بایگانی مطالب: محیط زیست
یزد در غبار
در سومین هفته فروردین استان یزد یک هفته در گردوغبار فرورفت. گردوغباری که بهگفته مدیرکل محیطزیست این استان امسال بهدلیل خشکسالی زیاد و کمبارشی تشدید خواهد شد و البته تا پایان هفته هم میهمان یزد خواهد ماند. براساس آنچه این مسئول اعلام میکند، کانونهای مستعد گردوغبار و فرسایش بادی در این استان بهطور متوسط در سال ۳۰۰ هزار تُن گردوغبار تولید میکنند. ضمن اینکه این استان که در مرکز کشور قرار دارد، همراه با بادهای شمالی از کویرهای سمنان، همراه با بادهای غربی از اطراف تالاب گاوخونی و یا سایر کانونهای فرسایشی استانهای همجوار هم میزبان گردوغباری میشود که حتی منشأ در خود استان ندارد. همچنین، بالغبر ۶۰۰ هزار هکتار مساحت جادههای این استان شامل جادههای مزارع، معادن، برخی از روستاها و آبادیها هم محدودههایی هستند که تولید گردوغبار میکنند و با وزش باد این گردوغبارها جابهجا میشوند.
حفاظت مشارکتی، قربانی نگاه امنیتی
«بسیاری از همکاران حفاظتگر ما در این سالها مهاجرت کردند یا تغییر شغل دادند، که این مسئله میتواند به از دست رفتن سرمایههای انسانی در ایران منجر شود و بهتبع آن حفاظت و وضعیت طبیعت ایران از این شرایط متأثر خواهد شد.» این گفته «المیرا شعربافی» است که سابقه ۱۷ساله در کار حفاظت دارد. او «تداوم جو امنیتی بر فعالیت حفاظتگران، فقدان امنیت شغلی و مالی، نداشتن جایگاه تصمیمگیری برای فعالین محیطزیست و بیتوجهی نسبت به فعالیتهای تشکلها و سازمانهای مردمنهاد از سوی سازمان محیطزیست، نبود یک برنامه مدیریتی حفاظتی مشخص و هدفمند» را عاملی میداند که باعث شده است بسیاری از افرادی که از گذشته در این حوزه فعال بودند، از ادامه فعالیت در ایران ناامید شوند. به این گزارهها اگر چالش زن بودن که محدودیتهای بیشتری را ایجاب میکند، بیفزاییم، شرایط میدان حفاظت مشخصتر میشود. «دوستان بسیاری دارم که برای انجام پایاننامه مجبور بودند پدر یا برادر خود را همراه بیاورند و یا حتی مجوز ورود به منطقه و اقامت در پاسگاه محیطبانی به آنها داده نشد.»
پادکست ۲۶ فروردین ۱۴۰۴
مصائب بیدبلند برای «کرهسیاه»
«ما، جمعی از کشاورزان روستای کرهسیاه ملامهدی بخش مرکزی بهبهان که در کنار پالایشگاه بیدبلند خلیج فارس مشغول کشتوکار هستیم، بدین وسیله اعتراض خود را نسبت به آسیب و کاهش محصول خرما، برنج و گندمزارها اعلام میداریم.» این بخشی از شکواییه اهالی روستاهای اطراف پالایشگاه بیدبلند است. آنها سالهای قبل هم از وضعیت موجود شکایت داشتند و میگفتند آب چشمه مروارید که زمانی از بهترین چشمههای بهبهان و محل تأمین آب شرب و کشاورزی روستاهای منطقه بوده، دیگر نهتنها برای شرب مناسب نیست که هیچ محصول آببری از شر آلودگیهایش در امان نمانده است. شکایت چندسال قبل بینتیجه ماند و هجدهم فروردینماه شورای شهر بهبهان در نامهای خطاب به دادستان کل کشور، ریاست سازمان حفاظت محیطزیست و ریاست سازمان بازرسی کل کشور از نگرانی اهالی این روستاها گفت.
