بایگانی مطالب: گزارش روز
سال خاموشی
در سال ۱۴۰۴ اتفاقات بزرگ و تلخی افتاد که در همه آنها اینترنت را به روی مردم بستند؛ جنگ دوازده‌روزه در تابستان، اعتراضات خون‌بار زمستان و جنگی که اکنون برپاست. کمتر از دو ساعت پس از اولین بمباران در روز شنبه، ۹ اسفند، اینترنت قطع شده و اگر بنا را بر ادامه این وضع تا آخرین روز اسفند بگذاریم، در سال سخت ۱۴۰۴ مردم ایران بیش از دو ماه خاموشی دیجیتال را از سر گذرانده‌اند؛ وضعیتی که در اظهارات رسمی «محدودیت اینترنت» نامیده می‌شود، اما چیزی جز «خاموشی مطلق» نیست. در این گزارش آنچه بر همه ما گذشت را مرور می‌کنیم.
تاب‌آوری برای زندگی
|پیام ما| مردم نه شروع‌کننده جنگ‌اند و نه قدرت پایان دادن به آن را دارند. در این شرایط تنها چیزی که کمی می‌تواند روان ما مردم را آرام کند، احساس کنترل هرچند اندک بر زندگی‌مان است. اینکه با کارهای کوچک مانند تعیین نقطه امن خانه، تنظیم خواب و یا برگشتن به کار و فعالیت، به چنین کنترلی دست یابیم. اینها را «امیرحسین جلالی ندوشن» روان‌پزشک به «پیام ما» می‌گوید؛ آن‌هم در شرایطی که بیش از دو هفته از قطعی اینترنت می‌گذرد و هیچ راه ارتباطی‌ای با جهان نداریم و حالا مدام از خود زخم خورده‌مان می‌پرسیم آیا کسی در جهان می‌داند ما زیر بمباران چه می‌کشیم و چطور صدایمان از دست رفته است؟
قرار بود به خانه برگردند
صبح شنبه، نهم اسفند، تا زمانی که تلفن «سجاد میرانی» زنگ نخورده بود، یک روز عادی بود؛ یک روز کاری معمولی در میناب که قرار نبود او پیکرهایی بسیار کوچک را از زیر آوارهای مدرسه «شجره طیبه» بیرون بکشد، برایشان تابوت بسازد و بعد به خانه برگرداند.
چشم‌نگران «بارِ شیشه»
زنان باردار از جمله گروه‌هایی هستند که به‌دلیل شرایط خاصی که دارند، باید به دور از استرس و هرگونه شرایط ناایمن باشند که سلامت خود و جنینشان را تهدید می‌کند. بااینحال، تحمیل جنگ بر ایران شرایطی بحرانی برای بسیاری از آنان به وجود آورده است؛ به‌گونه‌ای‌که علاوه‌بر خطرات جنگ، نگرانی و اضطراب‌های آنها را دوچندان کرده است.
توافقنامه‌های محیط‌زیستی در جنگ نقض شده است
از همان زمان که آتش‌بس اعلام شد، بسیاری نگران از آغاز جنگ دوباره بودند. بسیاری از شهروندان در تهران چسب پشت شیشه‌ها را نگه داشتند و با نگرانی چشم به مذاکرات دوختند. حالا دو هفته از جنگ دوباره می‌گذرد. در این بازه زمانی سازمان حفاظت محیط‌زیست چه اقداماتی انجام داده است؟ آیا آنها هم خودشان را برای این روزها آماده کرده بودند و این روزها مدیران این سازمان چه می‌کنند. در گفت‌وگو با «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، در‌این‌باره از او پرسیدیم.
