بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
راز پنهان پناهگاههای جنوب
«شوادانها»، شهر پنهان زیر خانههای دزفول و شوشتر، سالهاست که از حافظه جمعی این شهرها کنار رفتهاند. فضاهایی دستکند که زمانی هم پناه مردم از گرمای سوزان جنوب بودند و هم در روزهای جنگ، جان هزاران نفر را نجات دادند. بسیاری از این سازهها امروز پر از خاک و متروکهاند، اما حالا میراثفرهنگی دوباره به آنها توجهی نشان داده است. بهگفته سرپرست میراثفرهنگی دزفول، برنامههایی برای تعریف کاربریهای فرهنگی و گردشگری در شوادانهای قابلبازدید در دست اجراست. این کار تلاشی است برای حفظ بخشی از معماری منحصربهفرد و فراموششده این شهرها.
انزوای خاموش موزهها
|پیام ما | سالهاست که موزهها و میراثفرهنگی ایران زیر فشار سیاستگذاریهای اشتباه و نگاه مقطعی، کمجان و کماثر شدهاند؛ آنقدر که تعطیلیهای پیاپی و طولانی و حتی حذف تدریجیشان از عرصه عمومی، دیگر به چشم کسی نمیآید. قطعی اینترنت در این میان نه یک بحران تازه برای موزهها که حلقهای دیگر از زنجیره تصمیمهایی است که موزهها را به حاشیه رانده، انفعال و انزوا را در آنها تبدیل به امری عادی میکند؛ وضعیتی که اگرچه امروز چندان ملموس نیست، اما در بلندمدت میتواند به محو نقش موزهها در حیات فرهنگی کشور بینجامد.
فجر و سینمای چندپاره
|پیام ما| چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر در شرایطی برگزار میشود که بیش از هر زمان دیگری با دوگانه حضور و غیبت فیلمها و فیلمسازان تعریف میشود؛ دوگانهای که نهفقط به انتخابهای هنری، بلکه به ملاحظات سیاسی، اجتماعی و بینالمللی سینمای ایران گره خورده است.
زنان، آوازهخوانان سوگواری
سوگینه، غمونه، چمری، مویه و شروه نامهای مختلفی از سوگآواها هستند. موسیقی که بر اساس سنت روایی سینهبهسینه منتقل شده و در دیماه ۱۴۰۴ در ایلام، دزفول، یاسوج، لردگان، ملایر، آبدانان، الیگودرز و گیلان از زبان زنان داغدار شنیده میشود. نوا و آواهایی که برگرفته از کهنالگوها و اسطورهها گاهی در مرز توران و ایران سوگ سیاوش را میسراید و بعضاً در بزنگاهی از تاریخ برای جوانان و نوجوانان الیگودرز گاگریو میخواند. ششم بهمنماه روز نوا و آواهای ایرانی است و «پیام ما» در گفتوگویی با «پیمان بزرگنیا»، پژوهشگر موسیقی نواحی، به سوگآواها میپردازد. گونهای از موسیقی نواحی که در آن متناسب با شخصیت متوفی، روایت هارمونیکی را بر بستر موسیقی از زبان زنان میشنویم.
ابزاری که ۵۰۰ هزار سال پیش ساخته شد؛ قدیمیترین ابزار استخوان فیل در اروپا
محققان اعلام کردند یک ابزار تیزکننده تبر که از استخوان فیل ساخته شده و قدمت آن به حدود ۴۸۰ هزار سال قبل بازمیگردد، قدیمیترین ابزار از جنس استخوان فیل کشفشده در اروپا است.
تهرانِ بیتماشاگر
چراغهای سالنهای تئاتر هنوز روشناند، اما خیابانها خاموشتر از همیشه. نوفللوشاتو، خیابانی که تا همین چند وقت پیش، عصرها با صدای همهمه تماشاگران تئاتر، بوی قهوه کافهها و صفهای کوتاهِ گیشهها زنده بودند، حالا سکوتی را که ناآشنا نیست، به دوش میکشند. سکوتی که بعد از جنگ دوازدهروزه هم این خیابان را که مرکز فرهنگی پایتخت است، پر کرده بود. در پیادهروها فقط رهگذران معدودی عبور میکنند و خیابانها نیمهخالی از عابران پیاده است. در این یک ماه اخیر و بهدنبال ناآرامیهای اجتماعی، مراکز فرهنگی پایتخت بهشکلی خاموش شدهاند؛ مثل هربار دیگر که اولین ترکشهایش فعالیتهای فرهنگی را نشانه میگیرد. گویی فرهنگ هم، مثل شهر، وارد دورهای از نفسهای کوتاه و احتیاطآمیز شده است.
احیای بازار سوخته رشت با بولدوزرها؟!
بیش از ۱۰ روز قبل و در جریان ناآرامیها حدود ۵۰۰ مغازه یعنی ۴۰ درصد از بافت بازار تاریخی رشت در آتش سوخت. بازاری که از سوی سازمان بینالمللی یونسکو، قلب تپنده رشت، شهر خلاق غذا است. حالا بعد از گرفتن آخرین نفسهای این بازار سرزنده، حرف و حدیثها برای چگونه ساماندهی بالا گرفته است. برخی شنیدهها حاکی از آن است که استانداری تصمیم گرفته که این بازار را با بلدوزر جمع کند. برخی دیگر میگویند ممکن است بخواهند این بازار را چندطبقه بسازند!
چرا بازار رشت منحصربهفرد است؟
«رضا رویگری» درگذشت
رضا رویگری بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون روز چهارشنبه اول بهمن ماه ۱۴۰۴ درگذشت.
زمهریر گردشگری جنوب
|پیام ما| قشم، هنگام، بوشهر، هرمز، چابهار و بسیاری از شهرها و جزایر جنوبی ایران این روزها برخلاف زمستان هر سال، خلوت و آراماند. این آرامی اما نگرانکننده و ناخواسته است. یک ماهی میشود که تنگناهای معیشتی و بعدازآن، اعتراضات سراسری و درنهایت قطع شدن اینترنت، مسافران جنوب را مجبور به صرفنظر از سفرشان کرد. تورها لغو شد، همانطورکه پروازها. اقامتگاهها خالیترین روزهای زمستانشان را سپری میکنند. آنها که به امید بهرهمندی از رونق نیمبند گردشگری در جنوب، هر سال برای مشاغل فصلی از شهرهای دیگر راهی مناطق گردشگرپذیر جنوب میشدند هم مستأصل و درماندهاند و نمیدانند چطور حسابوکتاب زندگی را در این وضعیت مدیریت کنند. با هر کسی حرف بزنی، از نابسامانی اوضاع میگوید و ضرر و زیانی که اصلاً نمیداند جبران میشود یا نه. روایت جنوب این روزها شبیه روایت بسیاری از مناطق ایران است، روایت تلخ رکودی زمستانی.
