بایگانی مطالب: میراث فرهنگی

ناقوس هم‌زیستی در «جلفای نو»

در پیچ‌وخم کوچه‌های سنگ‌فرش‌شده «جلفای نو»، ناقوس «کلیسای وانک» آرام به صدا درمی‌آید. بوی چوب قدیمی و بخور در هوای خنک پاییزی می‌پیچد و صدای کودکی که در حیاط کلیسا بازی می‌کند، سکوت محله را می‌شکند. اصفهان در این هفته، به یاد می‌آورد که بخشی از هویتش از کوچه‌هایی آغاز شده که نه‌فقط خانه، که تاریخ‌اند. هفته فرهنگی ارامنه، فرصتی است برای بازخوانی گذشته‌ای که در دل همین محله شکل گرفته؛ گذشته‌ای که هنوز در صدای ناقوس‌ها، در تذهیب دیوارها، در چاپخانه‌های خاموش و در دل مردمی زنده تنفس می‌کند.

وحشت تاریخ «دیلمان» از بازگشت کارخانه سیمان

|پیام ما| در کوه‌های «نیاوُل» و «سیدسرا»، جایی که غارهای هفت‌هزارساله و گورستان‌های عصر آهن قرار دارد، کارخانه «سیمان گیلان سبز» با مجوزهایی مبهم و نظارتی نیم‌بند، به تخریب طبیعت، کوه‌ها و محوطه‌های باستانی مشغول است. گزارش‌های رسمی میراث‌فرهنگی می‌گویند بیش از ۵۵ درصد از محوطه‌های باستانی روستای نیاوُل در اثر فعالیت‌های این کارخانه و معدن آن از بین رفته است. حالا مدتی است که نشانه‌گذاری‌های جدید روی زمین‌های اطراف روستا، اهالی را نگران کرده. نشانه‌گذاری‌هایی که خبر از اجرای فاز دوم فعالیت‌های کارخانه و تخریب گسترده‌تر میراث‌فرهنگی و طبیعی دیلمان می‌دهد. به‌رغم اینکه ادعا می‌شد فعالیت این کارخانه متوقف شده، این نشانه‌ها نه‌تنها از تداوم فعالیت این کارخانه که خبر از برنامه‌ریزی برای توسعه فعالیت‌ها و گسترش تخریب‌ها دارد. درصورت اجرایی شدن این برنامه به‌یقین آثار تاریخی و فرهنگی بیشتری در این منطقه تخریب خواهد شد. منطقه‌ای که در مطالعات اولیه باستان‌شناسان بالغ‌بر ۱۴۰ اثر تاریخی از دوره‌های مختلف از نوسنگی تا قاجار در آن شناسایی شد و در شعاع ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری محلی که معدن این کارخانه فعالیت دارد، گورستان‌های هزاره اول و قلعه‌های تاریخی وجود دارد.

چغازنبیل؛ زبان ماندگار دانش و نیایش

به مناسبت چهل‌وششمین سالروز ثبت جهانی زیگورات ایران

میراث چوگان در خطر

تمدنی که زیر آب مدفون شد

|پیام ما| توسعه بی‌ضابطه بدون در نظر گرفتن ملاحظات فرهنگی و محیط‌زیستی، سال‌هاست که میراث ارزشمند تاریخی ایران را در معرض نابودی قرار داده است. در رأس این طرح‌ها، سدسازی به‌عنوان یکی از پرهزینه‌ترین اشکال مداخله در طبیعت، همواره با تخریب گسترده محوطه‌های باستانی، جابه‌جایی آثار تاریخی و بی‌توجهی به الزامات قانونی همراه بوده است. در نشستی با حضور کارشناسان حوزه میراث و باستان‌شناسی، ابعاد این بحران و راهکارهای مواجهه با آن مورد واکاوی قرار گرفت. این نشست نگاهی انتقادی به سیاست‌های توسعه و چالش‌های قانونی، نهادی و فرهنگی در زمینه حفاظت از میراث تاریخی در برابر طرح‌های عمرانی داشت.

