|پیام ما| موضوع پایش آنلاین مناطق تحت مدیریت محیط‌‌زیست سال‌هاست که مطرح شده‌. مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست از هوشمندسازی حفاظت و جایگزینی آن با نیروهای میدانی می‌گویند. بااین‌حال، تجربه این روزها در قطع سراسری اینترنت شکننده بودن چنین تصمیم‌هایی را آشکار می‌کند. زمانی که اپلیکیشن‌ها و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی داخلی نیز به‌سختی باز می‌شود‌، چطور می‌توان حفاظت از طبیعت و تنوع‌‌زیستی ایران را بر این پایه استوار کرد.با قطع سراسری اینترنت،‌ جست‌وجو و یافتن تاریخچه درباره اظهارنظر مسئولان درباره پایش آنلاین دشوار است. بااین‌حال، مروری بر اخبار پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست نشان می‌دهد تنها در سه ماه اخیر مسئولان مختلف بارها دراین‌باره صحبت کرده‌اند. استاندار اردبیل ۲۷ آبان‌ماه در آیین افتتاح و بهره‌برداری مرکز پایش هوشمند محیط‌زیست کشور اعلام کرد سامانه پایش آنلاین رودخانه ارس راه‌اندازی و به‌روز می‌شود. یک روز بعد، یعنی در ۲۸ آبان، خبر دیگری این‌بار به‌نقل از «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، منتشر شد. این مقام مسئول در نشست کمیته مشورتی هوشمندسازی سازمان حفاظت محیط‌زیست بر اهمیت شتاب‌بخشی به فرایند هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در پایش، مدیریت و حفاظت از مناطق حساس کشور تأکید کرد و خواستار تمرکز ویژه بر مناطق بحرانی همچون پارک ملی گلستان و تندوره شد. نهم آذرماه شاهد افتتاح مرکز پایش هوشمند محیط‌زیست بودیم. در جلسه‌ای که به همین منظور تشکیل شد، معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: «با راه‌اندازی مرکز پایش هوشمند علاوه‌بر آنکه رصد خیلی دقیقتری بر اتفاقات محیط‌زیست اتفاق خواهد افتاد، آمادگی داریم براساس شاخص‌هایی که با هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و متخصصین سازمان حفاظت محیط‌زیست تبیین می‌شود، برنامه‌های عملیاتی برای بهبود چالش‌ها و جلوگیری از تشدید آن ارائه دهیم. * اینترنت،‌ ضرورت هوشمندسازی «احمد رادمان»، رئیس پارک ملی گلستان، درباره آنچه تحت عنوان هوشمندسازی و پایش آنلاین در پارک ملی گلستان اتفاق افتاده، می‌گوید: «دو هفته پیش نامه‌ای به پژوهشکده محیط‌زیست زده شده است. همچنین، کتابچه‌ای تهیه شده که در آن مناطق پرخطر و... را مشخص کرده‌ایم.» به‌گفته او، در گذشته هم برای چهار نقطه از پارک ملی گلستان دوربین خریداری شده بود که همچنان فعال نیستند. او می‌افزاید: «بااین‌حال، تمام این موارد تنها زمانی قابل اجراست که دسترسی به اینترنت فراهم باشد.» * پایش آنلاین،‌ ضربه دوم به حفاظت یک منبع آگاه با اشاره به اینکه دوربین‌های پارک ملی گلستان در سال ۱۳۹۶ تهیه شدند تا کار کنترل جاده را انجام دهند، می‌گوید: «ما در بحث پایش آنلاین با دو بحث مواجه‌ایم؛‌ کارایی این شیوه و اتصال به اینترنت.» او اضافه می‌کند: «تصور مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست این است که با دوربین‌گذاری، نیازی به گشت نداریم. درحالی‌که پایش آنلاین نقش مکمل در حفاظت را دارد و نمی‌تواند جایگزین گشت‌های محیطبانی شود.» این منبع اگاه با اشاره به اینکه شغل محیطبانی به دستگیری متخلفان و شکارچیان غیرمجاز خلاصه نمی‌شود‌، می‌گوید: «محیطبانان قرار است کار پایش را در ابعاد مختلف انجام دهند، به‌عنوان مثال با دیدن لاشه ممکن است متوجه بیماری شوند و...، ولی زمانی که ما این موضوع را در دوربین‌گذاری خلاصه می‌کنیم، عملاً تنها یک وجه را برجسته کرده‌ایم.» او سطح دربرگیری پایش‌های آنلاین را هم چالش دوم می‌داند. به‌گفته او، این دوربین‌ها و... تنها می‌توانند بخش‌های محدودی از مناطق را پوشش دهند. به‌علاوه، مشکل خراب شدن دوربین‌ها هم مطرح است. «تجربه نشان می‌دهد با بروز هر مشکلی باید شش ماه معطل ماند و همین باعث رها شدن مناطق می‌شود.» به‌گفته این منبع آگاه،‌ اگر پایش آنلاین به این معنا باشد که محیطبان کار اپراتوری را انجام دهد،‌ عملاً حفاظت بیشتر آسیب می‌‌بیند. او می‌گوید: «دوربین،‌ پهپاد و... به عنوان مکمل می‌توانند به کار گرفته شوند. در حال حاضر با همین رویه ۲۴ و ۴۸ ساعت که برای شیفت‌بندی اعمال کرده‌اند، حفاظت به‌اندازه کافی آسیب دیده و نباید با آنلاین کردن پایش به این شکل،‌ ضربه دومی به ‌آن زد. » حتی اگر پایش آنلاین را هم داشته باشیم، در شرایطی که اینترنت می‌تواند دچار اختلال شود و یا با قطع سراسری آن مواجه‌ می‌شویم، چه می‌شود کرد؟ این منبع آگاه می‌گوید: «قطعاً اگر اینترنت قطع شود، دچار مشکل دیگری می‌شویم. در این شرایط مناطق به یکباره رها می‌شود و نتایج زحمات سال‌‌های سال محیطبان به یکباره بر باد می‌رود.» قطع یکباره اینترنت در ایران باعث اختلال در بسیاری از فعالیت‌ها شده است. در این شرایط صاحبان برخی کسب‌‌وکارها حاضر شده‌اند بلیت‌های بین ۳۰ تا ۹۵ میلیون تومانی به استانبول تهیه کنند تا بتوانند به اینترنت دسترسی داشته باشند. بااین‌حال، وقتی پای حفاظت در میان باشد، چنین امکان‌هایی از دست می‌رود. مناطق را نمی‌توان در چمدان گذاشت و به جای دیگری منتقل کرد. ازاین‌روست که پایش آنلاین و سخن گفتن از هوشمندسازی نمی‌‌تواند جایگزین گشت‌زنی شود.

