بایگانی مطالب برچسب: تغییراقلیم
عقلانیت شکست‌خورده در ایران
این نوشته بر آن نیست که نقش فساد، منافع خاص یا ناآگاهی را در شکست سیاست‌های توسعه در ایران انکار کند. این عوامل وجود دارند و در بسیاری از موارد تعیین‌کننده‌اند. اما تمرکز این مقاله بر وضعیتی متفاوت است؛ وضعیتی که در آن، حتی در غیاب بدخواهی آشکار، سیاست‌هایی که با نیت اصلاح، استدلال فنی و با عقلانیت ابزاری طراحی شده‌اند، به نتایجی منتهی شده‌اند که دقیقاً علیه هدف اولیه عمل کرده‌اند.
فرونشست به قلب تاریخ رسید
فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.
برای نجات دریا سه زباله بردار
|پیام ما| آلودگی پلاستیکی اقیانوس‌ها یکی از جدی‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی جهان است. سالانه حجم زیادی از پلاستیک‌ها از خشکی وارد دریاها می‌شود و به‌دلیل تجزیه‌ناپذیر بودن، این ماده می‌تواند برای صدها سال در محیط باقی بماند. در چنین شرایطی بود که کمپین و سازمان مردم‌نهاد «سه زباله برای دریا بردار» (Take three for the sea) در استرالیا در سال ۲۰۰۹ به وجود آمد. این کمپین بر مسئولیت فردی در پاکسازی و اهمیت دادن به محیط اطراف خود و همچنین اهمیت آموزش در حفظ محیط‌زیست تأکید دارد. این سازمان از سال ۲۰۰۹ توانسته است بیش از ۵۰ میلیون قطعه زباله را از سواحل جمع‌آوری کنند.
زور بیمه به تغییراقلیم نمی‌رسد
گسترش خسارت‌های ناشی از تغییراقلیم، به‌ویژه در کشورهای درحالتوسعه، موجب شده است شرکت‌های پیشرو در صنعت بیمه تلاش کنند بخش قابل‌توجهی از این خسارت‌ها را تحت پوشش خود قرار دهند. بنا به آخرین آمار بانک جهانی، چالش‌های و پیچیدگی‌های فنی برآورد ریسک و روند روبه‌رشد این خسارت‌ها موجب شده است ۹۰ درصد این خسارت‌ها به‌ویژه در کشورهای درحالتوسعه، تحت پوشش هیچ بیمه‌ای قرار نگیرند. اختلاف میان خسارت وارده بر اثر تغییراقلیم و خسارت جبران‌شده، حدود دو تریلیون دلار برآورد می‌شود. این چالش در صنعت بیمه ایران بسیار پررنگ است و همچنان فقط بیمه‌های سنتی مانند بیمه‌های کشاورزی تا حدی این بخش را تحت پوشش قرار می‌دهند.
تغییراقلیم با انار یلدا چه می‌کند؟
|پیام ما| انار که جای ویژه‌ای در سفره یلدای ایرانیان دارد، محصول اقلیمی است که دیگر پایدار نیست. مسئولان جهادکشاورزی تولید یک میلیون ۳۵۷ هزار تن انار را پیش‌بینی کرده‌اند و می‌گویند انار شب یلدای امسال تأمین است. اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد تغییراقلیم، با تشدید تنش‌های گرمایی و آبی، تولید انار را در بسیاری از مناطق ایران و همچنین اقلیم‌های مشابه تهدید می‌کند.
«بدون آب، بدون زندگی»، دجله در خطر ناپدید شدن
|پیام ما| اگر اقدام فوری صورت نگیرد، زندگی جوامع باستانی ساکن در حاشیه این رودخانه به‌طور بنیادین دگرگون می‌شود
عقب‌نشینی یک یخچال طبیعی در کشمیر
|پیام ما| از دامنه‌های بالادست «پاهالگام»، یخچال طبیعی «کولاهوی» همچون نواری باریک و چروک‌خورده از یخ دیده می‌شود که در سراسر هیمالیای غربی امتداد یافته است. این یخچال که زمانی شریان سفید و عظیمی بود و رودخانه‌ها، مزارع و جنگل‌ها را تغذیه می‌کرد، اکنون به‌طور پیوسته در حال عقب‌نشینی است و پشت سر خود سنگ‌های برهنه، یخ‌های شکاف‌دار و چراگاه‌ها و چمنزارهای آلپی تازه نمایان‌شده را بر جا می‌گذارد. آب حاصل از ذوب این یخچال برای قرن‌ها شالیزارهای برنج، باغ‌های سیب، مزارع زعفران و مراتع دام را سیراب کرده بود. اکنون با کوچک‌تر شدن توده یخ، کل شبکه حیاتی که به آن وابسته بود، در حال دگرگونی است.
وقتی زمین از آینده حرف می‌زند
امید کاذب به باران
دریاچه ارومیه از نمادهای سرزندگی کشورمان است که سال‌های سال تمام کارشناسان درباره خشکیدن آن هشدار می‌دادند. اتفاق تلخ، شهریور امسال رخ داد و با تداوم خشکسالی و نبود بارش، دریاچه ارومیه کاملاً خشکید. حالا در اواسط آذرماه، بارش‌ها سطح آب دریاچه را تا ۴۰ سانتی‌متر بالا آورده و جان تازه‌ای به این زیستگاه در احتضار داده است.
جهان در بیم و امید توافق پاریس
|پیام ما| ۱۰ سال پس از نشست تاریخی اقلیمی پاریس، که نخستین و تنها توافق جهانی برای محدود‌کردن انتشار گازهای گلخانه‌ای بود، گفتن از ناکامی‌ها آسان است. در این سال‌ها موفقیت‌های این توافق کمتر به چشم آمده و تحلیل‌های تازه، نگاه خوش‌بینانه‌ای به این پیمان جهانی دارد. این توافق ۴ نوامبر ۲۰۱۶ به اجرا درآمد و اکنون به‌جز ایران، لیبی و یمن، همه کشورها آن را تصویب کرده‌اند. آمریکا هم در ژانویه ۲۰۲۶ برای دومین بار از آن خارج خواهد شد.
فقط ۲۵ سال تا فرونشست فراگیر ایران
کوهستان‌‌های ایران متولی ندارد
همایش «روز جهانی کوهستان» با محوریت شعار جهانی حفاظت از یخچال‌ها و برفچال‌ها در همدان برگزار شد و در این همایش درباره اینکه هرگونه تغییر در نظام کوهستان آغازگر مرگ خاموش گونه‌های گیاهی و جانوری است، صحبت شد. «محمد درویش»، پژوهشگر محیط‌زیست هم تأکید کرد در ایران اکوسیستم‌های مختلفی نظیر دریا، مرتع، جنگل و کویر متولی دارند، اما کوهستان متولی ندارد.
