بایگانی مطالب برچسب: آثار تاریخی

زخم کهنه گذرگاه خطرناک

|پیام ما| سال‌هاست که در یکی از پرترددترین مسیرهای گردشگری شوشتر، میان آبشارها تا بند میزان، دیواره‌ای تاریخی بالای سر عابران در معرض ریزش قرار دارد و هنوز اقدام ایمن‌سازی مؤثری برای حفاظت و ایمنی آن انجام نشده است. به‌گفته مدیر پایگاه میراث جهانی شوشتر، این وضعیت در طول سال‌ها وجود داشته و حالا با توجه به فرسایش بیشتر این محدوده، اقدامات ابتدایی صورت‌گرفته برای حفاظت کفایت نمی‌کند و نیاز است اقدام اصولی‌تر برای ایمنی عابران و حفاظت از مجموعه جهانی سازه‌های آبی شوشتر صورت گیرد. این اقدام مستلزم تأمین اعتبار و همکاری شهرداری و میراث‌فرهنگی است، موضوعی که در این سال‌ها محقق نشده است.

سرقت از «تپه میل» شهرری

|پیام ما| جمعه‌شب گذشته گروهی سارق با هدف سرقت اموال فرهنگی وارد محوطه باستانی «تپه میل» در شهرری شدند و با ضرب‌وشتم نیروی یگان حفاظت میراث و بستن دست‌ و پای او قصد سرقت از انبار مجاور این مجموعه را داشتند، اما با به صدا درآمدن آژیر خطر مجموعه مجبور به ترک محل شدند.

تخریب حمام تاریخی ونک برای ساخت پارکینگ؟

|پیام ما| خبر تخریب حمام تاریخی ده‌ونک چند روزی است که دست به دست می‌شود. بنایی که گفته می‌شود قدمت آن مربوط به دوره صفوی است و وقف عام شده است تا اهالی محله از آن استفاده کنند. این بنا نزدیک به سه دهه است که کاربری خود را از دست داده و تبدیل به انبار شده است. اهالی سال‌هاست تصمیم داشتند آن را تخریب و تبدیل به پارکینگ کنند. اما برخی موانع قانونی در مسیر وجود داشت که تاکنون این اتفاق نیفتاده بود. حالا اما گویا با بی‌توجهی مسئولان شهرداری و میراث‌فرهنگی این حمام تخریب شده است؛ بنایی ارزشمند که بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی این محله قدیمی تهران به‌ شمار می‌رفت.

عملیات پنهان در قلب شبستان

مسجد کازرونی عباس‌آباد اصفهان، یکی از بناهای مذهبی-تاریخی این شهر، این روزها به کانونی از نگرانی‌های میراثی تبدیل شده است؛ بنایی که پس از سال‌ها بی‌توجهی و در میانه اعتراض نمازگزاران و فعالان میراث‌فرهنگی، سرانجام در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. اما درست در همان مقطع، نشانه‌هایی از مداخلات فیزیکی، تخریب‌های پنهان و پروژه‌هایی مبهم در حریم آن مشاهده شد؛ مداخلاتی که نه‌تنها شفاف‌سازی روشنی درباره آنها صورت نگرفته، بلکه با پوشاندن کامل بدنه جنوبی مسجد و محدود کردن دسترسی عمومی، بر دامنه ابهام‌ها افزوده است.

خانه تاریخی در اردکان ویران شد

|پیام ما| تخریب بناهای تاریخی در تعطیلات؛ یکی از رویه‌های جدیدی است که متخلفان برای پیشبرد پروژه‌ها و اهداف خود، به‌ویژه در مورد بناهای تاریخی، در سال‌های اخیر در پیش گرفته‌اند. آنها از فرصت نبود نیروهای ناظر و یگان حفاظت میراث سوءاستفاده می‌کنند و دست به تخریب بناهایی می‌زنند که نتوانسته‌اند مجوز تخریب از میراث‌فرهنگی دریافت کند. با این روش نهادهای ناظر را در مقابل عمل انجام‌شده قرار می‌دهند. هرچند قوانینی برای این متخلفان و مجازات آنها وجود دارد، اما تجربه ثابت کرده چنین پرونده‌هایی معمولاً با پرداخت جریمه نقدی و مماشات نهادهای متولی بسته می‌شوند.

موزه‌ها تعطیل‌اند؛ جامعه تنهاست

|پیام ما| موزه‌ها و مراکز تاریخی ایران امسال تعطیلی کم‌سابقه‌ای را تجربه کردند. در مقطعی هم‌زمان با جنگ تعطیل شدند و حالا هم بیش از یک ماه است که با شروع ناآرامی‌ها، درهایشان را به روی بازدیدکنندگان بسته‌اند. هرچند این تعطیلی‌ها به‌درستی و برای حفاظت از اشیای موزه‌ها صورت گرفته -البته هنوز کسی نمی‌داند موزه‌ها تا چه اندازه به مخازن امن مجهز هستند و اشیا تا چه اندازه در این مخازن در امان‌اند- اما با نگاهی به توصیه‌های نهادهایی از قبیل ایکوم برای ایفای نقش اجتماعی موزه‌ها در بحران‌ها، می‌توان گفت موزه‌های ایران تبدیل به یک انبار برای حفاظت از آثار شده‌اند. بی آنکه تلاشی برای ایفای نقش اجتماعی خود در جامعه‌ای که دچار یک ترومای جمعی شده؛ داشته باشند. موزه‌ها برای حفاظت از آثار تعطیل‌اند و در عرصه اجتماع، غایب.

عتیقه‌های خونین

|پیام ما| تجربه کشورهایی که دچار جنگ، بی‌ثباتی سیاسی یا ناآرامی‌های گسترده شده‌اند، نشان می‌دهد میان کاهش کنترل حاکمیتی و افزایش حفاری‌های غیرمجاز رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. در چنین شرایطی آثار تاریخی تنها قربانی تخریب نیستند، بلکه به کالایی اقتصادی تبدیل می‌شوند که می‌تواند هزینه ادامه درگیری‌ها را تأمین کند.

هشدار پیش از فاجعه

مسجدجامع عتیق اصفهان، کهن‌ترین سند زنده معماری اسلامی در ایران و یکی از شاخص‌ترین آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، این روزها با بحرانی چندوجهی روبه‌روست؛ بحرانی که دیگر صرفاً در حد «نم‌زدگی موضعی» یا «نشتی محدود تأسیسات» باقی نمانده و به‌گفته کارشناسان، به مرحله هشدار جدی رسیده است. شکستگی‌های مکرر لوله‌های آب و فاضلاب در حریم و جوار مسجد، افزایش محسوس رطوبت در بدنه و پی بنا و هم‌زمانی این رخدادها با عبور خط ۲ متروی اصفهان از نزدیکی این مجموعه تاریخی، مجموعه‌ای از نگرانی‌های فنی، حقوقی و مدیریتی را ایجاد کرده که نمی‌توان آن را با توضیحات مقطعی یا اقدامات کوتاه‌مدت فروکاست.