چگاسفلا؛ آزمونِ «سواد میراثی» ما

بازدید از کاهلی یک نهاد دولتی

گردشگران در کرمانشاه چه می‌بینند؟

در جست‌وجوی طلا، تاریخ را می‌سوزانیم

حفاری‌های غیرمجاز دیگر بلای جان محوطه‌های تاریخی شده‌اند. محوطه‌هایی آسیب‌پذیر که هرگونه تغییر در آنها می‌تواند منجر به تخریب کامل و ازدست‌رفتن اسناد و هویت تاریخی ایران شود. کارشناسان بارها درباره عواقب این پدیده هشدار داده‌اند، اما همچنان رسیدگی قاطعی به آن نمی‌شود. در نشست تخصصی که به مناسبت روز جهانی باستان‌شناسی برگزار شد، باز هم این موضوع توسط صاحب‌نظران حوزه میراث‌فرهنگی بررسی و راهکارهایی برای آن ارائه شد.

عراق؛ از میدان جنگ تا مقصد گردشگری

|پیام ما| عراق که روزگاری خود را گهواره تمدن می‌خواند، سال‌ها در دیکتاتوری صدام و پس‌ازآن، زیر غبار جنگ و بی‌ثباتی مدفون شد و از فهرست مقاصد گردشگری جهان خط خورد. امروز اما این کشور در پی ثبات نسبی، شاهد جرقه‌هایی از امید و بازسازی است و در تلاش است گذشته‌اش را به آینده‌ای روشن گره بزند. آمارهای گردشگری عراق در سال‌های اخیر گواه این تلاش است. عرب‌نیوز اخیراً گزارشی به قلم «جاناتان گورنال» درباره اقدامات این کشور در حوزه گردشگری منتشر کرده که نکات و آمارهایی قابل‌تأمل دارد. گورنال در این گزارش به تغییر سیاست‌های فرهنگی عراق اشاره کرده و حمایت‌هایی که از نهادهای بین‌المللی برای احیای میراث باستانی خود دریافت می‌کند. این رزوها بخش خصوصی ایران از تعامل در حوزه گردشگری با عراق می‌گوید، اما با بررسی دقیق‌تر سیاست‌های دو کشور می‌توان به این نتیجه رسید که این تعامل بیشتر مورد توجه عراق است که سال‌هاست گردشگران ورودی‌اش از ایران صرفاً در حوزه زیارت بودند. حالا این کشور با احیای نشانه‌های تمدنی چندهزارساله خود به‌دنبال گردشگران فرهنگی، به‌ویژه از کشورهای همسایه از جمله ایران، است. درعین‌حال، ایران نه در حوزه گردشگری و نه در حوزه حفاظت و احیای نشانه‌های تمدنی، وضعیت مطلوبی ندارد. نگاهی به آمارهای رسمی منطقه نشان می‌دهد درحالی‌که ایران به‌کلی بازار گردشگری را به وقایع و سیاست‌های اشتباه باخته است، کشورهای همسایه با اتخاذ سیاست‌های بلندمدت در حال رشد و رکوردشکنی در این حوزه‌اند.

فروش قناتِ کاروانسرای جهانی

«قنات مرتبط با یکی از کاروانسراهای آهوان به فروش رفته است.» این را «هادی احمدی‌ روئینی»، مدیر پایگاه میراث جهانی کاروانسراهای ایران، در نشست «میراث فراموش‌شده» که به بررسی وضعیت دو کاروانسرای آهوان سمنان اختصاص داشت، می‌گوید. به‌گفته او، هیچ نظارتی بر عملکرد مالک این دو کاروانسرا که «ستاد اجرایی فرمان امام» است و اقدام به فروش بخش‌هایی از این میراث ملی و جهانی کرده، وجود ندارد: «حتی در گذشته آگهی فروش این بناها در روزنامه‌ها و سایت‌ها منتشر شده، هدف فقط فروش است. اما چه چیزی را می‌خواهند بفروشند؟ بنای تاریخی که متعلق به همه مردم است؟»