بایگانی مطالب: میراث فرهنگی

گورستان تاریخی زیر پتک اوقاف

|پیام ما| اولین بار نیست که قبور تاریخی «گورستان ابن‌بابویه» زیر سنگ‌های صیقل‌خورده بی‌هویت پنهان می‌شوند و سنگ‌قبرهای تاریخی سرنوشتی نامعلوم پیدا می‌کنند. پیش‌ازاین، بارها در قالب طرح‌ها و پروژه‌های مختلف این مجموعه شاهد تخریب هویت تاریخی‌اش بوده است. در آخرین مورد شهریور امسال محوطه‌سازی در ضلع جنوب‌شرقی این مجموعه و محدوده مزار غلامرضا تختی خبرساز شد. اداره‌ میراث‌فرهنگی شهرری اعلام کرد دستور توقف پروژه را در عرصه این اثر ثبت ملی صادر کرده است. تصاویر جدید اما نشان می‌دهد این پروژه متوقف نشده، بلکه بخش دیگری از این گورستان تاریخی تخریب و تسطیح و تعداد زیادی از سنگ‌قبرها خرد شده و از بین رفته است.

خیز اروپا برای انقلاب در گردشگری سبز

|پیام ما| بسیاری از کشورهای اروپایی در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از بحران کووید با تبعات ناشی از گردشگری انبوه مواجه بودند. این کشورها تصمیم دارند سال ۲۰۲۶ را با تمرکز بر گردشگری سبز و پایدار آغاز کنند. آنها به‌دنبال ارائه تعریفی تازه از سفر و گردشگری در جهانی هستند که با بحران‌های متعدد محیط‌زیستی مواجه است. می‌توان گفت چشم‌انداز سفر در اروپا بیش از هر زمان دیگری در حال تغییری اساسی است که برخی آن را «انقلاب توقف‌ناپذیر گردشگری سبز» می‌دانند. این دگرگونی قرار است تعریف مسافران از سفر، تجربه طبیعت و نحوه تعامل با فضاهای شهری را تغییر دهد.

بازار تهران روی تونل‌های غیرقانونی

حفارانی که هنوز ماهیت‌شان مشخص نیست، تونلی عمیق و باریک در 5 هزار مترمربع زیر بازار بزرگ تهران کنده‌اند، نزدیک به هسته مرکزی تهران قدیم.

راهی برای بازگشایی موزه «صبا»

میراث نفت زیر تیغ واگذاری

نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران با حضور نمایندگان وزارت میراث‌فرهنگی و وزارت نفت، در ظاهر چیزی جز یک خبر «خوب» برای میراث‌فرهنگی نبود: «وزارت نفت آماده‌ است بناهای تاریخی را برای مرمت و بهره‌برداری به اتاق بازرگانی و بخش خصوصی واگذار کنند». نام‌ها اما کوچک نیستند: کنسولگری انگلیس، آثار دوره صفوی تا پهلوی اول و نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان. این گزاره، وقتی در کنار فهرست بناها قرار می‌گیرد، ماهیت مسئله را عوض می‌کند. این‌ نام‌ها ابنیه و املاک نیستند، تکه‌هایی ارزشمند از تاریخ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و هویت ملی‌‌اند و یادآور هزینه‌های اجتماعی و محیط‌زیستی‌. هر یک از این صدها در لایه‌های مختلف تاریخ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران نقش داشته‌اند.

یلدا پس از ثبت؛ میراثی که با هیجان حفظ نمی‌شود

یلدا؛ شبِ مشترکِ نور، افقِ مشترکِ گفت‌وگو

امید به پیروزی نور بر تاریکی

|پیام ما| شب زایش نور از دل تاریکی «یلدا» تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ روایتی کهن از امید است. نماد بازگشت عدالت، تجدید حیات و پیروزی روشنایی و مهر بر ظلم و تاریکی. یلدا که این روزها برای ایرانیان مانده در غم نان، تبدیل به چالشی میان فرهنگ و زندگی و تنگناهای اقتصادی شده، جشنی است حامل پیام امید و پیروزی در دل تاریک‌ترین شب‌ها. شاید همین امید است که این آیین را بیش از دیگر آیین‌های باستانی ایران در جامعه زنده نگه داشته. امید به پیروزی نور بر تاریکی، در شرایطی که شب، کش آمده و قیرگون و سمج ادامه دارد.

شبی که جامعه را بازتعریف می‌کند

شب یلدا، برای جامعه ایرانی فقط یک سنت قدیمی نیست، بلکه هم‌زمان آیینی است که در آن همبستگی جمعی بازتولید می‌شود، مقاومت فرهنگی در برابر معناهای مسلط بروز پیدا می‌کند و تمایزهای طبقاتی به نمایش درمی‌آیند. این آیین کهن، از منظر جامعه‌شناختی امروز فراتر از یک سنت، به‌عنوان آینه‌ای از تحولات هویتی، فرهنگی و اجتماعی ایران عمل می‌کند.

قصه‌گویی تا روشنایی

راه‌ نجات گذران شب‌های تیره و تار، آنجا که امیدی نیست، چه می‌تواند باشد؟ نیاکانمان گویی رهایی را در قصه‌گویی یافته بودند؛ در داستان‌های رستم و سهراب، شیرین و فرهاد، لیلی و مجنون. قدیمی‌های دوران پیشادیجیتال و هوش‌ مصنوعی یادشان می‌آید اوج این قصه‌گویی برای طولانی‌ترین شب سال بود؛ یلدا. شب چله‌ای سحر نمی‌شد مگر اینکه داستانی در دورهمی گفته شود. تاریخ ما پر از فرازونشیب است. آنچه ما را از تالارهای سرد و تاریک زمان عبور داده و تمدنمان را ساخته، هیچ نبود جز قصه‌گویی تا طلوع خورشید و روشنایی.