بایگانی مطالب: محیط زیست
کشتی مدلین؛ در راه مأموریت غیرممکن برای غزه
کشتی حامل ۱۲ فعال فلسطینی از جمله «گرتا تونبرگ»، فعال ۲۲ساله، و «ریما حسن»، نماینده فرانسوی پارلمان اروپا، قرار است بهزودی به غزه برسد. ارتش اسرائیل اعلام کرده که اجازه نمیدهد این کشتی در غزه پهلو بگیرد و آن را بهسمت بندر اشدود در اسرائیل هدایت خواهد کرد. این دومین تلاش کنشگران برای رساندن کمکهای بشردوستانه به نوار غزه است، اما خدمه این گروه اینبار آماده مواجهه با خطرات پیش رو است. تونبرگ به ساندیتایمز میگوید: «خطر واقعی ساکت ماندن است.» ارتش اسرائیل میگوید تمام سرنشینان این کشتی دستگیر خواهند شد و بهمحض آمادهشدن کشتی فوراً اخراج میشوند. طبق آخرین خبرها، کشتی «مدلین» به سواحل مصر نزدیک شده است و فاصله کمی با غزه دارد. سؤال اینجاست که چرا فعالان محیطزیست حالا روی مسئله غزه متمرکز شدهاند و مقابله با تغییراقلیم را در گرو پایداری صلح در جهان میبینند.
مدیریت شکستخورده زبالهها
مدیریت پسماندهای شهری از مرحله جمعآوری، انتقال تا دفع نهایی، فرایندی کاملاً فنی است و بهرهگیری از تجهیزات، فناوریها و ماشینآلات مختلف همیشه بهعنوان مبنایی برای مقایسه سطح پیشرفت کشورها در این حوزه شناخته میشود. آنچه در این میان از نظر مدیران اجرایی پسماندها مغفول مانده، نقش کلیدی شهروندان و روستاییان و میزان مشارکتشان در مدیریت بهینه پسماند است. تا پیش از دهه ۱۳۸۰ شهروندان در بسیاری از شهرهای کشور باید پسماندهای خود را براساس زمانبندی جلوی در خانه یا در انتهای کوچه در محلی مشخص قرار میدادند و سطلهای فلزی و پلاستیکی تخلیهشده را مجدداً به داخل منازلشان باز میگرداندند و میشستند. با آغاز دهه ۸۰ در اقدامی جدید در شهر تهران حدود ۵۰ هزار مخزن ۱۱۰۰ لیتری پلاستیکی در نقاط مختلف شهر جایگزین دو میلیون و ۵۰۰ هزار نقطه جمعآوری سنتی پسماندها شد. هرچند در نگاه اول این تغییر بهعنوان یک دستاورد بزرگ برای مدیران شهرداری پایتخت محسوب میشد، ولی با گذشت زمان پیامدهای منفی این تصمیم به اشکال مختلف نمایان شد. پسازآن نیز شاهد تقلید بدون برنامهریزی سایر شهرداریهای کشور از شهرداری تهران در زمینه استقرار مخازن در خیابانها بودیم. «سعید مرادیکیا»، کارشناس مدیریت پسماندهای شهری، در این گفتوگو تبعات چنین رویهای را شرح میدهد.
بحران پلاستیک؛ چالشی فراتر از محیطزیست
پلاستیک، بهعنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای فناوری قرن بیستم، با ویژگیهایی مانند دوام، سبکی و قیمت پایین، نقش مهمی در اقتصاد و زندگی روزمره ایفا کرده است. بااینحال، مصرف بیرویه و عدم مدیریت پسماند آن، بحران عمیقی در سطح جهانی و ملی ایجاد کرده است. ۴ درصد نفت تولیدی جهان برای تولید مواد پلاستیکی به کار گرفته میشود ازآنجاییکه مواد پلاستیکی دارای ماندگاری بیش از ۳۰۰ سال هستند رهاسازی آنها در طبیعت صدمات جبرانناپذیری را به محیطزیست خشکی و دریایی تحمیل خواهد کرد.
علیرضا زمانی، عنکبوتشناس ایرانی، برنده جایزه پژوهشی E.O. Wilson شد
علیرضا زمانی، عنکبوتشناس ایرانی و پژوهشگر دانشگاه تورکو در فنلاند، بههمراه دو همکار خود موفق به دریافت جایزه پژوهشی E.O. Wilson سال ۲۰۲۴ شد. این جایزه به مقالهای در زمینه روابط بومشناختی و سازگاریهای تکاملی عنکبوتهای پشمالو (تارانتولاها) تعلق گرفت.
