلوب یوز نر «فیروز» و برنامهریزی برای تولیدمثل با سه یوز ماده جوان، امیدی تازه به پروژه تکثیر یوز آسیایی در سمنان بخشیده است.
مذاکره برای نجات هور
آتشسوزی نیزارهای هورالعظیم امسال زودتر از همیشه زنگ خطر را به صدا درآورده است. هزاران هکتار از این تالاب مرزی در حالی طعمه حریق شد که رایزنیها برای خاموش کردن آتش در بخش عراقی هور اینبار هم به نتیجه نرسید. تا جایی که سید محمدرضا موالیزاده استاندار خوزستان دوم اردیبهشت در دیدارش با رئیسجمهور درباره طرح پیشنهاد برگزاری یک اجلاس منطقهای برای مقابله با بحران ریزگردها، آتشسوزیهای اخیر هورالعظیم را هم پیش کشید و گفت: «با توجه به آتشسوزیهای مکرر در هورالعظیم و تأثیر مستقیم آن بر تشدید بحرانِ ریزگردها در استانهای جنوبی لزوم برنامهریزی دقیق وجود دارد.»
بغض کردکوی در سوگ مصدق
«خدا خانهات را خراب کند شکارچی!» زن دستهایش را بالا گرفته بود، سرش رو به پایین، صدایش جمعیت انبوه اطراف گور را یکی یکی کنار زد و پخش شد در اندک فضای خالی! از آنجا فرصتی یافت و رو به بالا رفت تا رسید به سقف بخش شهدای گورستان کردکوی. راه نبود، پایین افتاد و سر خورد توی گوش جمع بزرگ سوگواران! همان وقت که در بندرعباس مردم برای گرفتن ردی از عزیزان گمشدهشان در راه پزشکی قانونی و بیمارستانها در هروله بودند، ادارات و سازمانها جلسههای فوری و نیمهفوری میگذاشتند تا چارهای برای فاجعه بندر بیابند، اهالی سیاست از مذاکره میگفتند و سیمای ملی رد سیاه عزاداری را از صفحه برداشته بود، در کردکوی مردم سوگوار محیطبان شهیدشان بودند؛ یاسر (کاظم) مصدق.
زیستن برای زمین
«من در تمام دوران پنجاه سال خدمات دانشگاهی و پژوهشی، هرگز فکر نکردم که وطن برای من چه کرده است، بلکه همیشه از خود پرسیدم که من برای وطن چه کردهام.» با فوق دکترای سیاست و مدیریت منابع طبیعی از دانشگاه گوتینگن آلمان به زادگاهش رفت تا اعتماد مردم را جلب کند و بتواند برای محیطزیست ایران قدمی بردارد. بهعنوان یک استاد دانشگاه نمیخواست فقط در دانشگاه تدریس کند؛ طبیعت و جنگلهای ایران محل تدریس اصلی او بود؛ چرا که مشارکت مردم برایش اولویت داشت. «علی یخکشی»، پدر دانش محیطزیست ایران، روز یازدهم اردیبهشت از دنیا رفت و محیطزیست کشور یکی دیگر از دلسوزان خود را از دست داد.