مأموریت روی خط باریک زندگی
در جنوب ایران جنگ همیشه با استرس بیشتری همراه است؛ اینجا حملات به شهرها و تأسیساتی می‌رسد که قلب صنعت نفت کشور در آنها می‌تپد. جایی که دکل‌ها، خطوط لوله و مخازن نفت بخشی از چشم‌انداز روزمره زندگی مردم‌اند و همین نزدیکی خطر را ملموس‌تر می‌کند. کارکنان صنعت نفت سال‌ها است این خط باریک میان کار و خطر را تجربه کرده‌اند؛ از روزهایی که بمب‌ها در جنگ هشت‌ساله زمین و آسمان را می‌لرزاند تا امروز که با بالاگرفتن تنش‌ها، دوباره نام زیرساخت‌های انرژی در میان اهداف احتمالی جنگ شنیده می‌شود. در این میان، حمله به انبارهای نفت تهران هم زنگ خطر را دوباره به صدا درآورده است. بااینحال، کسانی هستند که در همین شرایط دور از خانواده و در دل میدان‌های نفتی کار می‌کنند؛ با این آگاهی که یک اشتباه، یک لحظه غفلت یا یک حمله می‌تواند آخرین روز زندگی‌شان باشد.
زندگی در سایه جنگ با عضلات ازدست‌رفته
ترک کردن تهران ساده نیست و همه نمی‌توانند بروند؛ یکی جایی در شهر دیگری ندارد، یکی باید برود سر کار و یکی کندن از این شهر برایش غیرممکن است. علاوه‌بر همه اینها، گروه دیگری هستند که به این شهر چسبیده‌‌‌اند،؛ آنها نمی‌توانند از این شهر خارج شوند به‌خاطر پدر و مادر بیمارشان. آنها باید بمانند تا از عزیزانشان که توان جابه‌جایی ندارند، مراقبت کنند. این گزارش شرحی از وضعیت دو نفر با چنین شرایطی است.
اضطراب جنگ، اضطراب آب
ساکنان جزیره که سال‌هاست هر سی‌چهل روز یک بار آب دریافت می‌کنند، اکنون زیر بمباران آمریکا و اسرائیل، بیش از همیشه در اضطراب‌اند. از هفته پیش حمله نظامی به یکی از آب‌شیرین‌کن‌های قشم، تأمین آب ۳۰ روستا را مختل کرده و قرار است به‌جای این تأسیسات آسیب‌دیده، شرکت‌های خصوصی وارد مدار شوند. جنگ به چهاردهمین روز رسیده و کارشناسان محیط‌زیست درباره آسیب به زیرساخت‌های غیرنظامی و ابعاد نگران‌کننده گسترده‌تر شدن بحران آب در شرایط جنگ زنهار می‌دهند.
مبارزه با بیماری در میدان
بیماران خاص، صعب‌العلاج و بیماران مزمن با توجه به شرایط جسمی و روحی خود اولین گروه‌هایی هستند که تحت‌تأثیر شرایط بحرانی به‌ویژه جنگی قرار می‌گیرند. استرس، اضطراب، جابه‌جایی و گاهی اخلال در دسترسی به درمان و دارو ممکن است جان آنها را تهدید کند؛ چراکه این داروها در لحظه و زمان دقیق خود باید مصرف شوند. برخی از بیماران خاص و صعب‌العلاج به‌دلیل سفر برای دسترسی به داروهای خود دچار سردرگمی شده‌اند. مقامات وزارت بهداشت تأکید می‌کنند بیماران خاصی که در شهری غیر از شهر محل سکونت خود حضور دارند، می‌توانند داروهای مورد نیاز خود را از داروخانه‌های این شهرها دریافت کنند.
شبی که آسمان سوخت
جنگ چهره‌ای آلوده دارد؛ آلوده به خون و دود. بیش از یک هفته از جنگ علیه ایران می‌گذرد و نه‌تنها جان و مال انسان‌ها تحت الشعاع قرار داده که امکان‌های زیستی شهروندان نیز در حال سلب شدن است. هوای آلوده در اکثر روزهای سال مهمان ریه بسیاری از شهرهای ایران بوده و حالا با انفجار انبارهای نفت و آلودگی‌های ناشی از آن تنفس شهر با وضعیت نامناسب‌تری روبه‌رو شده. وضعیتی که از اورژانس و وزارت بهداشت تا سازمان محیط‌زیست را به هشدار و توصیه به شهروندان واداشت. بعد دیگر این انفجارها پیامدی بود که کارشناسان محیط‌زیستی در سراسر جهان همواره نسبت به آن هشدار داده‌اند؛ جنگ و تشدید انتشار کربن.