جواهر زمینشناسی در تهدید گردشگری بیضابطه
نوروز ۱۴۰۴، سالی پرترافیک برای میراث فرهنگی ایران بود. نوروزی که مردم ترجیح دادند بهجای دیدوبازدیدهای بعد از افطار در ماه رمضان، عیدانه خود را در سفر باشند. اما در کنار اشتیاق به سفرهای نوروزی، آسیبهای بسیاری هم به اماکن تاریخی، طبیعی و محیطزیستی وارد شد که یکی از آنها موضوع خاکهای رنگین جزیره هرمز بود. خطر برداشت غیرمجاز این خاکهای رنگی تا جایی ادامه پیدا کرد که دلسوزان محیطزیست اقدام به راهاندازی کارزاری برای برگرداندن خاک هرمز، کردند تا شاید این خاک به خانهاش بازگردد و آرایش خاک سرخ در بهترین شرایط اصلاح شود. «احمد نادعلیان»، هنرمند سرشناس حوزه تجسمی که سالها در زمینه فرهنگسازی و خدمت به بومیان این منطقه فعالیت داشته، جزیره هرمز را «بهشت زمینشناسان» میداند و به «پیام ما» میگوید: «انگار عادت کردیم در دورهای نگران حیاتوحش و حیوانهایی مثل آهو و یوزپلنگ ایرانی باشیم و در روزگاری هم مثل امروز به یغما رفتن خاک هرمز را فریاد کنیم.»
جمعآوری ۶ تُن زباله در «قلعهرودخان» از سوی افق کوروشیها
افق کوروشیها حامی پاکی، در طبیعتِ گیلان
پادکست ۲۵ فروردین ۱۴۰۴
صدای قلع و قمع درختان در پارک ملی گلستان
۵۹ سال پس از مرگ «قربانمحمد سعیدی» وارثان او مبلغی را به بنیاد مستضعفان پرداخت کردند و در حال قطع درختانی هستند که جزئی از جنگل و پارک ملی گلستان شدهاند. حدود هفتدهه پیش، در سال ۱۳۳۶، بخش عمدهای از اراضی اشخاص در استان مازندران خریداری و به «منطقه حفاظتشده آلمه وایشکی» ملحق شد. از ۲۰ پلاک فرعی ۱۹ پلاک خریداری شدند. بااینحال یک پلاک باقی ماند، همان زمین هفت هزار متری که «قربانمحمد سعیدی» بهشکل اقساطی در اختیار گرفت. آن زمان بنیاد پهلوی تعهداتی را برای خریدار ایجاد کرد که درصورت عدم اجرای آنها زمین را به تملک خود درآورد. با فوت آقای سعیدی تعهدات فراموش شدند و قرارداد فسخشده بهنظر میرسید. در طول این دههها درختان و گیاهان در این محدوده روییدند، قد کشیدند و جزئی از پارک ملی گلستان شدند. این روزها تنها صدایی که از این زمین به گوش میرسد، صدای قطع درختان است.
فرصتی برای دیجیتالشدن زبالهها
| پیام ما | در شهرهای ما، زباله فقط زباله نیست. بخشی از واقعیت روزمره است؛ نمادی از سبک زندگی، سازوکار اقتصادی، و نحوه مشارکت اجتماعی. در سالهایی که همهچیز دیجیتال میشود، از تاکسی تا خرید خانه، گروهی از جوانها تلاش کردهاند همین زباله را هم بهنوعی دیجیتال کنند با اپلیکیشن، پلتفرم و مدلهای خلاقانه بازیافت. استارتاپهایی مثل «تفکیکان» که در سالهای اخیر موفق به جذب سرمایه شد، یا نرمافزارهایی مثل «کارو» در مشهد، «جارو» در تهران و کرج و «کلینزی» در بوشهر، بهدنبال این هستند که مدیریت پسماند شهری را از قالب سنتی و پرهزینه بیرون بکشند و وارد بازی نوآورانه کنند. اما کار به این سادگی هم نیست. اینطور نیست که صرفاً با راهاندازی یک اپلیکیشن و اندک تبلیغ در اینستاگرام، مردم به تفکیک زباله از مبدأ روی بیاورند یا ناگهان فرهنگ شهر تغییر کند. همین حالا اگر یک قوطی فلزی نوشابه روی زمین بیفتد، احتمال زیاد است که خیلی زود یکی از زبالهگردها آن را بردارد، چون ارزش فروش دارد. اما کیسهای زباله تر، بیبو و بیارزش ممکن است هفتهها در گوشه یک کوچه بماند، بیآنکه کسی حتی لحظهای دربارهاش فکر کند. این گزارش نگاهی دارد به برخی از این تلاشها برای نوآوری در حوزه بازیافت در ایران، چالشهایشان، و چشماندازی که پیش رو دارند. نه با نگاه تبلیغاتی، نه با کلیشههای محیطزیستی بلکه از منظر فناوری، مشارکت عمومی و واقعیتهای شهری امروز.
پادکست ۲۴ فروردین ۱۴۰۴
