در قلب «دشت آزادگان»، جایی که هورالعظیم باید همچنان نبض حیات منطقه باشد، آب عقب‌نشینی کرده و پهنه‌های آبی کوچک‌تر شده‌اند. در میان نیزارهای نیمه‌جان، لاشه ماهی‌ها با شکم‌های سفره‌شده روی آب مانده و بوی تعفن از صدها متر آن‌سوتر به مشام می‌رسد. ماهی‌هایی که تا چند روز پیش بخشی از زنجیره حیات تالاب بودند، حالا خود به نشانه‌ای از وضعیت بحرانی اکوسیستمی تبدیل شده‌اند که حیاتش به آب وابسته است.

تا امروز چند نفر به اتهام آتش‌زدن جنگل‌ها و مراتع بازداشت شده‌اند و سرنوشت هر کدام چه شده است؟ حتی اگر از تعداد بازداشت‌شدگان تا حدودی اطلاع داشته باشیم، از سرنوشت بعدی آن‌ها اطلاع چندانی در دست نیست. مسئله حریق‌های عمدی زاگرس فقط به بازداشت‌ها خلاصه نمی‌شود؛ ماجرای اصلی، ریشه‌یابی این رخدادهاست. آتش‌زدن‌های عمدی از سال ۱۳۹۹ در زاگرس شکل دیگری به خود گرفته است. به گفته «بهمن ایزدی»، فعال محیط‌زیست، این حریق‌ها ارتفاعاتی را درگیر کرده‌اند که انگیزه‌هایی مانند تعارضات زمین و سایر موارد در آن‌ها بی‌معناست. پرسش او این است که چرا تاکنون علت این آتش‌سوزی‌ها از سوی نهادهای انتظامی و قضایی بررسی و رصد نشده است؟ چرا مشخص نیست این اقدام که به خشکی و تغییر اکوسیستم زاگرس می‌انجامد، با چه انگیزه‌هایی و از سوی چه کسانی هدایت می‌شود؟ و چرا میزان مجازات با سنگینی جرم همخوانی ندارد؟