بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
باستانشناسان علیه گنجیابان
در سالهای گذشته، بیشترین واژههای استفادهشده برای اقدامات غیرقانونی که با نام «کشف گنج» مطرح میشدند، «فلزیاب» بود و تبلیغات خرید و فروش آن که آزادانه انجام میشد و در دسترس بود، وسیلهای که دل جویندگان گنج را از بین چندصدبار خود را بهدلخطرزدن، به کشف چند سکۀ نه زیاد تاریخی دلخوش میکرد؛ اما این ماجرا رفتهرفته به یک مسئلهٔ بزرگ در کشور تبدیل شد. حالا مدتی است که تلاشهایی برای مقابله با «گنج یابی» صورت گرفته است. در تازهترین اتفاق، «جامعۀ باستانشناسی ایران» و «انجمن علمی باستانشناسی کشور»، در بیانیهای از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکدۀ باستانشناسی، انجمن حقوقشناسی و دیگر تشکّلهای مرتبط برای تشکیل «کارگروه مبارزه با گنجیابی» حمایت کردند.
آوار «رفوگران» زیر پای بیتعهدی مسئولان شهری
|پیام ما| شاید اگر میراث فرهنگی حدود ۳۰ سال قبل به این فکر افتاده بود تا با اسناد و یافتههای تاریخی از تپههای قیطریه گرفته تا چشمهعلی ثابت کند که تهران شهری تاریخی است، حالا نفسهای این شهر فرورفته در دل دره و محصور شده بین کوهها، هر روز بیش از قبل نمیگرفت و ارزشهای تاریخی آن ناپدید نمیشدند. اما به نظر میرسد در این سالها داستان بناهای تاریخی پایتخت، به نوش داروی بعد از مرگ سهراب تبدیل شده که گویا متولیان میراثی را هم سِر کرده از بس ندیدند و شنیدند فلان بنای تاریخی با مجوز مسئولان مدیریت شهری زیر پای لودرها آوار شدهاند. خانه قاجاری «رفوگران» هم از این قاعده مستثنی نبوده، وقتی چند روز قبل بالاخره لودرها جنازهاش را در خیابان ۱۷ شهریور تهران با خاک یکسان کردند؛ خانهای متعلق به اواخر قاجار و اوایل پهلوی که حالا نامش را با نام «علیاکبر رفوگران»، موسس کارخانه خودکار بیک پیوند میزدند و چند روز قبل با مجوز شهرداری و بدون استعلام از میراث فرهنگی به طور کامل تخریب شد.
حفظ محیط زیست با زبان هنر
تغییر اقلیم، ازدسترفتن تنوعزیستی و آلودگی پسماند؛ اینها بخشی از بحرانهای محیطزیستی است که کرۀ زمین با آن درگیر است. تنفس ساکنان این سیاره در غبار و آلودگی هوا و ازبینرفتن گونههای جانوری هم، گوشۀ دیگری از درگیری محیطِزیست ما با فعالیتهای انسانی است. در میان بیانیهها و راهحلهای کشورها و سازمانهای مختلف، اما گاهی هنر و رسانه با ایدههای بصری میتواند فراخوانی شود تا اقدامات بیشتری برای حرکت بهسوی راهحلهای پایدار صورت گیرد. نمایشگاه «فراتر از بوم: چشم به کار طبیعت» بههمین منظور بهطور مشترک توسط برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد (UNDP)، مرکز اطلاعرسانی سازمان ملل متحد در تهران (UNIC) با همکاری «آرتیونیتی» و گالری «اچ» برگزار شد. این نمایشگاه که از نوزدهم مردادماه آغاز به کار کرد و تا بیستوهفتم این ماه ادامه داشت، ۳۶ اثر هنری از ۱۸ هنرمند ایرانی را گرد هم آورد تا به چالشهای جهانی محیطزیست از دریچۀ سه بحران بههمپیوستهای که سیارۀ ما امروزه با آن روبهرو است، بپردازد. در بیانیۀ «فراتر از بوم» هم آمده، این نمایشگاه دعوتی بود تا مخاطب در دل موضوعات حیاتی تغییر اقلیم، شکنندگی طبیعت و تنوعزیستی ما و تأثیر بسیار مخرب آلودگی و پسماند سفر کند. همانطور که «استفان پریزنر»، هماهنگکنندۀ مقیم سازمان ملل متحد در ایران، دربارۀ این نمایشگاه به «پیام ما» میگوید: «هنر و فرهنگ، رسانهای فوقالعادهای برای جلبتوجه و ترویج حمایت از سیارهمان است.»
