بایگانی مطالب: محیط زیست
تمهیدات کاهش خطر آتشسوزی در مناطق حفاظتشده
با توجه به افزایش نرخ خشکسالی، تغییرات اقلیمی و گسترش فعالیتهای انسانی، آتشسوزی به یکی از جدیترین تهدیدات علیه تنوع زیستی و اکوسیستمهای طبیعی تبدیل شده است. کارشناسان بر لزوم اتخاذ رویکرد مدیریت جامع بحران، با تمرکز بر پیشگیری علمی، استفاده از فناوریهای نوین و برنامهریزی دقیق برای مراحل پس از حریق، جهت حفظ منابع طبیعی و کاهش خسارتهای زیستمحیطی و اقتصادی تأکید دارند.
شکوه طبیعت در جنگلهای هیرکانی؛ آشنایی با بلوط ۶۲ متری و کهنسال مازندران
در قلب جنگلهای هیرکانی استان مازندران، درختی باشکوه از گونه «بلندمازو» با قدمتی نزدیک به یک هزار سال، به عنوان یکی از مرتفعترین و شاخصترین درختان بلوط کشور شناخته میشود. این درخت که در منطقه گاوزنمحله بندپی شرقی شهرستان بابل استوار ایستاده، به دلیل ابعاد خیرهکننده و نقش حیاتی در اکوسیستم، به عنوان یک اثر طبیعی ملی ثبت شده است.
صدف غولپیکر «آدمخوار» نیست؛ غول ۲۰۰ کیلویی در آستانه انقراض
سالها تصور میشد صدفهای غولآسای دریایی با وزن ۲۰۰ کیلوگرم و ابعادی فراتر از یک متر، شکارچیانی هستند که میتوانند انسانها را ببلعند. اما بررسیهای علمی نشان میدهد این تصور، افسانهای کاملاً بیاساس است. در حالی که این نرمتنان بیضرر با انرژی خورشیدی زندگی میکنند و هیچ تهدیدی برای غواصان نیستند، اکنون خود قربانی فعالیتهای انسانی و تغییرات اقلیمی شده و در فهرست گونههای بهشدت در معرض انقراض قرار گرفتهاند.
شرکتهای نفتی در حالی سود میبرند که جهان بهشکلی خطرناک داغتر میشود
| پیام ما | سوزاندن سوختهای فسیلی بحران اقلیمی را تشدید میکند، اما بزرگترین شرکتهای نفتی جهان قصد دارند تولید خود را افزایش دهند. در حالی که جهان زیر موجهای گرمایی هرچه خطرناکتر میسوزد، این پرسش مطرح است که چرا به شرکتهای نفتی اجازه داده میشود بهجای پرداخت هزینه پیامدهای فعالیتهای خود، تولید سوخت را افزایش دهند؟ این پرسشی است که باید در روزهایی که گنبدهای حرارتی بخش بزرگی از نیمکره شمالی را فرا گرفتهاند، در ذهن همه مردم باشد؛ روزهایی که رکوردهای دما یکی پس از دیگری شکسته میشوند، کودکان در خودروهای قفلشده جان میبازند، بیمارستانها از قربانیان گرمازدگی پر میشوند و نیروهای امدادی با آتشسوزیهای گسترده جنگلی مقابله میکنند.
متهمـــــان گریختند
سریال مجروحشدن محیطبانها در درگیری با متخلفان همچنان ادامه دارد. این بار دو محیطبان «پارک ملی کرخه» در غرب خوزستان توسط شکارچیان غیرمجاز مورد ضربوشتم قرار گرفتند و مصدوم شدند. اکنون اما خبر رسیده است که دو نفر از ضاربان که دستگیر و تحویل نیروی انتظامی شوش شده بودند، چند ساعت پس از بازداشت، در حالی که محیطبانها همچنان روی تخت بیمارستان بودند، به دلایل نامعلومی آزاد شدهاند. این موضوع اعتراض کنشگران محیطزیست را به دنبال داشته است. این درگیری ظهر روز یکشنبه در پارک ملی کرخه رخ داد؛ در حالی که چندی پیش نیز دو محیطبان در برخورد با متخلفان در مناطق حفاظتشده خوزستان مجروح شده بودند.
