بایگانی مطالب: جامعه
مشقِ اول: نابرابری
تا اول مهر و بازگشایی مدارس چیز زیادی نمانده است. برخی، خریدهای مدرسۀ دانشآموزان را موکول به دقایق پایانی قبل از بازگشایی مدارس کردهاند. تورم و تبعات آن، دامان تهیۀ نوشتافزار را هم گرفته است. خانوادههای بسیاری اقدام به خرید لوازمتحریر کردهاند و خانوادههای دیگر، منتظر لحظات آخر، دریافت حقوق و احتمالاً تخفیفهای پاییزی. کودکان اما قربانی این نابرابری و تورم هستند. بخش زیادی از آنان، ناگزیر به استفاده از لوازمتحریر کمکیفیت، اما ارزان هستند؛ مدادی که زودبهزود با هر تراش شکسته میشود، خودکاری که روان نمینویسد و کیف و جامدادیای که زود فرسوده و خراب میشوند.
بازگشت به شاخصهای پایداری در توسعۀ شهرهای ایرانی
در چهار دهۀ اخیر، نواحی شهری در ایران رشد چشمگیری داشته است، اما این رشد با مخاطرات بسیار اجتماعی و محیطزیستی همراه بوده است؛ مسائلی چون زایش سکونتگاههای غیررسمی در حاشیۀ شهرها، گرانی مسکن، گسترش فقر شهری، آلودگی هوا، مدیریت پسماند شهری، تأمین آب آشامیدنی و بسیار موارد دیگر که همگی شاخصهای کیفیت زندگی و زیستپذیری را تحتتأثیر قرار داده است. اگر سه مؤلفۀ توسعۀ اقتصادی، توسعۀ اجتماعی و حفاظت از محیطزیست و اکوسیستم طبیعی را بهعنوان بنیانهای توسعۀ پایدار در نظر بگیریم، پایداری توسعۀ اقتصادی و حفظ کیفیت حیات روی کرۀ زمین برای انسان، منوط به رشد و توسعۀ منطقی شهرها و اصلاح روابط آنها با محیطزیست پیرامونشان است.
زنان چرا مهاجرت میکنند؟/ هر یک درصد شاخص فلاکت، ۵ درصد مهاجرت زنان را تشدید میکند
یکی از مهمترین مسائل مربوط به مهاجرت در عصر جدید که به عصر مهاجرت معروف شده، زنانه شدن این پدیده است که در ایران نیز اتفاق افتاده و اولین پرسش این است که زنان چرا و با چه انگیزههایی مهاجرت میکنند؟
خانهسازی روی کاغذ
ساخت مسکن ۲۰۰ هزار نفری، وعدهای بود که از سوی زاکانی شهردار تهران در خردادماه جاری داده شد. ساخت این تعداد مسکن، ۹ خردادماه ۱۴۰۳ با حضور مخبر سرپرست وقت ریاستجمهوری، «مهدی چمران» رئیس شورای اسلامی شهر تهران و زاکانی شهردار تهران و سایر مدیران شهرداری، در منطقۀ ۲۱ برگزار شد. بر اساس این طرح، بنا بود ۲۶ شهرک الگو ساخته شود که اعلام شده بود ساخت ۶ شهرک بهصورت همزمان در منطقۀ ۲۱، شروع به کار میکند. اما اکنون پس از گذشت سه ماه، خبری از ساخت این خانهها نیست؛ موضوعی که باعث شد امروز هم در صحن شورای شهر، دربارۀ آن از شهردار سؤال شود. بر این اساس، «سوده نجفی» عضو شورای شهر تهران، با بیان اینکه متأسفانه امروز با گذشت بیش از ۳ ماه، هنوز هیچ اقدامی در سطح شهر تهران دربارۀ ساخت این شهرکها دیده نمیشودِ، بیان کرد: اصلاً محلی که قرار است این شهرکها ساخته شود، مشخص نیست.
سه دهه فرسودگی
خرابی آسانسورها و پلهبرقیهای یکی از خطوط مترو، داستان هرروزۀ این خطوط حملونقل شهری است. این روزها تعداد مسافران مترو به دلایل اقتصادی بیشتر شده است و ساعاتی از روز که به آن پیک حرکت گفته میشود، حجم تردد مسافران به اوج خود میرسد، اما وضعیت تردد برای سالمندان و بیماران و افراد دارای معلولیت برای استفاده از خطوط مترو، هر روز سختتر از قبل میشود. آسانسورها و پلهبرقیهای خراب، توان یک تردد آسان و بدون دردسر را از شهروندان گرفته است. بیش از ۱۶۰ ایستگاه فعال مترو در تهران وجود دارد که همزمان با آغاز فصل بازگشایی مدارس، ضروری است که مدیران شرکت مترو و شهرداری، اقدامات جدی و سریعتری را برای رفع نقایص انجام دهند.
