بایگانی مطالب برچسب: معماری ایرانی
گنبد سلطانیه میراث مشترک جهانیان است
قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور با تأکید بر اهمیت جهانی گنبد سلطانیه، این بنا را میراثی متعلق به تمام بشریت خواند و خواستار همکاری شهرداری برای ساماندهی محوطه و معرفی هرچه بهتر این اثر به جهانیان شد.
بهشت ایرانی جهنم میشود
در تاریخ ایران، باغ تنها فضایی برای آسایش یا تفریح نبوده؛ تصویری از نظم، عقلانیت و هماهنگی میان انسان و جهان است. باغ ایرانی تلاشی است برای بازآفرینی بهشت گمشده بر زمین؛ نظمی هندسی که در آن آب، گیاه، نور و بنا، استعارهای از چهار عنصر خلقتاند. اما در روزگار ما، این میراث جهانی آرامآرام رنگ میبازد. شهرهای مدرن، با توسعه مهارنشدنی، ریشه باغها را میخشکانند و آنها را به تکههایی از خاطره بدل میکنند. در اصفهان، که روزگاری به «شهر باغها» شهره بود، دیگر جز نامی از بسیاری از باغهای قاجاری و صفوی باقی نمانده است. در شیراز، باغهای تاریخی در سایه برجها فرو رفتهاند. در تهران، آخرین نفسهای باغهای قاجاری شمیران میان ویلاهای لوکس و خیابانهای آسفالته گم شده است. در این میان، پرسش اصلی آن است که چگونه میراثی که در سال ۲۰۱۱ با عنوان «باغ ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، امروز تا این اندازه آسیبپذیر و بیدفاع مانده است؟
حمله به معماری مدرن ایران
گفتوگو با مهرداد زواره محمدی معمار و پژوهشگر حوزه معماری در مورد اهمیت ساختمان شیشهای صدا و سیما در معماری مدرن ایران و نگرانی برای بازسازی و برگشت به کاربری این ساختمان مهم.
کجفهمی در تعریف میراثفرهنگی
فرمان تخریب یا اظهارنظر؟
حدود ۴۰ سال بعد از اولین نقدها به حفاظت از بناهای تاریخی و جلوگیری از تخریب آنها و بعد از سالها تلاش برای آموزش و فرهنگسازی بین مردم برای حفاظت و مرمت از بناهای تاریخی، حالا اظهارات یکی از مسئولان مذهبی شهر اصفهان که بناهای جهانی آن آوازهای بلند بین کشورها دارد، نگرانیهای زیادی را مطرح کرده و به واکنشهای زیادی بین فعالان میراثی و فعالان فضای مجازی منجر شده است.
«تخریب» نمای بانک ملی لار نو به جای «مرمت»
ورود طالبان به قلب میراث جهانی اصفهان
چه کسی دروازههای نقشجهان را به روی خودروهای دیپلماتها گشود؟
مارکوف ساخت، ما ویران میکنیم
|پیام ما| «خطر تخریب ساختمان سینگر» تیتر خبری بود که خیلی زود در میان علاقهمندان به تاریخ و میراث فرهنگی دستبهدست شد و صاحبنظران و مسئولان میراثفرهنگی و مدیران شهری را وادار به واکنش کرد. موضوع در جلسه اخیر شورای شهر مطرح شد و آنطورکه مسئولان شهرداری و شورای شهر و میراث فرهنگی میگویند سندی مبنیبر درخواست مالک برای خروج اثر از فهرست ثبت و یا تخریب و نوسازی بنا در شهرداری و میراث فرهنگی ثبت نشده است. «محسن سعادتی»، معاون میراثفرهنگی استان تهران، در اظهاراتی هرگونه اقدام در مورد این بنا را غیرقانونی و «ممنوع» اعلام کرده است. در این میان، اما اظهارات «سید احمد علوی»، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران، قابلتأمل است که در مورد یک بنای ثبتملیشده و دارای اهمیتها و شاخصههای معماری فراوان، گفته است: «اگر وزارت میراثفرهنگی اعلام کند ساختمان فاقد ارزش میراثی است، شهرداری موظف به صدور مجوز تخریب میشود.»