ایستادن میان دستاورد و عقبماندگی
| پیام ما | در صفحه ۲۴۶ گزارش جهانی توسعه پایدار ۲۰۲۶، نام ایران در میانه جدولی آمده است که نه میتوان آن را شکست کامل خواند و نه موفقیتی روشن. عدد ۶۸.۸ کنار نام «جمهوری اسلامی ایران» قرار گرفته است؛ امتیازی بالاتر از میانگین منطقه، اما نه آنقدر بالا که کشور را در مسیر مطمئن تحقق اهداف توسعه پایدار نشان دهد. کمی پایینتر، عدد دیگری تصویر را روشنتر میکند: امتیاز ایران از سال ۲۰۱۵ فقط ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. یعنی در یک دههای که جهان قرار بود به سوی اهداف سال ۲۰۳۰ حرکت کند، ایران بیش از آنکه پیشروی چشمگیری داشته باشد، در نقطهای میانه باقی مانده است.
افزایش «مواد شیمیایی ابدی» در بارشها؛ سطح جهانی TFA طی ۲۰ سال بیش از سه برابر شد
نتایج یک پژوهش منتشرشده در نشریه *Geophysical Research Letters* نشان میدهد سطح جهانی «تریفلورواستیک اسید» (TFA) که به خانواده مواد شیمیایی مصنوعی PFAS و موسوم به «مواد شیمیایی ابدی» تعلق دارد، طی تنها ۲۰ سال بیش از سه برابر شده است. بر اساس برآورد محققان دانشگاه لنکستر، بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ حدود ۳۳۵ هزار و ۵۰۰ تن TFA از اتمسفر بر سطح زمین رسوب کرده و انتظار میرود این آلودگی در دهههای آینده نیز روند افزایشی داشته باشد.
فروپاشی باند سازمانیافته شکارچیان حیاتوحش در سبزکوه
یگان حفاظت محیطزیست چهارمحال و بختیاری با همکاری دستگاههای امنیتی، انتظامی و قضایی شهرستان لردگان، موفق به شناسایی و بازداشت ۵ عضو از یک باند سازمانیافته و کشوری شکارچیان غیرمجاز شدند. در این عملیات گسترده که پس از ۴ شبانهروز تعقیب و گریز انجام شد، مستندات مربوط به شکار بیش از ۳۴ رأس حیوان در کلاسهای کل، بز و قوچ وحشی و ۱۱۸ قطعه کبک کشف و ضبط گردید.
چشمه «کیهنی دروزن» در کبیرکوه ایلام؛ چشمهای کارستی با جریان متناوب و نامی برگرفته از باور محلی
چشمه «کیهنی دروزن» در ارتفاعات کبیرکوه ایلام، یکی از پدیدههای طبیعی شاخص این منطقه است که بهدلیل جریان متناوب و قطع و وصل ناگهانی آب، در میان مردم محلی به «چشمه دروغگو» شهرت یافته است. این چشمه کارستی در یکی از بکرترین بخشهای زاگرس میانی قرار دارد و رفتار ویژه آن، نتیجه مستقیم ساختار زمینشناختی و اقلیم خاص کبیرکوه است.
آیا این گیاه نابغه از تو در ریاضی بهتر است؟ احتمالاً بله
نخستین بار در سال ۱۶۴۴ بود که انسان به طور غیررسمی با «نمودارهای ورونوی» (Voronoi diagrams) در ریاضیات آشنا شد؛ اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که گیاهان میلیونها سال پیش از ما، این فرمول پیچیده هندسی را برای بقای خود به کار گرفتهاند. دانشمندان آزمایشگاه معروف «کلد اسپرینگ هاربر» در نیویورک بهتازگی کشف کردهاند که «گیاه پول چینی» شبکه رگبرگهای خود را کاملاً بر اساس الگوهای ریاضی ورونوی سازماندهی میکند. این کشف، پنجرهای جدید رو به درک محاسبات بیولوژیکی گیاهان گشوده است.
