بایگانی مطالب: گردشگری پایدار
سرنوشت تلخ چنار هزارساله
|پیام ما| روز جمعه ویدئویی از آتش‌سوزی چنار کهنسال روستای برغان منتشر شد. درختی که گفته می‌شود بیش از هزار سال عمر داشته و در حیاط مسجد جامع برغان در کنار چنار کهنسال دیگری که عمری حدود ۳۰۰ سال دارد، قرار گرفته است. این درختان علاوه‌بر اینکه یکی از جاذبه‌های گردشگری روستای برغان هستند، برای مردم محلی هم جایگاه ویژه‌ای دارند و مردم برای این دو درخت کهنسال احترام خاصی قائلند. هرچند مدیر میراث‌فرهنگی البرز اعلام کرده خسارات واردشده به درخت جزئی است، اما گزارش‌های آتش‌نشانی حکایت از انجام نزدیک به ۱۲ ساعت عملیات برای نجات این درخت دارد. درختان کهنسال یکی از عناصر تاریخی و طبیعی ایران هستند که در تمام تاریخ این سرزمین مورد توجه بودند، حوادثی شبیه به آتش‌سوزی جمعه در برغان تنها یکی از تهدیداتی است که درختان کهنسال ایران با آن مواجهند، چندی پیش هم تصویری از قطع درخت کهنسال دیگری برای ساخت جاده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. توجه به حفاظت از این درختان به‌جز مسئله محیط‌زیستی، جنبه تاریخی و فرهنگی هم دارد و عمر بلند این درختان نشان می‌دهد مردم این سرزمین در طول تاریخ تا چه اندازه برای طبیعت و عناصر آن احترام قائل بودند و حالا این درختان هم قربانی بی‌توجهی می‌شوند و هم در جریان توسعه بی‌ضابطه در مناطق مختلف مورد تهدید قرار می‌گیرند.
تخریب زاگرس با پوشش تعابیر علمی
زیبایی در بال‌های گسترده پرندگان
«اهالی «روستای پامنار» تا چند سال پیش «جغد ماهی‌خوار» را بدشگون می‌دانستند. می‌گفتند هر کس یکی از این جغدها را که پشت سد دز لانه داشت ببیند، تا شب نشده، باید بکشد و از شرش خلاص شود تا شومی جغد دامنگیرش نشود. شبکه‌های اجتماعی که به راه افتاد، یکی از اهالی خیلی اتفاقی عکسی از جغد ماهی‌خوار منتشر کرد. این تصویر دست به دست شد و به یکی از پرنده‌نگرها رسید که مدت‌ها به‌دنبال تصویربرداری از این گونه بود. بعد از آن، پای پرنده‌نگرهای دیگر هم برای دیدن جغد ماهی‌خوار به روستا باز شد و پامنار شد یکی از مقاصد گروه‌های پرنده‌نگری.» این روایت «نوید پارسایی»، پرنده‌نگر، مدرس و مؤسس «آکادمی حیات‌وحش ایران»، از رونقی است که پرنده‌نگری برای یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای دزفول در شمال خوزستان به ارمغان آورده. حالا «جغد ماهی‌خوار» برای پامناری‌ها خوش‌قدم است و آن‌طورکه پارسایی می‌گوید: «قایقران‌های محلی قبل از رسیدن به لانه جغد ماهی‌خوار موتور قایقشان را خاموش می‌کنند، مبادا جغد بترسد و از آنجا برود و دیگر برنگردد.»
«نه» گفتن را تمرین کنید
«چرا باید یوز و عکاسی از آن امنیتی باشد؟»، «چرا در سازمان حفاظت محیط‌زیست به نسل «زد» توجه نمی‌شود؟» «چرا اطلاع‌رسانی شفافی درباره گونه‌های در اسارت صورت نمی‌گیرد؟» «چرا از پژوهش‌های محیط‌زیستی در دانشگاه در بخش اجرا استفاده نمی‌شود؟»، «چرا مجوزهای شکار پرندگان داده می‌شود، درحالی‌که نیروی کافی محیطبانی برای نظارت نداریم؟» و «آیا زمان آن نرسیده است که از سازمان حفاظت محیط‌زیست در مقابل اصحاب قدرت شهامت و جسارت به خرج دهد؟» اینها بخشی از صحبت‌های کارشناسان و فعالان محیط‌زیست با «شینا انصاری» در کافه کارزار بود. او در پاسخ به این پرسش به سه اولویت در سازمان حفاظت محیط‌زیست اشاره کرد: «اجرای قانون»، «شفافیت» و «پاسخگویی».
وسوسه‌های گنج‌یابی
حفاری‌های غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی در برخی نقاط ایران، به‌ویژه در محوطه‌های باستانی به معضلی جدی تبدیل شده است. در بسیاری از مناطق با وجود تلاش‌های گسترده برای جلوگیری از این اقدامات همچنان آثار باستانی در معرض تهدید قرار دارند. بازار قاچاق آثار تاریخی رونق یافته و حتی در شبکه‌های اجتماعی نیز شیوه‌های حفاری و فروش این آثار به نمایش گذاشته می‌شود. اما چرا برخی از افراد به‌جای واگذاری این میراث به دولت و نهادهای مسئول، به‌دنبال دستیابی به ثروت از طریق کشف این گنجینه‌های تاریخی هستند؟ درحالی‌که مسئولان میراث‌فرهنگی طی سال‌ها، مشارکت مردمی را یکی از راه‌های اساسی در حفاظت از این سرمایه‌های تاریخی می‌دانند.
