|پیام ما| «سیسیلیا هیمنز» زن اسپانیایی که در سال ۲۰۱۲ با مرمت ناموفقِ فرسکوی «اکه هومو Ecce Homo (و اینک انسان)» در کلیسای مرسی شهر «بورخا» به شهرت ناخواسته جهانی رسید، در ۹۴سالگی درگذشت؛ مرمتی که بسیاری آن را یک فاجعه در این حوزه می‌دانند از یک دغدغه شخصی و خطای آماتوری آغاز شد، اما به یکی از مشهورترین نمونه‌های جنجال‌برانگیز تاریخ مرمت آثار هنری و البته شناخته‌شده‌ترین جاذبه گردشگری بورخا تبدیل شد.

اصفهان، این نگین درخشان در جغرافیای فرهنگی ایران و جهان، بار دیگر در معرض تهدیداتی قرار گرفته که نه‌تنها امنیت شهروندان بلکه موجودیت میراث جهانی آن را هدف گرفته است. شهری که در تاریخ معاصر نیز طعم تلخ جنگ و تهدید را چشیده است؛ از جمله در دوران جنگ تحمیلی که مسجد جامع تاریخی آن در حملات هوایی رژیم بعث عراق آسیب دید. اکنون و در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای و تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی، مسئله‌ای فراتر از سیاست در مرکز توجه قرار گرفته است؛ حفاظت از هویت تاریخی و تمدنی یک ملت. «امیر کرم‌زاده»، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان، پیش‌تر در گفت‌وگوهایی با رسانه‌ها هشدار داده بود که هرگونه آسیب به آثار تاریخی، به‌ویژه آثار ثبت‌شده در فهرست جهانی یونسکو، نه‌تنها یک خسارت مادی یا فرهنگی، بلکه طبق کنوانسیون‌های بین‌المللی جنایت جنگی محسوب می‌شود. او تأکید کرده بود حتی موج انفجار و آلودگی صوتی ناشی از آن می‌تواند به سازه‌های چندصدساله، آسیب‌های جبران‌ناپذیری وارد کند؛ تجربه‌ای که در جنگ‌های مدرن، متأسفانه بارها و بارها شاهد آن بوده‌ایم. درحالی‌که نهادهای بین‌المللی مانند یونسکو، ایکوم و ایکوموس، همچنان در برابر تهدیدات مستقیم یا غیرمستقیم به این آثار سکوت کرده‌اند، اداره‌کل میراث‌فرهنگی اصفهان وارد فاز عملیاتی و حفاظتی اضطراری شده است. انتقال اشیای موزه‌ای به مخازن طبقه‌بندی‌شده و فوق‌امنیتی، پلمب موزه‌ها، استقرار نیروهای امنیتی و فعال‌سازی نقشه جامع حفاظت اضطراری از بناهای جهانی، همه، نشان از آن دارد که رویکردی کاملاً پیشگیرانه و سنجیده در جریان است. در گفت‌وگوی اختصاصی با «امیر کرم‌زاده» او با صراحت، شفافیت و جزئیاتی که تاکنون در هیچ رسانه‌ای منتشر نشده، از مکاتبات رسمی با یونسکو، هشدارهای حقوقی، طراحی نقشه واکنش سریع، تدوین سناریوهای چندلایه حفاظتی و هماهنگی با نیروهای نظامی و انتظامی سخن گفت. گفت‌وگویی که تنها روایت وضعیت نیست بلکه سندی رسانه‌ای برای ثبت دقیق آن چیزی است که امروز بر میراث جهانی اصفهان می‌گذرد.