«انگیزه»؛ حلقۀ مفقوده
تحول در هر اموری از جمله «تغییر در رفتار با طبیعت و حیاتوحش»، ضروری و اجتنابناپذیر است. «آموزش، فرهنگسازی و اطلاعرسانی»، سه ضلع مثلث تحول در تغییر رفتار ما با طبیعت و حیاتوحش است که متولیان آن در سازمان حفاظت محیطزیست، باید در صدد اصلاح و تقویت آن باشند؛ سه ضلع مثلثی که اهمیت آن سالیان سال در برنامهها و سیاستهای سازمان حفاظت محیطزیست که نقش اصلی را در نظارت و حفظ محیطزیست به عهده دارد، کمرنگ شده و گاهاً به فراموشی سپرده شده و یا صرفاً فقط برای ارائۀ گزارشی از عملکرد بوده است. باتوجهبه حجم گستردۀ تخریب روزافزون محیطزیست کشورمان، هنوز خیلی از آحاد جامعه بهخصوص دولتمردان، به درک درستی نائل نشدهاند و بههمیندلیل، به فهم مشترکی برای عبور از بحرانهای محیطزیست کشورمان دست نیافتهایم و حالا در گفتوگو با کارشناسان این حوزه، به چرایی این اتفاق پرداختهایم.
اما و اگر های انتقال پایتخت
رئیسجمهور «مسعود پزشکیان»، روز هفدهم شهریور ۱۴۰۳ گفت: «تهران بهعنوان پایتخت کشور، با مشکلاتی دست به گریبان است که هیچ راهحلی جز انتقال مرکزیت نداریم… توسعۀ کشور با ادامۀ روند فعلی امکانپذیر نیست. اینکه بخواهیم همچنان منابع اولیه را از جنوب کشور و دریا به مرکز بیاوریم و تبدیل به محصول کنیم و دوباره برای صادرات به جنوب بفرستیم، بهشدت توان رقابت ما را مستهلک کرده و کاهش داده... چارهای نداریم جز اینکه مرکزیت اقتصادی و سیاسی کشور را به جنوب و نزدیک دریا منتقل کنیم... کمبود آب، نشست زمین، آلودگی هوا و امثال آن، با تداوم سیاستها و اقداماتی که تابهحال اجرا شدهاند، فقط تشدید شده…
رودِ «سوخته»
طی تابستانی که روزهای آخر آن سپری میشود، ۱۰ بار بستر رودخانۀ «زایندهرود» آتش گرفته است؛ اتفاقی که در پی خشکی بسیار زیاد و رشد قابلتوجه نی و گیاهان و در میان غفلت شهروندان یا مسافران، اتفاق افتاده است. حالا دفتر مدیریت بحران استانداری اصفهان، اعلام میکند که برای جلوگیری از تکرار این اتفاق، شهرداری مکلف به جمعآوری پوشش گیاهی بستر رودخانه بهویژه نیزارها شده است، اما کارشناسان میگویند، برای جلوگیری از تکرار این اتفاق و اتفاقهای مشابه، باید آب به رودخانه برگردد و این ممکن نخواهد بود جز با کاهش بارگذاری بالادست بهجای هزار و یک نقشۀ بلندپروازنه و غیراجرایی.
دستور پیگیری سانحه قطار باری هرمزگان از سوی وزیر راه
وزیر راه و شهرسازی در پی سانحهای که در واپسین دقایق شب گذشته برای قطار باری در بندرعباس رخ داد، دستور پیگیری سریع داد و خواستار گزارش از جزییات این ضایعه شد.
پوشاندن امرِ غلط
با نزدیکشدن به آغاز ماه مهر، شهرداری تهران طرحی را تحت عنوان «ساماندهی آسیبهای اجتماعی» آغاز کرده است که در قالب آن، اقدام به جمعآوری معتادان متجاهر در شهر میکند. آنگونه که سرپرست سازمان خدمات و مشارکتهای اجتماعی شهرداری تهران، به «ایلنا» بیان کرده است، «هدف از اجرای مرحلۀ چهارم طرح ساماندهی آسیبهای اجتماعی، این است که فضای شهر بهعنوان فضایی که قرار است دانشآموزان در آن رفتوآمد کنند، پاکیزه باشد.» بر این اساس، قرار است در بوستانها و فضایی که نزدیک مدارس است و دانشآموزان از آنها استفاده میکنند، اقدام به جمعآوری معتادان کنند. «محمد نقیب» همچنین از شهروندان تهرانی خواسته است، مکانهایی که افراد آسیبدیده اعم از معتاد متجاهر و... حضور دارند را از طریق سامانۀ ۱۳۷ به شهرداری تهران اطلاع دهند تا آن نقطه را «پاک» کنیم! پاکسازی یا پاکانگاری شهر از معتادان که واژۀ نامناسبی برای یک پدیده و آسیب شهری است، همواره در سالهای اخیر از سوی متولیان امر بیان میشود. اعتیاد، کودک کار، تکدیگری، زنان بیخانمان و ...، از آسیبهای شهرهاست و بیتردید راهکار کاهش بسیاری از این آسیبها، نه جمعآوری که اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه و بلندمدت است. بااینحال باید دید این جمعآوری معتادان متجاهر، چه کمکی به شهروندان و نوجوانان دانشآموز و زیست شهری آنان خواهد کرد؟ در دیگر کشورها برای بهبود وضعیت و پیشگیری از افزایش این پدیدۀ شهری، چه اقداماتی انجام میدهند و چقدر چنین اقدامات نمادین، مؤثر و کمککننده خواهد بود؟