از ضوابط مربوط به عرصه و حریم این اثر جهانی عدول نخواهیم کرد
|پیام ما| مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی در نشست اخیر با رسانهها درباره اخبار و اتفاقات مربوط به بازنگری حرایم، توضیحاتی ارائه کرد. «علیرضا ایزدی» ضمن اشاره به وضعیت حرایم مصوب آثار ثبتی گفت: «ما از عملکرد خودمان در حوزه ثبت آثار و بحث حرایم راضی نیستیم و این تنها مربوط به یک یا دو سال اخیر نیست. ایران به گواه کارشناسان، بالغبر یک میلیون اثر اعم از ابنیه و محوطههای تاریخی دارد. از این میزان، در خوشبینانهترین حالت تنها چهل هزار اثر به ثبت ملی و جهانی رسیده است و از این تعداد، حدود پنج هزار اثر عرصه و حریم مصوب دارند. این وضعیت برای مجموعه فعالیتهای میراث فرهنگی که باید حفاظت و حراست شود و به دست آیندگان سپرده شود، مناسب و مطلوب نیست»
ارگ بم؛ از آوار تا احیا
از آن کابوس ۱۲ثانیهای که شهر را تبدیل به تلی از خاک کرد، ۲۱ سال میگذرد. آن روز، صبحِ مردم بم با یک کابوس طولانی شروع شد. کابوسی که بوی مرگ و اشک و داغ میداد. حالا ۲۱ سال گذشته و بم زلزله پنجم دیماه ۱۳۸۲ را بهعنوان بخشی از تاریخ خود پذیرفته است. تاریخی که نهفقط اهل بم که بسیاری از مردم جهان آن را بهخاطر دارند. مردمی که داغ بم قلبشان را فشرد. بعضی راهی شهر زلزلهزده شدند تا کاری کنند. بعضی سالها پاگیر بم شدند و ماندند و کاری کردند کارستان. «اسکندر مختاری» یکی از همان آدمهاست که در روزهای ابتدایی پس از زلزله به بم رفت و ماند و نقش پررنگی در احیای ارگ ایفا کرد. مدیر پروژه نجاتبخشی ارگ بم، در گفتوگو با «پیام ما» از تجربه آن شش سال میگوید و آن را تجربهای موفق در حوزه مدیریت بحران میراث فرهنگی میداند، تجربهای که میتوانست سرنوشتی بهتر داشته باشد.
حذف تاریخ با تخریب
درحالیکه اصفهان خود را برای میزبانی از ۱۳۰ شهر تاریخی جهان در سال ۲۰۲۷ آماده میکند و همزمان مساجد تاریخی و حتی معاصر این شهر و کشور در حال ثبت ملی و جهانی هستند، اخیراً خبری منتشر شد مبنیبر تخریب مسجد سیچان، یکی از مساجد قدیمی و شناختهشده در جنوب شهر. این اقدام که بهدنبال درخواست هیئتامنای مسجد و شهرداری منطقه پنج اصفهان برای نوسازی و بازگشایی معبر صورت گرفت، بدون استعلام از ادارهکل میراثفرهنگی استان اصفهان انجام شد. این درحالیاست که «حسین کارگر»، مدیر منطقه پنج شهرداری اصفهان که به دستور او این مسجد تخریب شده، طی بیانیهای بهصراحت اعلام کرد: «مسجد سیچان تاکنون در فهرست آثار ملی کشور ثبت نشده و از منظر میراث فرهنگی، هیچگونه ارزش تاریخی ندارد.» اما آیا این بدان معناست که باید یک بنای ارزشمند فرهنگی و هویتی بهراحتی تخریب شود؟ چگونه این بنا که فراتر از کارکرد عبادی خود، بهعنوان یک نماد فرهنگی، معنوی و زیباشناختی برای اصفهان و مردم این محله شناخته میشد، در اقدامی جنجالی تخریب میشود؟ در شرایطی که اصفهان بهعنوان شهری با هویت غنی و میراث جهانی شناخته میشود، چنین اقدامی باعث ایجاد سؤالات زیادی درباره سیاستهای شهری و نحوه مدیریت میراث فرهنگی در این شهر شده است. چگونه در شهری که میزبان نشستهای بینالمللی میراث فرهنگی است، این تخریب رخ میدهد؟
«مسجد کازرونی» امتداد مساجد ایرانی
زمانی که پروژۀ ثبت جهانی مساجد ایرانی از سوی وزارت میراث فرهنگی دنبال میشود، تنها مسجد ایرانی معاصر شهر اصفهان، «مسجد کازرونی عباسآباد» بدون توجه به تذکرها و تأکیدهای میراثدوستان و صاحبنظران، توسط هیئتامنای مسجد که حکم هیئتامنایی آنان نزدیک شش ماه است از دایرۀ اعتبار ساقط شده است، به بهانۀ توسعۀ مسجد مورد تخریب قرار میگیرد و اگر نمازگزاران مسجد و میراثدوستان بهموقع وارد عمل نمیشدند، بهغیراز شبستان، کل این مسجد تاریخی همچون «حمام خسروآقا» اصفهان، در سکوت و بیخبری کامل تخریب میشد. این مسجد در کشوقوسهای چندساله چندینبار توسط هیئتامنای آن مورد تهاجم برای تخریب قرار گرفته است و این نمازگزاران و میراثدوستان بودند که تاکنون نگذاشتند این مسجد تاریخی تخریب شوند. باوجوداینکه پروندۀ مسجد کازرونی عباسآباد برای ثبت ملی دو بار به جریان افتاده، اما به دلیل تشدد آراء در ادارۀ کل میراث فرهنگی استان اصفهان و نفوذی که هیئتامنای مسجد در شهر دارند، متوقف شده است. آیا این مسجد واجد ارزش تاریخی برای ثبت در آثار ملی است؟ و مهمتر از همه، اگر قرار است توسعهای در این مسجد صورت بگیرد، باید بر چه اساسی باشد؟ روزنامۀ «پیام ما» در گزارش فوق به بررسی این موضوع پرداخته است.
