بایگانی مطالب: محیط زیست
پادکست ۲۶ فروردین ۱۴۰۴
مصائب بیدبلند برای «کرهسیاه»
«ما، جمعی از کشاورزان روستای کرهسیاه ملامهدی بخش مرکزی بهبهان که در کنار پالایشگاه بیدبلند خلیج فارس مشغول کشتوکار هستیم، بدین وسیله اعتراض خود را نسبت به آسیب و کاهش محصول خرما، برنج و گندمزارها اعلام میداریم.» این بخشی از شکواییه اهالی روستاهای اطراف پالایشگاه بیدبلند است. آنها سالهای قبل هم از وضعیت موجود شکایت داشتند و میگفتند آب چشمه مروارید که زمانی از بهترین چشمههای بهبهان و محل تأمین آب شرب و کشاورزی روستاهای منطقه بوده، دیگر نهتنها برای شرب مناسب نیست که هیچ محصول آببری از شر آلودگیهایش در امان نمانده است. شکایت چندسال قبل بینتیجه ماند و هجدهم فروردینماه شورای شهر بهبهان در نامهای خطاب به دادستان کل کشور، ریاست سازمان حفاظت محیطزیست و ریاست سازمان بازرسی کل کشور از نگرانی اهالی این روستاها گفت.
جواهر زمینشناسی در تهدید گردشگری بیضابطه
نوروز ۱۴۰۴، سالی پرترافیک برای میراث فرهنگی ایران بود. نوروزی که مردم ترجیح دادند بهجای دیدوبازدیدهای بعد از افطار در ماه رمضان، عیدانه خود را در سفر باشند. اما در کنار اشتیاق به سفرهای نوروزی، آسیبهای بسیاری هم به اماکن تاریخی، طبیعی و محیطزیستی وارد شد که یکی از آنها موضوع خاکهای رنگین جزیره هرمز بود. خطر برداشت غیرمجاز این خاکهای رنگی تا جایی ادامه پیدا کرد که دلسوزان محیطزیست اقدام به راهاندازی کارزاری برای برگرداندن خاک هرمز، کردند تا شاید این خاک به خانهاش بازگردد و آرایش خاک سرخ در بهترین شرایط اصلاح شود. «احمد نادعلیان»، هنرمند سرشناس حوزه تجسمی که سالها در زمینه فرهنگسازی و خدمت به بومیان این منطقه فعالیت داشته، جزیره هرمز را «بهشت زمینشناسان» میداند و به «پیام ما» میگوید: «انگار عادت کردیم در دورهای نگران حیاتوحش و حیوانهایی مثل آهو و یوزپلنگ ایرانی باشیم و در روزگاری هم مثل امروز به یغما رفتن خاک هرمز را فریاد کنیم.»
جمعآوری ۶ تُن زباله در «قلعهرودخان» از سوی افق کوروشیها
افق کوروشیها حامی پاکی، در طبیعتِ گیلان
پادکست ۲۵ فروردین ۱۴۰۴
صدای قلع و قمع درختان در پارک ملی گلستان
۵۹ سال پس از مرگ «قربانمحمد سعیدی» وارثان او مبلغی را به بنیاد مستضعفان پرداخت کردند و در حال قطع درختانی هستند که جزئی از جنگل و پارک ملی گلستان شدهاند. حدود هفتدهه پیش، در سال ۱۳۳۶، بخش عمدهای از اراضی اشخاص در استان مازندران خریداری و به «منطقه حفاظتشده آلمه وایشکی» ملحق شد. از ۲۰ پلاک فرعی ۱۹ پلاک خریداری شدند. بااینحال یک پلاک باقی ماند، همان زمین هفت هزار متری که «قربانمحمد سعیدی» بهشکل اقساطی در اختیار گرفت. آن زمان بنیاد پهلوی تعهداتی را برای خریدار ایجاد کرد که درصورت عدم اجرای آنها زمین را به تملک خود درآورد. با فوت آقای سعیدی تعهدات فراموش شدند و قرارداد فسخشده بهنظر میرسید. در طول این دههها درختان و گیاهان در این محدوده روییدند، قد کشیدند و جزئی از پارک ملی گلستان شدند. این روزها تنها صدایی که از این زمین به گوش میرسد، صدای قطع درختان است.