کوه رادون تکه‌تکه می‌شود
بادهای موسمی هربار که از غرب به شرق می‌وزند، گردوغبار اکتشاف معدن، روستای امین‌آباد را در خود غرق می‌کند. اهالی امین‌آباد که در ۴۵ کیلومتری شهرضا هستند، از ابتدای امسال با بیل مکانیکی و لودر سنگین در منطقه‌شان روبه‌رو شده‌اند و حالا نگران از بین رفتن کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی منطقه و گیاهانی دارویی که بر روی ۱۰ رشته قنات روستا قرار دارند، هستند. آنها می‌گویند معدن‌کاوی در پنج کیلومتری روستا و تنه به تنه زمین‌های کشاورزی یعنی نابودی شغل آنها به قیمت سود عده‌ای خاص. آنها حتی هنوز به‌درستی نمی‌دانند چه معدنی قرار است آنجا راه بیفتد. به آنها گفته‌اند «سنگ مرمریت سیاه و چیزهای دیگر» اما به گفته عضو شورای روستای امین‌آباد، راه افتادن معدن یعنی خشک شدن ۱۰ رشته قتات منطقه، قنات‌هایی که آب شرب بیش از هزار نفر از اهالی روستا را تأمین می‌کند.
بومگردی، هم سفر هم حفظ محیط‌زیست
|پیام ما| بیست‌ویکمین همایش ملی «ارزیابی اثرات محیط‌زیستی ایران» با رویکرد گردشگری پایدار و مشارکت مردمی از سوی دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و انجمن ارزیابی محیط‌زیست ایران اول و دوم اسفندماه در تهران برگزار شد. کارشناسان و مسئولان در سخنانشان در این همایش به اهمیت توسعه پایدار در صنعت گردشگری پرداختند و نقش اقامتگاه‌های بومگردی را در پایداری گردشگری بررسی کردند. دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز درباره نقش اقامتگاه‌های بومگردی به‌عنوان معیاری برای سنجش پایداری خدمات گردشگری کشور صحبت کرد. او به تلاش‌ها برای بهبود شاخص‌های پایداری در پروژه‌های گردشگری و اهمیت این اقامتگاه‌ها در ارتقای فرهنگ گردشگری پایدار اشاره کرد. همچنین، معاون گردشگری کشور بر لزوم توجه به محیط‌زیست ایمن و رعایت اصول گردشگری سبز، مانند استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت پسماند، تاکید کرد. در پایان همایش، از «مجید مخدوم»، بنیانگذار علم ارزیابی اثرات محیط‌زیستی در ایران، تقدیر شد.
سفیران فراموش شده فرهنگ
امروز روز جهانی راهنمایان گردشگری است. آنها که در سال‌های اخیر تجارب سختی را از سر گذرنده‌اند، از رکود شدید گردشگری و ترک ناخواسته شغل‌شان تا مشکلات اقتصادی و بیکاری. فعالان این بخش از گردشگری امروز برای شانزدهمین سال گردهمایی سالانه خود را در حالی در موز ملی ایران برگزار می‌کنند که این حرفه هنوز با چالش‌های زیادی دست و پنجه نرم می‌کند. این گردهمایی به نوعی یادآور تلاش و ایستادگی راهنمایان گردشگری در بحران‌هایی است که گردشگری ایران از سر گذراند، کسانی که در سخت‌ترین شرایط هم ایستادند، اما امروز بسیاری از آنها به دلیل مشکلات اقتصادی تن به مهاجرت داده یا خانه‌نشین شده‌اند.
نمایشگاه گردشگری بدون حضور معلولان
نمایشگاه گردشگری تهران با تمام نقاط قوت و ضعف به پایان رسید. نمایشگاهی که رئیس‌جمهور در آیین افتتاح آن تأکید کرده بود «ایران برای تمام ایرانیان است»، اما در همان نمایشگاه حتی به‌صورت نمادین هم به بزرگترین اقلیت کشور یعنی افراد دارای معلولیت توجهی نشده بود. در جریان برگزاری نمایشگاه، ویدئویی منتشر شد از حضور چند نفر از افراد دارای معلولیت که به بازدید از نمایشگاه گردشگری رفته بودند و با چالش‌های جدی از مشکلات تردد در سالن‌ها و نبود رمپ‌های مناسب تا فاصله پارکینگ از محل برگزاری نمایشگاه و نبود امکانات حمل‌ونقل مناسب افراد با شرایط خاص در فضای داخلی نمایشگاه مواجه شده و از این موضوع گله‌مند بودند که چرا حتی در نمایشگاه تدبیری برای حضور آنها اندیشیده نشده است. دسترس‌پذیری در فضاهای عمومی سال‌هاست که برای افراد با شرایط خاص مطالبه‌ای است که به آن توجه نمی‌شود و بخش گردشگری هم از این قاعده مستثنا نیست. اما برگزارکنندگان نمایشگاه می‌توانستند حتی به‌صورت نمادین به این قشر توجه ویژه کنند و امکاناتی برای حضورشان در نمایشگاه فراهم کنند؛ شاید همین مقدمه‌ای می‌شد برای توجه متولیان به نیازهای افراد با شرایط خاص در بخش گردشگری، اما این موضوع هم مثل موارد بسیار دیگر در نمایشگاه گردشگری تهران آن‌گونه‌که باید مورد توجه قرار نگرفت.
باید با توافقی جسورانه و عملی دریای خزر را از مرز بحران به سمت مطلوب هدایت کنیم
معاون رئیس جمهور گفت: باید با توافقی جسورانه و عملی دریای خزر را از مرز بحران به سمت مطلوب هدایت کنیم.
