بایگانی مطالب: محیط زیست

شاهد‌ یک‌ دهه تخریب انزلی

«۱۰سالی که هر دفعه وارد تالاب می‌شدم (به‌طور متوسط هفته‌ای یک روز)، از طلوع خورشید تا غروب آفتاب، یک هزار فریم عکس گرفتم؛ رفتارها، مهاجرت‌ها و جمعیت هرساله پرندگان را به‌همراه دیگر اهالی این حوضه به ثبت رساندم. بخشی از چکیده این آرشیو را در این نمایشگاه ارائه کرده‌ام.» اینها گفته‌های «آلن پطروسیان» کنشگر محیط‌زیست است. این روزها نمایشگاه عکسی با عنوان «پرندگان تالاب انزلی» از آثار او در فرهنگسرای ارسباران در حال برگزاری است. درباره این نمایشگاه، نهضت پرنده‌نگری، دلایل تخریب و جایگاه اکوتوریسم در تالاب انزلی و… با پطروسیان گفت‌وگو کرده‌ایم.

پادکست ۰۶ اردیبهشت

ذهن بیمار، طبیعت بی‌جان

پس از جنگ جهانی دوم و مطرح‌ شدن بحث‌های کلان درباره توسعه‌ پایدار، در چند دهه اخیر، از مقوله‌های اصلی که از سوی پژوهشگران و کارشناسان بهداشت روان مطرح شده است، تأثیر مخرب تغییراقلیم بر روان انسان‌هاست. کاهش تاب‌آوری اجتماعی، مهاجرت‌های اجباری، افزایش اضطراب‌های جمعی و سوگ دوگانه (هم برای زمین و هم بر اثر زمین) از جمله اثرات تغییراقلیم است. در این میان حتی پایِ اسطوره و کهن‌الگوها نیز به میانه‌ این میدان باز شده، اما آنچه همواره پنهان مانده تأثیر اختلالات روانی انسان بر تخریب طبیعت است. جهان اسطوره‌ها همیشه پیش از ما به رابطه عمیق انسان و طبیعت پی برده بود. کهن‌الگوی (آرکی‌تایپ) «طبیعتِ خشمگین» در اساطیر ملل مختلف تکرار می‌شود؛ از خدایان باران در اساطیر مایا که قحطی می‌آفرینند تا طوفان نوح که جهان را از گناه پاک می‌کند. این تصاویر کهن، امروز در قالب «تغییراقلیم» بازتولید شده‌اند. تفاوت در اینجاست که این‌بار نه خدایان، که خودِ بشر نقش دیوِ ویرانگر را بازی می‌کند. روانشناسی یونگ به ما می‌گوید این کهن‌الگوهای مشترک، نشان‌دهنده ترسِ ناخودآگاه جمعی ما از انتقام طبیعت است. گویی اسطوره‌های باستانی، پیش‌آگهیِ بحران امروز بودند. در این مقال، «پیام ما» نقش افرادی که اختلال روانی وسواس دارند را در هدررفت آب را بررسی می‌کند؛ نتایج تکان‌دهنده است.

دست کوتاه محیط‌زیست برای حفاظت از تنوع‌‌زیستی

«نگاهی کلی و گذرا بر چارچوب جدید تنوع‌زیستی به‌عنوان برنامه جهانی حفاظت‌ از تنوع‌زیستی به‌ویژه اهداف ۲۳گانه آن نشان‌دهنده آن است که عمده آنها شرح وظایف و مسئولیت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست است که طبیعتاً وزارت جهاد(تات) با آن بیگانه است و فاصله دارد.» «علی‌اصغر مبارکی»، کارشناس تنوع‌زیستی تأکید دارد با همین استدلال باید مرجعیت کنوانسیون تنوع‌زیستی به سازمان حفاظت محیط‌زیست بازگردد. از او پرسیدیم در دنیا وضعیت چگونه است و زمانی که بخش عمده‌ای از عرصه‌های کشور در اختیار سازمان منابع‌طبیعی است، آیا این سازمان نیز در این زمینه شایستگی ندارد؟

تالاب انزلی صاحب ندارد

پنج وزارتخانه و دو سازمان باید وظایفشان را درست انجام دهند تا تالاب انزلی زنده بماند. بااین‌حال، عدم هماهنگی و نبود یک نهاد مجری و ناظر واحد موجب شده است این دستگاه‌ها نتوانند به‌طور مؤثر و هم‌زمان اقدامات لازم را برای احیای تالاب انجام دهند. در غیاب این نهاد مجری، سازمان حفاظت محیط‌زیست، وزارت نیرو، وزارت جهادکشاورزی،‌ وزارت راه‌و‌شهرسازی،‌ سازمان بنادر و دریانوردی، وزارت کشور و شهرداری توپ را به زمین دیگری می‌اندازند و در این میانه، تالاب انزلی است که در بحران دست‌وپا می‌زند.

تغییر محسوس فضای سیاسی و اجتماعی؛ پزشکیان در مسیر وعده‌ها

فضای سیاسی و اجتماعی ایران در اردیبهشت 1404 تغییرات قابل توجهی نسبت به دو ماه قبل داشته است. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، با اتخاذ رویکردی عمل‌گرایانه و پشت‌پرده، توانسته است در زمینه‌های مختلف از جمله مذاکرات هسته‌ای، قانون حجاب، مسائل فرهنگی و محیط زیست، گام‌های مهمی در جهت تحقق وعده‌های خود بردارد.

تاکید معاون محیط زیست بر رعایت حقوق مردم و صنعت در خوزستان

صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست در سفر به خوزستان، بر رعایت متقابل حقوق مردم و صنعت، استفاده از انرژی‌های پاک و مدیریت پسماند در راستای حفظ محیط زیست تاکید کرد.

جریمه‌های سنگین ترکیه برای حفاظت از گونه‌های گیاهی

استاد گیاه‌شناسی دانشگاه تهران می‌گوید: «کشور همسایه ما ترکیه از کشورهایی است که قوانین سفت و سختی در مورد برداشت از گیاهان و جانوران بومی و حفاظت شده دارد. بر اساس سال‌ها تجربه همکاری با همکاران ترکیه‌ای می‌دانم که حتی نمونه‌برداری گیاهان برای تحقیقات علمی بسیار سخت و نیاز به مجوزهای لازم دارد. برای نمونه برداشتن برخی گونه‌های لاله واژگون در ترکیه تا ۱۵۰۰۰ دلار جریمه دارد. برداشت و تخریب زیستگاه نرگس دریایی تا ۹۰۰۰ یورو جریمه دارد.»

ادعای نخستین هتل مثبت‌کربن آمریکا در دنور

در خیابان‌های مرکزی دنور، جایی که ساختمان‌های مدرن در کنار فضاهای باز شهری قد علم کرده‌اند، هتلی تازه‌تأسیس با نمایی الهام‌گرفته از طبیعت نگاه‌ها را به خود جلب می‌کند. پاپولوس، هتلی که ادعا می‌کند نخستین نمونه «مثبت‌کربن» در ایالات متحده است، تلاش دارد تا با طراحی متفاوت، استفاده از مصالح بازیافتی و وعده‌ی جذب بیشتر کربن از آنچه تولید می‌کند، تعریف جدیدی از پایداری در صنعت مهمان‌نوازی ارائه دهد. این گزارش ترجمه‌ای از مطلبی منتشرشده در روزنامه نیویورک تایمز است.

پادکست ۰۳ اردیبهشت