«چهرهٔ سیاسی» یار کمکی گردشگری؟
انتخاب «سیدرضا صالحیامیری» بهعنوان وزیر پیشنهادی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مانند دیگر وزرای کابینه دولت چهاردهم، حرف و حدیثهای زیادی را بههمراه داشته است. به اعتقاد فعالان و کارشناسان، با این انتخاب دوباره شاهد حضور چهرهای سیاسی در این منصب خواهیم بود که تجربه کار در ارکان وزارتخانه را ندارد و تازه باید با سازوکار و چالشها و ضرورتهای موجود آشنا شود و بر این اساس، احتمال ناکارآمدی او را در این سمت مطرح میکنند. اما این همهٔ ماجرا نیست و برخی دیگر از این انتخاب دفاع میکنند.
«یان چشمه» ثبت ملی شد
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گلپایگان از ثبت ملی سنگنگارههای محوطه تاریخی «یان چشمه» در منطقه غرقاب این شهرستان با مساحت بالغ بر ۱۶ هکتار خبر داد.
کلاسهای بدون معلم
زنگِ اول دستور دولت «پزشکیان»، با ابلاغ جذب ۷۰ هزار معلم بازنشسته در کشور به صدا درآمد. وضعیت کمبود معلم در مدارس، بهحدی بحرانی است که رئیسجمهور حدود یکونیم ماه قبل از بازگشایی مدارس، دستور جذب معلمان بازنشسته را داده است تا جلوی وقوع یک بحران آموزشی در سال تحصیلی جدید را بگیرد. با اینکه گفته میشود در کل کشور ۱۷۶ هزار نفر کمبود معلم داریم، اما منابع دیگری از کمبود دستکم ۲۵۰ هزار معلم در کشور خبر میدهند. اما این بحران هرسال ابعاد بزرگتری را به خود میگیرد. سال گذشته، «محمدرضا فلاحی» دبیر سابق شورای تبیین دانشگاه فرهنگیان، گفته بود: «کمبود معلم در سال ۱۴۰۶ به حدود ۴۰۰ هزار نفر خواهد رسید؛ درحالیکه رشد جمعیت در کشور هم به نقطۀ عطف و قله میرسد.» اما «رضا مرادصحرایی» وزیر آموزشوپرورش دولت سیزدهم، در پاسخ به انتقادات گفته بود: هیچ کلاسی بدون معلم وجود ندارد و اگر هم باشد، فقط ۳ درصد کلاسها خالی از معلم هستند! بااینحال، افزایش بازنشستگی معلمان و بیتوجهی دولت در تربیت و آموزش و جذب معلمان جدید، باعث بروز این بحران شده است؛ بهطوری که وزیر آموزشوپرورش را در آستانۀ استیضاح قرار داد. در واقع بینظمیهای مکرر در وعدههای وزیر آموزشوپرورش و عدم برنامهریزی دقیق، موجب کمبود معلم در مدارس شد. هرچند کمبود معلم از نظر اجتماعی دلایل دیگری دارد و آنهم کمیِ حقوق و کاهش جایگاه و منزلت اجتماعی معلمان است؛ موضوعی که باعث شد اکنون دولت پزشکیان در اولین گام دست به جذب معلمان بازنشسته بزند تا اقدامهای بلندمدتی برای این حوزه انجام شود.
روزگار سپریشدۀ دفتینسازی
«دفتین» که حالا در گوشۀ صندوقچهها خاک میخورد و نسل جدید خانوادهها با آن و کاربریاش بیگانه هستند، روزگاری از سرمایههای یک بافندۀ فرش بود. در خانوادههایی که قالیبافی در آن موروثی بود، دفتینهای زیادی هم دیده میشد که برخی میراث پدربزرگ بودند. دفتینسازان هم هنرمندانی بودند که دفتین را با چوب و فلز و چاشنی صبر و دقت درست میکردند.
پرونده پیچیده «آسبادهای ایران» برای ثبت جهانی
مدیر پرونده ثبت جهانی «آسبادهای ایران»، روند تهیه این پرونده را به دلیل تعداد زیاد آسبادها در ایران، پیچیده توصیف کرد.
عیار سومین اقتصاد ایران در هفته دیزاین تهران
هفتهٔ دیزاین برای نخستین بار با حضور فعالان حوزه طراحی و دیزاین در شهر تهران برگزار شد، رویدادی که برگزاری آن در ایران احساس میشد تا فعالان این حوزه خودی نشان دهند و کم کاستیهای آن در کشور ما نمایان شود.
شب «مستند محیطزیست» برگزار میشود
هفتصدوشصتوسومین شب از شبهای مجلۀ «بخارا»، با همکاری انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند، به نمایش و نقد و بررسی فیلم «طعم آب» به کارگردانی «ابراهیم سعیدی» اختصاص دارد. این برنامه از ساعت ۱۷ روز چهارشنبه ۲۴ مرداد، در تالار «استاد جلیل شهناز» خانۀ هنرمندان ایران برگزار میشود.
