بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
حل معمای آپادانا
|پیام ما| «رومن گیرشمن» کاخ آپادانا در شوش را «گوهر تابناک معماری هخامنشی» توصیف کرده است. کاخی بهیادگارمانده از داریوش بزرگ که در طوفان حوادث تاریخ بارها طعم غارت و ویرانی را چشید و آسیب دید، اما بهجا ماند تا روایتگر تاریخ باشد. دمورگان، دیولافوآ و گیرشمن و باستانشناسان بسیاری تلاشهایی برای حل معمای آن کردند و هریک بخشی از آن را از خاک بیرون کشیدند و داستان و تاریخش را ثبت کردند. حالا اما پس از سالها، بخش دیگری از ماجرای آپادانا برای باستانشناسان روشن شده است. معدنی که سنگهای این کاخ را تأمین کرده، توسط پژوهشگران کشف شد؛ کشفی که به تعبیر رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری یکی از مهمترین اکتشافات باستانشناسی در خاورمیانه در سالهای اخیر است و علاوهبر اینکه یک معمای تاریخی دوهزارساله را حل میکند، میتواند معادل کشف معدن مرمر در آتن برای ساخت پارتنون در تاریخ معماری جهان باشد.
بیمه ضرورتی مغفول در بناهای تاریخی
|پیام ما| مرکز پژوهشهای مجلس در اظهارنظری کارشناسانه درباره لایحه اصلاح قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی-فرهنگی، این لایحه را مورد نقد قرار داده و پیشنهادهایی برای بهبود آن ارائه کرده است. یکی از مهمترین مواردی که این گزارش بر آن تأکید دارد، موضوع مردمیسازی حفاظت از این بافتها و همچنین تأمین منابع مالی پایدار برای این حفاظت است. اما نکته قابلتوجه در این گزارش تأکیدی است که بر موضوع بیمه بناهای تاریخی شده است. مسئلهای که بارها از سوی ناظران و کنشگران مطرح شده، اما موانع متعدد باعث کنار گذاشتن آن شده است. این گزارش اما راهکارهایی برای رفع این موانع ارائه کرده است که میتواند راهگشا باشد؛ هرچند موانع دیگر از جمله عدم تمایل شرکتهای بیمه به این مقوله بهدلایل مختلف، همچنان بر قوت خود باقی است.
سریال تاریخی علیه بنای تاریخی؟
سه سال پیش وقتی فیلمبرداری سریال سووشون در باغ عفیفآباد و مسجد نصیرالملک شیراز همراه با وارد آوردن آسیب به این آثار ملی شد و اعتراض فعالان میراث فرهنگی و کنشگران محلی را بهدنبال داشت، «نرگس آبیار» در صفحه اینستاگرامش توضیحاتی را منتشر و در بخشی از آن تأکید کرد: «خودم یک فعال میراث فرهنگی هستم و دغدغه میراث فرهنگی دارم.» اما او بهعنوان «فعال میراث فرهنگی» وقتی سریال بعدی خود را کلید زد و باز هم برای لوکیشن سریالش به سراغ بناهای تاریخی رفت، باز هم بیتوجهی به ضوابط میراث فرهنگی در حفاظت از بناهای تاریخی را در پیش گرفت. چندی پیش تصاویری از حسینیه امینیها در قزوین منتشر شد که نشان میداد عوامل سریال «بامداد خمار» بدون توجه به قدمت بنا داربستها و الحاقاتی به آن اضافه کردهاند و حالا تصاویری از مسجد عتیق قزوین منتشر شده است که نشان میدهد دیوارهای این بنای ثبت ملی بهشکل غیرمسئولانهای توسط گروه فیلمبرداری رنگی شده و آسیب دیده و بعد از اتمام فیلمبرداری به حال خود رها شده است؛ هرچند پس از رسانهای شدن موضوع، روابطعمومی این سریال رنگپاشی به دیوارهای مسجد را تکذیب و اعلام کرد: «تا جایی که امکانپذیر بوده از دیوارهای کاذب و پرتابل در این پروژه استفاده شده است». این اولینبار نیست که موضوع آسیب گروههای فیلمبرداری به بناهای تاریخی موجب نگرانی میشود. پیشازاین، بارها این مسئله محل اعتراض فعالان میراث فرهنگی بوده است، اما گویا نه وزارت میراثفرهنگی در اجرای قانون جدیت لازم را دارد و نه گروههای فیلمبرداری توجهی به رعایت ضوابط فعالیت در این اماکن دارند.
خطر فروریختن خانه باقرخان «سالار ملی» در تبریز
خانه تاریخی منتسب به باقرخان، سالار ملی از قهرمانان جنبش مشروطه ایران با وسعت 4850 متر مربع در تبریز رها شده و احتمال فروریختن آن به دلیل فرسایش بنا افزایش یافته است.
چرا «هگمتانه» از اماکن پربازدید نوروزی جا ماند؟
محوطه باستانی هگمتانه در نخستین نوروز جهانی شدن، نه تنها در لیست اماکن پربازدید کشور قرار نگرفت بلکه در میان جاذبههای گردشگری استان نیز همانند سالهای قبل در جایگاه چهارم باقی ماند.