سازمان هواشناسی کشور نسبت به کاهش محسوس دما و سرمای نامتعارف در ۳۰ استان همچنین افزایش سرعت وزش باد و ارتفاع امواج در آب‌های شمالی و جنوبی ایران هشدار داد.

رییس مرکز پیش بینی اداره کل هواشناسی کهگیلویه و بویراحمد گفت: ارتفاع برف در یخچال‌های رشته کوه‌های دنا به ۶ متر رسیده است.

|پیام ما| قطع گسترده اینترنت به یازدهمین روز خود رسیده، در شرایطی که کشور اعتراضات گسترده‌ای را پشت سر گذاشته و آمار کشته‌شدگان و مجروحان این اعتراضات هنوز مشخص نیست، خبرهای رسیده به «پیام ما» حاکی از آن است که عده‌ای در استان مازندران با سوءاستفاده از وضعیت فعلی و نبود ارتباط، در حال طراحی و شروع طرح‌های مخرب محیط‌زیستی هستند. تعدادی از فعالان محیط‌زیست مازندران به «پیام ما» می‌گویند طرح برداشت درختان شکسته و افتاده از جنگل که پس از آتش‌سوزی گسترده جنگل‌های الیت توسط عده‌ای از نمایندگان مجلس و مسئولان استانی به بحث گذاشته شده بود، حالا در شرایط نبود ارتباطات، در حال عملی شدن است و آن‌طورکه فعالان محلی می‌گویند، امضاهایی از کمیته فنی اداره‌کل محیط‌زیست استان گرفته شده و دادستان استان هم پشت این طرح است. هرچند «کامران پورمقدم»، معاون امور جنگل سازمان منابع‌طبیعی، به «پیام ما» می‌گوید چنین گزارشی به او نرسیده است و درصورت وجود چنین موردی، آنها براساس قوانین موجود در این عرصه برخورد خواهند کرد.

معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، «نوسازی حمل و نقل، نفس تازه شهر» را به عنوان شعار روز ملی هوای پاک سال ۱۴۰۴ بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست عنوان کرد.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از رگبار باران و کاهش دما برای اغلب مناطق کشور طی امروز خبر داد.

|پیام ما| وقتی هزینه‌ زندگی ناگهان بالا می‌رود، محیط‌زیست یکی از نخستین چیزهایی است که از اولویت‌ها کنار گذاشته می‌شود. مرور تجربه شماری از کشورهایی که تورم و رکود را از سر گذرانده‌اند، این موضوع را ثابت می‌کند. مطالعات بسیاری انجام شده که نشان می‌دهد رکود اقتصادی به شکل‌های مختلف به محیط‌زیست فشار می‌آورد و تورم، نابرابری و فقر با تخریب محیط‌زیست مرتبط‌ است. اما اثر ناپایداری اقتصاد بر سلامت محیط‌زیست چطور عمل می‌کند؟ وقتی تورم پله‌پله زندگی روزمره را به شرایط بقا تقلیل می‌دهد، چه بلایی بر سر حفاظت از محیط‌زیست می‌آید؟

«حتی حال‌وحوصله ندارم به موضوع محیط‌زیست فکر کنم.» این گفته علی رنجبران حفاظت‌گر درباره اوضاعش در این روزهاست. به خلاف مواقع دیگر که با شور درباره کارکردن، حفاظت‌کردن از یوز و پلنگ و... حرف می‌زد، حالا کلافه است و خسته! کلافگی او از آن‌سوی شهر می‌آید و طنینش به گوش من می‌رسد، در این‌سوی خط، در تحریریه روزنامه. روی کاغذ می‌نویسم «علی رنجبران: حتی حال‌وحوصله فکرکردن به این موضوع را هم ندارم.»

بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، میانگین کیفیت هوای پایتخت هم‌اکنون (۲۱ دی‌ماه) در شرایط قابل قبول است.

|پیام ما| پرنده‌نگری تنها یک سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند نقطه تلاقی سلامت روان، آموزش محیط‌زیست و سیاست‌های شهری پایدار باشد. در جهانی که انسان هر روز بیشتر از طبیعت فاصله می‌گیرد، بازتعریف این پیوند از طریق تجربه‌های معنادار و آگاهانه یکی از کلیدهای بازیابی تعادل روانی و محیط‌زیستی است. «ایمان ابراهیمی‌»، «فاطمه کاظمی» و «محمدعلی آقاابراهیمی» در پژوهشی با عنوان «Birdwatching vs. nature walks: a randomized trial to compare mental health outcomes in Iran در انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم انجام و نتایج آن را به‌تازگی در «Human Dimensions of Wildlife» منتشر کرده‌اند،‌ به تأثیر پرنده‌نگری بر سلامت روان پرداخته‌‌اند.