بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
هزاران شاهد ششهزارساله خلیجفارس در کام فاضلاب
از هزاران گور شناساییشده تنها ۱۰ گور در سال ۱۳۹۴ از دل خاک بیرون آمد که نهتنها جامعه باستانشناسی ایران را شگفتزده کرد، بلکه ثابت کرد ایرانیان از هزاران سال پیش ساکن کرانههای خلیجفارس بودند. ازآنپس بود که این آثار نقش حیاتی و کلیدی در امر ملی و سیاسی پیدا کردند. باوجوداین، سالهاست این گورها به حال خود رها شدهاند. تهدید جدید اینبار از این قرار است: «احداث سیستم دفع فاضلاب در زیستگاه متعلق به این گورها، حذف بند خاکی برپاشده بهمنظور حفاظت از گورستان و بهسازی معابر روستا روی عرصه». اقداماتی که بهگفته بسیاری از کارشناسان منجر به تخریب این سند باستانی منحصربهفرد میشود. جالب اینجاست که این اتفاق در حالی میافتد که مقامات عالی حکومتی ایران همواره بر اهمیت اثبات نام خلیجفارس تأکید کرده و آن را حق ملت ایران دانستهاند. ملت ایران هم همواره با میلیونها امضا اعلام کردهاند؛ خواستار حفاظت از حقانیت ایرانیان بر خلیجفارس هستند. اما چرا متولیان امر برای نجات این سرمایه فرهنگی، ملی و سیاسی اقدامی جدی و اساسی انجام نمیدهند؟
سکههای تاریخی ایران زیر چکش حراج
|پیام ما| سکههای باستانی که سه هفته پیش خبر به حراج گذاشتن آنها منتشر شده بود، دیروز در حراج تخصصی «CNG» در نیویورک چکش خوردند و فروخته شدند. سه قطعه از این سکهها که متعلق به دورههای هخامنشی و ساسانی بودند، با قیمت ۸۰ ، ۱۱۰ و ۲۲۵۰۰ هزار دلار فروخته شدند. تا لحظه تدوین این گزارش هیچیک از مسئولان وزارت میراثفرهنگی به این اتفاق واکنشی نشان نداده و اظهارنظری نکردهاند. این اولینبار نیست که اشیای تاریخی ایران در حراجیهای دنیا چکش میخورد. کوتاهی متولیان و دستگاههای مربوطه در برخورد با حفاران غیرمجاز و دلالان آثار تاریخی و باستانی، فضای مطلوب را برای آنها فراهم کرده است تا بهراحتی آثار را از کشور خارج و در بازارهای بینالمللی به فروش برسانند. برخی از این حراجها رسانهای شدهاند و شاید پیگیریهایی برای توقف آنها صورت گیرد، اما برخی آثار هم در سکوت خبری در حراجهای کوچک و بزرگ دنیا چکش میخورند و راهی کلکسیونها و موزهها میشوند و دست ایران برای همیشه از آنها کوتاه میشود.
فروش سکههای هخامنشی و ساسانی ایران در حراجی نیویورک
حراج آنلاین سی.ان.جی در نیویورک صبح امروز (چهارشنبه) سکههای هخامنشی و ساسانی ایران را با رقم بسیار گزاف فروخت. وزارت میراثفرهنگی اعلام کرده بود، اجازه حراج سکه های ایرانی در نیویورک را نمی دهد و این حراجی را متوقف میکند.
از سوختن تا ساختن؛ تبدیل لیف خرما به محصولات کاربردی
«رُگبافی» بهوسیله طنابهایی شکل میگیرد که سابقه چندصدساله دارند. بم را بهجز خاطره تلخ زلزله ویرانگرش به ارگ قدیمی و خرماهای مضافتیاش میشناسند، اما میشود بم را با یک هنر هم بهخاطر آورد.
تعیین حریم یک تیغ دولبه است
|پیام ما| نشست «حریم و حریم مولد» که هفته گذشته به همت ایکوم ایران برگزار شد، به بررسی چالشهای اساسی در تعیین و بازنگری حرایم آثار تاریخی پرداخت و هشدار داد که روندهای جدید در این زمینه میتواند تهدیدی جدی برای حفاظت از میراث فرهنگی کشور باشد. متخصصان حاضر در نشست بر این نکته تأکید کردند که بسیاری از اعتراضات به تعیین حریمها، ناشی از نگاههای اقتصادی است و برخی افراد معتقدند باید حریم آثار کوچکتر شود تا فضای بیشتری برای ساختوسازهای جدید ایجاد شود. چنین نگاهی نهتنها بهلحاظ فنی بلکه از منظر حفظ هویت و ارزشهای فرهنگی، میتواند پیامدهای غیرقابلجبرانی داشته باشد.
