بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

پادکست ۰۱ مرداد

میراث‌فرهنگی قلمروی بی‌دفاع

|پیام ما| روزهای ابتدای حمله اسرائیل به ایران بود که خبر حمله به منطقه‌ای در نزدیکی تاق‌بستان کرمانشاه منتشر شد. این خبر وقتی کنار این پیش‌زمینه ذهنی که پایگاه‌های نظامی متعدد در نزدیکی این اثر ارزشمند قرار دارند، قرار می‌گرفت، نگرانی را تشدید می‌کرد. تاق‌بستان از خطر جنگ در امان ماند، بسیاری از محوطه‌های باستانی دیگر هم، اما این نگرانی که این آثار در معرض تهدید قرار دارند همچنان به قوت خود باقی است. شیوه حفاظت از محوطه‌ها و آثار تاریخی و باستانی که در فضای باز و وسیع قرار دارند، با توجه به گستردگی آثار در ایران، همواره محل بحث بوده است. در هشتاد و دومین نشست ایکوم هم این موضوع محور بحث کارشناسان بود. کارشناسانی که معتقد بودند آموزش و ثبت و مستندسازی ضروری‌ترین اقداماتی است که باید برای حفاظت از این آثار صورت گیرد. آنها بر مسئله صلح تأکید کردند؛ بهترین راه حفاظت از میراث‌فرهنگی پیش از تمام پروتکل‌ها و دستورالعمل‌ها، این است که جنگی شکل نگیرد و کشورها از جنگ‌های ویرانگر تاریخ عبرت بگیرند و آتش‌افروزان جنگ نباشند. در کنار این دیدگاه، مواردی نیز درباره حفاظت از محوطه‌های تاریخی و باستانی در این نشست مطرح شد.

نزاع بی‌پایان با پلتفرم‌ها

|پیام ما| صبح سه‌شنبه (۳۱ تیر) که «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس شورای اسلامی، در تذکری به صداوسیما گفت «سکوهای داخلی باید رایگان تبلیغ شوند»، «محمدجواد شکوری‌مقدم»، هم‌بنیان‌گذار آپارات، تصویر حکم دادگاه بدوی توقیف «آپارات اسپورت» از سوی صداوسیما را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد. این درحالی‌ست که فقط ۹ ماه از پایان دعوای ۹ساله صداوسیما با آپارات می‌گذرد. پرونده‌ای درباره شکایت صداوسیما از این پلتفرم که مهرماه سال گذشته دیوان عالی کشور مدیرعامل «آپارات» را از اتهام نقض حقوق مؤلف مبرا دانست.

پادکست خبری ۳۱ تیر

رازهای سر به مهر قَلی‌گِردَن

نامش در اسناد تاریخی بسیاری ذکر شده و جایگاه ویژه‌ای در افسانه‌های محلی دارد. از شاهکار فردوسی بزرگ تا عالم‌آرای عباسی و روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه به موقعیت این قلعه و همچنین ساختار معماری قدرتمندش اشاره کرده‌اند. در عصر ما اما این قلعه مهجوریتی عمیق را تجربه می‌کند، تا جایی که حتی یک تابلوی معرفی هم برای آن نصب نشده است، چه رسد به اینکه پای باستان‌شناسان برای کاوش و بیرون کشیدن رمزورازها و تاریخش به آن باز شود. قلاع گردان (قَلی‌گِردَن) یا قلعه اولاد، در سوادکوه مازندران با پیشینه‌ای قابل‌توجه و قصه‌های بسیار، به حال خود رها شده و فقط گاهی حفاران غیرمجاز به آن سر می‌زنند تا زخمی جدید بر تنش نقش بندد.

پادکست خبری۳۰ تیر

آزادی برای برج آزادی

یکی از مهمترین بحث‌ها درباره برج آزادی، انتخاب آن به‌عنوان نماد تهران قدیم بوده، نمادی که به‌دلیل قرارگیری‌اش در یکی از شاهراه‌های پایتخت، آن را متمایز از دیگر آثار تاریخی تهران کرده است. اما چندین سال پیاپی است که چند روز مانده به اربعین حسینی، نه‌فقط میدان آزادی و حریم درجه سه برج، بلکه عرصه و حریم درجه یک این اثر تاریخی، میزبان سازه‌های موقتی می‌شود و حریم بصری برج مخدوش می‌شود. اما مشکل اساسی این است که برگزاری مراسم‌ دورتادور برج، آن‌هم با صدای بالای بلندگوها به‌مرور به سازه اصلی اثر آسیب وارد می‌کند. به‌گفته کارشناسان برنامه‌های برگزارشده در این نقطه از میدان، آسیب‌های جدی به برج آزادی وارد کرده است.

سوزن‌دوزی قربانی سیاست

در روزگاری که فرهنگ، هم‌جواری فرهنگ‌ها و کالای فرهنگی معنا‌ساز و هویت‌گزین و شاخصی برای تبادلات در شاخه‌های مختلف زیستی و تجاری‌ است، ادبیات افسارگسیخته و منحوس جنگ، ادبیات گفت‌وگو نیست. این نوع ادبیات دست‌مایه‌ای‌ است مخرب که انواع ساختارها را به‌ فراخور نوع برخورد با آنها، دچار آسیب و حرمان می‌کند. جنگ، در کنار عوارض مخرب مقطعی که اثرات آن تا سال‌ها در جان و ذهن ساختارهای اجتماعی، تاریخی و فرهنگی باقی می‌ماند، نشانه‌های منحطی نیز در روابط فرهنگی و اجتماعی داشته و دارد.

پادکست خبری ٢۹ تیر

قانون‌شکنی ۲۰ساله در حریم ساسانیان

|پیام ما| از اواخر دهه هشتاد که کارخانه سنگ‌شکن در حریم درجه یک محوطه باستانی «گره» و چهارتاقی آن در کازرون شروع به کار کرد، کارشناسان در مورد تبعات حضور این مجموعه در کنار این اثر ساسانی ارزشمند هشدار دادند و حتی این احتمال را مطرح کردند که برداشت سنگ‌ها توسط این کارخانه در عرصه و حریم این اثر ممکن است منجر به تخریب نشانه‌ها و آثاری شود که هنوز مطالعه و کاوش نشده‌اند. هرچند مسئولان میراث‌فرهنگی شهرستان کازرون باقطعیت از ممانعت فعالیت این کارخانه در محدوده عرصه اثر و تپه منتهی به چهارتاقی می‌گویند و اینکه برداشت‌های این کارخانه فقط از کف رودخانه صورت می‌گیرد، اما ازآنجاکه محوطه اطراف اثر هنوز کاوش نشده، نمی‌توان اطمینان داشت آثار باستانی و تاریخی در این محدوده وجود نداشته باشد.