فرصتی برای دیجیتالشدن زبالهها
| پیام ما | در شهرهای ما، زباله فقط زباله نیست. بخشی از واقعیت روزمره است؛ نمادی از سبک زندگی، سازوکار اقتصادی، و نحوه مشارکت اجتماعی. در سالهایی که همهچیز دیجیتال میشود، از تاکسی تا خرید خانه، گروهی از جوانها تلاش کردهاند همین زباله را هم بهنوعی دیجیتال کنند با اپلیکیشن، پلتفرم و مدلهای خلاقانه بازیافت. استارتاپهایی مثل «تفکیکان» که در سالهای اخیر موفق به جذب سرمایه شد، یا نرمافزارهایی مثل «کارو» در مشهد، «جارو» در تهران و کرج و «کلینزی» در بوشهر، بهدنبال این هستند که مدیریت پسماند شهری را از قالب سنتی و پرهزینه بیرون بکشند و وارد بازی نوآورانه کنند. اما کار به این سادگی هم نیست. اینطور نیست که صرفاً با راهاندازی یک اپلیکیشن و اندک تبلیغ در اینستاگرام، مردم به تفکیک زباله از مبدأ روی بیاورند یا ناگهان فرهنگ شهر تغییر کند. همین حالا اگر یک قوطی فلزی نوشابه روی زمین بیفتد، احتمال زیاد است که خیلی زود یکی از زبالهگردها آن را بردارد، چون ارزش فروش دارد. اما کیسهای زباله تر، بیبو و بیارزش ممکن است هفتهها در گوشه یک کوچه بماند، بیآنکه کسی حتی لحظهای دربارهاش فکر کند. این گزارش نگاهی دارد به برخی از این تلاشها برای نوآوری در حوزه بازیافت در ایران، چالشهایشان، و چشماندازی که پیش رو دارند. نه با نگاه تبلیغاتی، نه با کلیشههای محیطزیستی بلکه از منظر فناوری، مشارکت عمومی و واقعیتهای شهری امروز.
پادکست ۲۴ فروردین ۱۴۰۴
«دولتیسازی» رودخانهها
رودخانهها دیگر مال مردم نیستند. حالا تمام رودخانههای کشور مالکی غیر از مردم ایران و بهنام «دولت» دارند. چهار ماه از رد لایحه حفاظت از رودخانهها و مقابله با سیلاب از سوی مجلس شورای اسلامی بهدلیل تمرکز دولت بر گرفتن مالکیت رودخانهها نگذشته که سخنگوی سازمان ثبت اسناد کشور از صدور اسناد ملکی رودخانهها بهنام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی وزارت نیرو و شرکتهای آبمنطقهای بهموجب انعقاد یک تفاهمنامه خبر داده است. اگرچه این سازمان تعداد دقیق اسناد صادرشده را قید نکرده و از کلمه «همه» استفاده کرده است؛ «همه رودخانههای کشور»، و گرچه وزارت نیرو این اقدام را در راستای حفاظت از رودخانهها اعلام میکند، اما هم مجلس شورای اسلامی هم مرکز پژوهشهای نهاد و هم حقوقدانان بسیاری میگویند قانون اساسی چنین اجازهای به دولت نمیدهد. قانون رودخانهها را ثروت عمومی و در مالکیت مردم میداند و حاکمیت و دولت را صرفاً مدیر آن قرار داده است که کسی امکان سلب آن را ندارد.
تور مرگبار
«داستان حفاظت در جنوب ایران، داستان پرمناقشهای است. سازمان حفاظت محیطزیست در چند سال گذشته تنها توانسته با بودجه محدود از اندک پروژههای حفاظتی از گونههای دریایی حمایت مستمر داشته باشد. باقی طرحها یا با همراهی سازمان ملل است و یا شرکتها و صنایع بهصورت مقطعی کمکی به این طرحها کردهاند. بهنظر میرسد معاونت دریایی سازمان بودجه کافی برای انجام طرحهای بنیادی و سراسری را هیچگاه در اختیار نداشته.» «باربد صفایی مهرو»، کارشناس محیطزیست، همین فقدان فعالیت حفاظتی مستمر را عامل تهدید محیطزیست دریایی در ایران میداند.