تصمیمگیری دو روزه برای باغ جهانی عباسآباد
باوجود رد صریح و نامه روشن وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به وزیر راه وشهرسازی، شورایعالی معماری و شهرسازی بند ۱۱ طرح جامع بهشهر، یعنی الحاق پایگاه جهانی باغ عباسآباد بهشهر به حریم شهر، را پذیرفت و ابلاغ کرد. ابلاغی که با واکنش متولیان و فعالان میراثفرهنگی کشور مواجه شد. حالا در هفته پیشرو قرار است این موضوع دوباره بررسی شود. در نامه «صالحی امیری» بهصراحت قید شده است که تعهدات ایران در پلن مدیریتی این طرح، در زمان ثبت جهانی، امکان این الحاق را نمیدهد و درصورت انجام آن، این اثر از فهرست میراث جهانی خارج خواهد شد. اما شهردار بهشهر گوش به نامههای وزیر نداشته و الحاق آن را پیگیری میکند. این درحالیاست که بناهای تاریخی در محدوده شهری بهشهر، بدون مرمت یا حفاظت، به حال خود رها شدهاند. موضوعی که در این کشمکش چهارساله و از زمان شروع بازنگری در طرح جامع بهشهر، به یک اصلاحیه عجیب در مصوبه شورای برنامهریزی و توسعه مازندران تبدیل شده است. اول دیماه ۱۴۰۰، این شورا با الحاق مجموعه باغ عباسآباد به بافت شهر مخالفت کرد، اما دو روز بعد، در یک اصلاحیه آن را پذیرفت.
چاههای نفت متروکه تهدیدی برای میراث فرهنگی آمریکا شدند
میلیونها چاه نفت و گاز متروکه در سراسر آمریکا که پیش از تصویب قوانین حفاظت محیطزیست و فرهنگی احداث شدهاند، اکنون به یکی از چالشهای بزرگ کشور تبدیل شدهاند.
ردای قانون بر تن طرحهای تخریبی در بافت تاریخی شیراز
طرح تفصیلی بافت پیرامون حرم شاهچراغ که با عنوان طرح ۵۷ هکتاری هم شناخته میشود، هفته گذشته و در سیزدهمین جلسه شورایعالی معماری و شهرسازی به تصویب رسید. هنوز جزئیات مربوط به این مصوبه منتشر نشده، اما وزارت میراثفرهنگی آن را دستاوردی در جهت حفظ بافت تاریخی شیراز میداند. برخی شنیدهها از حذف خط تخریبی که با نام «خط امیری» در سالهای گذشته توسط پژوهشگاه میراثفرهنگی پیشنهاد شده بود، در این مصوبه خبر میدهند؛ خطی که براساس آن ۹۵ پلاک در بافت تاریخی شیراز تخریب میشد. گویا وزارت میراثفرهنگی خط تخریبی را که خود پیشنهاد داده و مشاور طرح با آن مخالف بود، حذف کرده است و آن را دستاوردی بزرگ جلوه میدهد که موجب حفظ بافت تاریخی میشود. تصویب این طرح که مسئولان آن را منجی بافت تاریخی شیراز میدانند، در شرایطی صورت گرفته که تخریبها پس از ثبت این محدوده تاریخی در فهرست میراث ملی همچنان ادامه دارد و گودبرداری یک پروژه جدید در عرصه این اثر ثبت ملی مدتی است آغاز شده و در محدودهای محصورشده در حال پیشروی است.
«مهرگان»؛ جشنی ایرانی که در اسناد یونانی هم آمده است
به گفته یک باستانشناس، اهمیت «مهرگان» به عنوان یکی از مهمترین جشنهای ایرانی آنچنان است که این واژه ایرانی وارد زبان عربی شده و به صورت «مهرجان» به معنی جشن مورد استفاده قرار میگیرد.
میراث زندیه در آستانه نابودی
|پیام ما| میگویند جد آقا محمدخان قاجار بعد از استیلایش به مازندران و پیروزی بر کریمخان زند، این پل را روی بابلرود ساخته است. حالا عمر پل محمدحسن خان از ۳۰۰ سال گذشته و اهالی شهر خاطره روزهایی را که رودخانه از دهانههای آن عبور میکرد و طراوتبخش فضای شهر میشد، به یاد دارند؛ همین روزها که بستر رودخانه آسفالت شده و نمای پل تاریخی با چیدن نیوجرسیها مخدوش شده، همین روزها که بیل مکانیکی و کامیون و لودر با قلدری دهانههای پل را تخریب میکنند تا مسیرشان را کوتاه کنند برای عبور، در روزهای اخیر باز هم زخم کاری دیگری بر تن پل تاریخی بابل نشسته، پلی که مدیران شهری با نیوجرسی قصد نجات و حفاظتش را دارند. در تصاویر منتشرشده از این پل بیل مکانیکی هنگام عبور از دهانه پل بخشی از این پل تاریخی را تخریب میکند و بیتفاوت میگذرد. مدیران میراث فرهنگی توپ را به زمین مدیران شهری میاندازند و مدیران شهری بابل توپ را به زمین رانندگان، پل اما همچنان در معرض خطر تخریب است.