پادکست ۱۷ خرداد
پادکست ۱۳ خرداد
کمین شکارچی غیرمجاز حوالی تنگه بیستم
خودش را مخبر جا زده بود، تماس گرفت و گفت شکارچی در حوالی تنگه بیستم است. هدایتالله دیدهبان نمیدانست دروغ میگوید. با همکارانش هماهنگ کرد و بهسمت تنگه راه افتاد. مخبر قلابی و دو نفر دیگر آنجا کمین کرده بودند. ماشین دیدهبان که رسید، شروع به شلیک کردند، نگذاشتند حتی پیاده شود. تیر به شیشه رسید و راحت از آن رد شد، از بدن دیدهبان اما بیرون نیامد، همانجا ماند و جان عزیزش را گرفت. جامعه محیطزیست که هنوز در سوگ یاسر مصدق بود، بار دیگر رخت عزا پوشید. از دست رفتن دیدهبانی که منطقه حفاظتشده «خائیز» را بهنام او میشناختند، موجی از واکنش را بههمراه داشت، اساتید دانشگاه، فعالان محیطزیست و مدیران سازمان حفاظت محیطزیست مطالب زیادی دراینباره نوشتند. «حمید ظهرابی»، معاون محیطزیست طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست، یکی از آنها بود. «باید راهی پیدا کنیم تا مردم حیاتوحش را مال خودشان بدانند، باید منافع حفاظت با منافع مردم محلی همسو شود، اما چرا نمیشود؛ بیشک اولینش این است که بهقدر کافی در این راه نکوشیدهایم، از حرف و نقل این و آن ترسیدهایم. عافیتطلبی کردهایم، بهانهای هم نداریم، هرچه بگوییم عذر بدتر از گناه است.» «محمود قاسمپوری»، استاد دانشگاه تربیتمدرس، نیز در کنار متخلفان و شکارچیان غیرمجاز از کسانی نام برد که در راه حفاظت در مواردی سنگاندازی میکنند. «در دهه ۹۰ یک پروژه مطالعاتی ارزشمند با هدف کاهش درگیری بین شکارچی و محیطبان توسط همکاران ما در حال انجام بود. نتیجه؟ بهدلیل ورود یک دستگاه امنیتی و ضعف حراست وقت سازمان حفاظت محیطزیست ناتمام ماند!» در این پرونده نوشتههای سه نفر درباره سه کارشناس محیطزیست را منتشر میکنیم؛ «هوشنگ ضیایی» پیشکسوت محیطزیست، «بهمن ایزدی» کنشگر باسابقه محیطزیست و «بهزاد رئیسیان» دبیر کمیته آموزش انجمن جهانی ارزیابی. آنها هم مشابه حمید ظهرابی و محمود قاسمپوری از زوایای دیگری تلاش کردهاند به این موضوع بپردازند، از رویه استخدامی محیطبانان گرفته تا ضرورت کارگروهی برای باز شدن گره تعارض محیطزیست و جامعه محلی.
سیستم معیوب جذب محیطبان و گلایه دیدهبان
پلاستیک در خونِ طبیعت
|پیام ما| فیلمها احتمالاً یکی از مؤثرترین راهها برای افزایش آگاهی در سطح جهانی هستند. مستند «یک اقیانوس پلاستیکی» (۲۰۱۶) ساخته نتفلیکس، یکی از تکاندهندهترین آثار درباره آلودگی پلاستیکی بهشمار میرود. این مستند از بیش از ۲۰ نقطه مختلف در جهان عبور میکند و در کنار به تصویر کشیدن وضعیت تلخ آبها، با زبانی ساده و دقیق به پیامدهای گوناگون این بحران میپردازد.
پلاستیک زبان هنر میشود
پلاستیک قرار بود زندگیمان را آسانتر کند، اما امروز به یکی از مخربترین تهدیدهای محیطزیستی تبدیل شده است. بطریهای رهاشده، کیسههای سرگردان، درپوشهایی که زیر آفتاب هم از بین نمیروند؛ حالا به زخمهایی خاموش بر تن طبیعت بدل شدهاند. اما در دل این بحران، گروهی از هنرمندان راه دیگری برای آگاهیبخشی درباره این آلودگی محیطزیستی برگزیدهاند. شعار روز جهانی محیطزیست در سال ۲۰۲۵، «پایان دادن به آلودگی پلاستیکی» است. هنرمندانی که سراغ خلق اثر با استفاده از پلاستیک رفتهاند، از زشتی زیبایی میسازند و از ویرانی هشدار. آثار آنان طیف گستردهای از آثار هنری را در بر میگیرد؛ از مجسمههایی عظیم پلاستیکی گرفته تا عکاسی و مستندسازی از آلودگی پلاستیکی در اقیانوسها.
