سد «دوستی» مهمترین منبع تأمین‌کننده آب شرب خراسان‌رضوی و به‌ویژه کلانشهر مشهد با بیش از سه میلیون نفر جمعیت است. سدی که بنابه اعلام شرکت آب‌منطقه‌ای این استان عملاً در روزهای گذشته به «حجم مرده» رسیده است. گرچه کاهش بارندگی در این منطقه بر پرشدگی سد دوستی بی‌تأثیر نیست، اما اصلی‌ترین دلیل بی‌آبی مطلق این سد، آبگیری سد «پاشدان» در ولایت هرات افغانستان و کنترل کامل آب رودخانه فرامرزی «هریرود» از سوی طالبان است که نه‌فقط ایران، بلکه ترکمنستان را هم دچار بحران کرده است.

سد «پاشدان» بر «هریرود» به‌طور کامل آبگیری شده است و حالا آورد آب به سد «دوستی»، سد تأمین‌کننده آب شرب خراسان‌رضوی را تا حدود قابل‌توجهی کاهش داده است. هم‌زمان خبرها حاکی از شروع برنامه‌ریزی برای سد جدیدی بر خاشرود است. همچنین، خبرهای نگران‌کننده‌ای از برنامه‌ریزی برای توسعه سد «قلعه‌افضل» و انحراف دوباره آب حکایت می‌کنند. درحالی‌که شرکت مدیریت منابع آب ایران اقدام‌های طالبان را خلاف عرف بین‌الملل و حسن همسایگی می‌خواند، اما دیپلماسی آب کشور حتی در هیرمند نیز با وجود داشتن معاهده، برای تأمین حقابه موفق نبوده است. کارشناسان می‌گویند اعداد و سازه‌های آبی افغانستان خبرهای خوشی برای ایران نخواهند داشت. در «هیرمند» نوع سازه و در «فراه‌رود» حجم سازه نشان می‌دهد حداقل در نیمه پایینی مرز با افغانستان، روزهای تاریکی را باید برای سیستان متصور باشیم؛ چون امکان انحراف همه آب در هیرمند و نگهداشت همه آب در فراه‌رود را دارد، افغانستان حالا توسعه سازه‌های آبی در «خاشرود» را هم که شروع کرده است.

سخنگوی صنعت آب، بهره‌برداری یک‌جانبه از رودخانه هریرود را موجب نقص حقوق عرفی دانست و گفت: اثرات این اقدام یک جانبه طرف افغانستانی نه تنها تامین آب شرب و بهداشت چند میلیون نفر را متأثر می‌کند، بلکه به آسیب گسترده به محیط‌زیست پایین‌دست نیز منجر می‌شود.