|پیام ما| اواخر هفته گذشته وزیر میراث‌فرهنگی میهمان اصفهان بود. اصفهانی که مدت‌هاست اخبار نگران‌کننده‌ای درباره بناهای تاریخی آن منتشر می‌شود، بناهایی که روزی با مرمت غیراصولی آسیب می‌بینند و روزی فرونشست ترک بر اندام کهنسالشان می‌اندازد. از مسجد عتیق تا مسجد سید و از میدان نقش‌جهان تا سی‌وسه‌پل در معرض فرونشست قرار دارند. از سوی دیگر مسئله مرمت در بناهای فاخر این استان موضوعی است که نیاز به توجه جدی دارد. موضوعی که مورد نقد برخی مسئولان استانی هم قرار گرفته است. اما در سفر وزیر به این استان دست‌کم در اخبار منتشرشده توسط رسانه‌ها خبری مربوط به برنامه وزیر برای رفع این دو معضل اساسی در نصف جهان که یکی از مراکز مهم میراث‌فرهنگی و تاریخی ایران است، دیده نمی‌شود. جز اینکه «صالحی امیری» در اظهاراتی بیان کرده است: «نیازمند مرمت جدی بناهای استان هستیم، این بناها نه‌تنها سازه‌های معماری و زیباشناختی هستند، بلکه آبرو، هویت و شخصیت ایران زمین را نیز نمایندگی می‌کنند.» اگر به‌گفته وزیر میراث‌فرهنگی قرار است اصفهان قطب گردشگری کشور باقی بماند و در کار یزد و شیراز مثلثی طلایی در گردشگری تشکیل دهد، باید بناها و نشانه‌های تاریخی آن به بهترین شکل حفاظت شوند. بدون این آثار ارزشمند حتی بهره‌برداری اقتصادی در حوزه گردشگری هم امکانپذیر نیست.

مرمت کاخ کیومرث داراب به‌تازگی به‌پایان رسیده است اما مرمت‌گران باتجربه استان فارس معتقدند، این نوع شیوه که در مرمت کاخ کیومرث به‌کار گرفته شده نامش حتی مرمت غیراصولی نیست بلکه یک نوع جعل تاریخ است. آنها می‌گویند، این کاخ با اینکه در فهرست آثار ملی کشور به‌ثبت رسیده اما هیچ گاه در شورای فنی استان فارس مطرح نشده و فاقد طرح مرمتی بوده است.

|پیام ما| می‌گویند جد آقا محمدخان قاجار بعد از استیلایش به مازندران و پیروزی بر کریم‌خان زند، این پل را روی بابلرود ساخته است. حالا عمر پل محمدحسن خان از ۳۰۰ سال گذشته و اهالی شهر خاطره روزهایی را که رودخانه از دهانه‌های آن عبور می‌کرد و طراوت‌بخش فضای شهر می‌شد، به یاد دارند؛ همین روزها که بستر رودخانه آسفالت شده و نمای پل تاریخی با چیدن نیوجرسی‌ها مخدوش شده، همین روزها که بیل مکانیکی و کامیون و لودر با قلدری دهانه‌های پل را تخریب می‌کنند تا مسیرشان را کوتاه کنند برای عبور، در روزهای اخیر باز هم زخم کاری دیگری بر تن پل تاریخی بابل نشسته، پلی که مدیران شهری با نیوجرسی قصد نجات و حفاظتش را دارند. در تصاویر منتشرشده از این پل بیل مکانیکی هنگام عبور از دهانه پل بخشی از این پل تاریخی را تخریب می‌کند و بی‌تفاوت می‌گذرد. مدیران میراث فرهنگی توپ را به زمین مدیران شهری می‌اندازند و مدیران شهری بابل توپ را به زمین رانندگان، پل اما همچنان در معرض خطر تخریب است.

مدیرکل میراث فرهنگی مازندران با اعلام اینکه پل تاریخی آزان شهرستان جویبار مرمت شد، گفت: یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال از محل اعتبارات سال ۱۴۰۲ برای مرمت پل آزان شهرستان جویبار هزینه شده است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی از تخصیص اعتبار برای آسبادهای خراسان جنوبی در مسیر ثبت جهانی خبر داد.