کربن در سرزمین افسانهها
در سرزمینهای افسانهای دیزنی، داستان جدیدی در حال شکلگیری است. اخیراً آلودگیهای محیطزیستی برای ساخت فیلمهای این کمپانی بحث برانگیز شدهاند. گفته میشود فیلمهای «سفیدبرفی» و «پری دریایی کوچک» بیش از هر زمان دیگری کربن و گازهای گلخانهای تولید کردهاند. آیا این تولیدات سینمایی میتوانند با طبیعت هماهنگ باشند یا اینکه خود به بخشی از مشکلات محیطزیستی تبدیل میشوند؟
انتشار مجموعه شعر «فرزینبند»
ششمین مجموعهشعر فرزین پارسیکیا با عنوان فرزینبند از سوی نشر «حس آخر» منتشر شد.
خطر سقوط دوباره سلجوقیان
در قلب فلات ایران، جایی که تاریخ در گوشهگوشه شهر نفس میکشد، اصفهان با گنجینهای از یادگارهای هزارساله، به خواب رفته است؛ خوابی نگرانکننده در برابر لرزشی که شاید فردا از راه برسد. زلزله تهدیدی که سالها از آن بهعنوان «خطر بالقوه» یاد شده، اکنون نه یک احتمال بلکه یک واقعیت گریزناپذیر است. سکوت در برابر این خطر، بهمعنای پذیرش تدریجی مرگ هویتی است که در سنگبهسنگ مساجد، بازارها، کاروانسراها و منارهها تنیده شده است. در روزهای آغاز سال نو، خبر تلخ فروریختن کاروانسرای تاریخی شهرستان نطنز اصفهان در اثر زلزله، بار دیگر زنگ هشدار را برای میراث تاریخی ایران به صدا درآورد. با تخریب سردر این کاروانسرا که جزو آثار ثبت ملی ایران است، چشمها دوباره به اصفهان دوخته شد که با ۳۳ شهر تاریخی، دهها بنای ثبت ملی و جهانی و صدها اثر آسیبپذیر روی لبه ناپایدار ناشی از فرونشست، خاک ضعیف و بیتوجهی مدیریتی در حال لغزیدن است. این گزارش که حاصل گفتوگو با کارشناسان برجسته حوزه مرمت و ژئوتکنیک لرزهای است، تلاش دارد پیش از آنکه فاجعهای غیرقابلجبران رخ دهد، واقعیتی تلخ را بیان کند و آن اینکه: بناهای تاریخی اصفهان نهفقط مستعد آسیب هستند، بلکه بسیاری از آنها در برابر زلزله، عملاً هیچ مقاومتی ندارند.
جرقههای فاجعه در بازار
|پیام ما| وقوع آتشسوزی در بازارهای تاریخی شهرهای مختلف کشور، در سالهای اخیر بارها منجر به بروز خسارات فراوانی شده است. در برخی از این موارد، خسارتهای جدی به میراث فرهنگی و تاریخی هم وارد آمده است. اما تمام این آتشسوزیها یک فصل مشترک دارند و آن بیتوجهی مستمر مدیران شهری و مسئولان میراثفرهنگی به مسئله ایمنی این مراکز است. در غالب موارد علت آتشسوزیها در بازار اصفهان و تبریز و تهران و شهرهای دیگر، اتصال سیمهای برق عنوان شده است. اما همچنان سیمهای برق در بخشهای مختلف بازار به حال خود رها شده و تجهیزات مدرن مورد نیاز حجرههای بازار، روی همان زیرساختهای فرسوده بازار سوار میشوند و کسی به نوسازی و ساماندهی شبکه توزیع برق در دالانهای بازار فکر نمیکند تا روزی که فاجعه از راه برسد. «جلال ملکی»، سخنگوی سازمان آتشنشانی، اخیراً هشدار داده است مدیران شهری فکری به حال وضعیت ایمنی بازار تهران کنند. هرچند اظهارات او متمرکز بر وضعیت بازار تهران است، اما بسیاری از بازارهای تاریخی در شهرهای دیگر هم شرایطی مشابه بازار تهران دارند و توجه به ایمنی آنها موضوعی است که چندان مورد توجه قرار نمیگیرد. بازارهایی که مثل یک بمب ساعتی هر لحظه ممکن است فاجعه بیافرینند و باتوجهبه اظهارات ملکی درباره محدودیتهای امدادرسانی در این محدوده از شهر، میتواند ابعاد گستردهای پیدا کند و خسارات قابلتوجهی به جا گذارد و علاوهبرآن، بخشی از هویت تاریخی شهر را برای همیشه از بین ببرد.
«نیواح»، ابرقهرمانی برای محیطزیست
یک ابرقهرمان چه کاری انجام میدهد؟ مردم را از مخمصه نجات میدهد؟ از آنها در مقابل نیروهای خطرناک محافظت میکند؟ یا تواناییهایی فراتر از انسان مانند پرواز کردن دارد؟ این شاید کلیترین تصویری است که همه ما از ابرقهرمانها داریم. ابرقهرمانهایی که اغلب ما یا در کمیکهای خارجی با آنها مواجه شدهایم یا در فیلمهای سینمایی. حالا اگر از شما پرسیده شود که یک ابرقهرمان محیطزیستی چه توانایی دارد، چه چیزی به ذهنتان میرسد؟ استودیو سرگرمیهای «نیو» سراغ خلق یکی از این ابرقهرمانها در حوزه محیطزیست رفته است؛ شخصیتی که براساس داستانهای واقعی محیطبانان شکل گرفته و جلد اول آن در قالب یک کتاب الکترونیک منتشر شده است.
